II SA/Ka 166/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew o d d a l a s k a r g ę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew w pasie drogi gminnej [...], zmieniającej decyzję z dnia [...]r. nr [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 17 ust.1, art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa oraz art. 48 ust.2, art. 86 "d" ust.1 pkt 5, 6, 9 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. z 1994 r. Dz.U. nr 49, poz. 196). W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. G. z dnia [...]r., który twierdził, że decyzja o wycięcie drzew została podjęta z rażącym naruszeniem prawa "bez zgłoszenia i uzyskania zezwoleń od nadrzędnych jednostek administracji państwowej", a nadto przedstawił oświadczenie członków Rady Sołeckiej w K., zgodnie z którym nie było przeprowadzone żadne zebranie mieszkańców w sprawie wycinki drzew, jak też Rada nie wyrażała zgody na wycinkę. Wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wycince drzew organ uznał wnioskodawcę za stronę opierając się na jego twierdzeniu – zawartym we wniosku z [...]r. – iż wycinka drzew miała miejsce na działce nr [...] w K., stanowiącej jego własność. Jednakże w trakcie postępowania (oględziny w dniu [...]r.) ustalono, że zezwolenie dotyczyło wycinki drzew w pasie drogowym drogi [...], należącej do gminy, wyznaczonej znakami geodezyjnymi. Droga ta graniczy z nieruchomością oznaczoną nr [...], stanowiącą własność wnioskodawcy. Sprawa rozgraniczenia drogi [...] z działką nr [...] jest przedmiotem sądowego postępowania ze względu na fakt, iż administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe zakończyło się decyzją o jego umorzeniu w części dotyczącej nieruchomości J. G. Skoro decyzja o zezwoleniu na wycinkę drzew nie dotyczyła drzew rosnących na nieruchomości wnioskodawcy to brak jest bezpośredniego związku między zezwoleniem, a sytuacją prawną wnioskodawcy. Nie jest więc on stroną postępowania w sprawie o wycinkę drzew w rozumieniu art. 28, a postępowanie o stwierdzenie nieważności podlega umorzeniu. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, iż z punktu widzenia przesłanek nieważności z art. 156 § 1 kpa, brak wniosku Rady Sołeckiej wsi K. na wycinkę drzew mimo, że stanowi wadę postępowania, nie jest rażącym naruszeniem prawa, bowiem postępowanie w sprawie wycinki mogło też być prowadzone z urzędu. Wadliwość ta może ewentualnie uzasadniać wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 kpa). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. G. zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 8 i 10 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w całości w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Ponownie w motywach podało, że J. G. nie posiadał interesu prawnego w postępowaniu przed Wójtem Gminy K. w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew, a więc i obecnie nie posiada on legitymacji do występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie. Okoliczność ta przesądza o bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzeniu bowiem brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z uwagi na naruszenie przepisów: Prawa ochrony środowiska, ustawy o drogach publicznych, Kodeksu cywilnego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz prawa własności. Twierdził, że Urząd Gminy w K. nie posiada tytułu własności do drogi [...] z której dokonano wycinki drzew a nadto wyraził przekonanie, iż przysługuje mu przymiot strony z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu przed dniem 1.01.2004 r. i w związku z tym na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.) dalej ustawa p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem – skład orzekający – doszedł do wniosku, że nie narusza ona prawa. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem (art. 156 § 1 kpa), a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie. Wszczęcie postępowania w sprawie nieważności następuje na wniosek lub z urzędu (art. 157 § 1 kpa). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 kpa co oznacza, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji mogą wystąpić strony postępowania zwykłego zakończonego weryfikowaną decyzją oraz osoby, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. W przypadku gdy w chwili złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności nie można precyzyjnie ustalić czy podmiot występujący z żądaniem posiada czy nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28, można przyjąć, iż należy wszcząć postępowanie i w jego toku wyjaśnić wątpliwości dotyczące interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie. W przypadku gdy okaże się, iż wnoszący podanie nie dysponuje owym interesem prawnym, wszczęte postępowanie ulega umorzeniu – art. 105 § 1 kpa. W niniejszej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z [...]r. nr [...] w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew w pasie drogi gminnej [...] zostało wszczęte na wniosek J. G., twierdzącego iż drzewa zostały wycięte z jego nieruchomości. Decyzja Wójta Gminy K. o wycięcie drzew została wydana w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. z 1994 r. Dz.U. nr 49, poz. 196 z zm.), który nakładał na jednostki organizacyjne i osoby fizyczne obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów rosnących na użytkowanych nieruchomościach. Stroną postępowania o wycięcie drzew – w przedstawionym wyżej stanie prawnym – była osoba użytkująca nieruchomość, a więc właściciel, użytkownik wieczysty oraz jednostka, której oddano nieruchomość w Zarząd. Decyzja Wójta Gminy K. zezwalała na wycinkę drzew rosnących w pasie drogowym drogi gminnej [...], będącej w zarządzie gminy, a oględziny przeprowadzone w dniu [...]r. – po wszczęciu postępowaniu o stwierdzenie nieważności – wykazały fakt wycinki drzew z tegoż pasa drogowego wyznaczonego znakami geodezyjnymi (graniczniki). Spór rozgraniczeniowy toczący się między zarządcą drogi, a skarżącym nie może mieć obecnie wpływu na ocenę decyzji zezwalającej na wycinkę drzew. Rozstrzygnięcie tego sporu może ewentualnie uzasadniać wznowienie postępowania. Skoro więc skarżący nie posiadał interesu prawnego w sprawie o wycinkę drzew, a ewentualne skutki stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie nie mają bezpośredniego związku z sytuacją prawną wnioskodawcy to nie posiada on interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa i nie może skutecznie wystąpić z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wycinki drzew z pasa drogowego drogi gminnej. W tej sytuacji – wobec wszczęcia postępowania – zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 105 § 1 kpa. Oznacza to, że skarga jako nieuzasadniona polegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. SW