II SA/Ka 1672/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-06-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien oddalić skargę na postanowienie uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie, jeśli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszających prawo jest w toku?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, ponieważ zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie było zgodne z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo zainicjował postępowanie w celu stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszających prawo, co uzasadniało wstrzymanie dalszych rozstrzygnięć do czasu zakończenia tego postępowania. Uchylone postanowienie organu pierwszej instancji, gdyby pozostało w obrocie prawnym, byłoby dotknięte wadą nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na następców prawnych obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej szamba. Skarżąca kwestionowała uchylenie postanowienia PINB, wskazując na przewlekłość postępowania i uciążliwość związaną z nieszczelnym szambem. Uczestniczka postępowania E. M. podniosła zarzut braku legitymacji procesowej skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: ref. stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 roku, sprawy ze skargi O. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), nałożył na E. M., K.Z. i J. Z., jako następców prawnych F. Z., obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] roku ekspertyzy technicznej popartej testem szczelności szamba, zlokalizowanego na posesji w W., przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ powołał, iż w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie szamba nie wynika, że przedmiotowe szambo jest szczelne i nadaje się do użytkowania, a zatem zasadne jest nałożenie wyżej określonych obowiązków. W zażaleniu na to postanowienie E.M. stwierdziła, iż nie jest ono zasadne. Wskazała, że przeprowadzona wizja lokalna dokonana została w sposób jednostronny, uwzględniający wyłącznie interesy jednej ze stron tj. O. P. Wskazała ponadto, iż jeden z adresatów postanowienia K. Z. przebywa poza granicami kraju, co w jej ocenie powoduje nieskuteczność dokonywanych przez organy doręczeń. Podniosła, że postępowanie spadkowe po zmarłej F.Z. nie zostało zakończone, a organy administracji nie są kompetentne w kwestii ustalania następców prawnych. Wyraziła swoje niezadowolenie z przebiegu postępowania w sprawie szamba, wskazując, że wiele jej pism pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając to zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie przed organem administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornego szamba. Na wniosek tego organu PINB w B. postanowieniem z dnia [...] roku zobowiązał F. Z. do przedłożenia wyników badania szczelności szamba. Na to ostatnie postanowienie wniesione zostały zażalenia, które jednak nie zostały rozpoznane przez organ odwoławczy, a to wobec śmierci osoby zobowiązanej. Organ odwoławczy stwierdził wówczas, że śmierć strony nie skutkuje sukcesją podmiotową i wskazał organowi pierwszej instancji na konieczność wygaszenia zaskarżonego postanowienia. Z kolei organ pierwszej instancji wykonując te zalecenia decyzją z dnia [...] roku stwierdził wygaśnięcie swojego pierwotnego postanowienia, a decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku. Dalej organ odwoławczy podnosi, iż zarówno decyzja PINB z dnia [...] roku, jak i jego własna decyzja z dnia [...] roku zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem doprowadziły do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia (PINB z dnia [...] roku), które w przewidzianym przepisami prawa trybie zostało zaskarżone. W takim stanie rzeczy organ odwoławczy zainicjował postępowanie przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w celu stwierdzenia nieważności niezgodnych z prawem rozstrzygnięć. To z kolei w ocenie organu powoduje, że organy nadzoru budowlanego nie mogą podejmować żadnych dalszych rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie do czasu ostatecznego zakończenia postępowania przed GINB. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca O. P. oświadczyła, że nie zgadza się z uchyleniem postanowienia PINB z dnia [...] roku. Obszernie opisała przebieg prowadzonych w sprawie spornego szamba postępowań zarówno przed organami administracji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W jej ocenie organy w sposób przewlekły prowadziły postępowanie, i pomimo argumentów przemawiających na jej korzyść do dnia wniesienia skargi nie zapadło żadne rozstrzygnięcie, które sprawę szamba ostatecznie by załatwiało. Zarówno w skardze, jak i w dalszych pismach procesowych skarżąca podkreśla, że nieszczelne i nielegalnie funkcjonujące szambo na sąsiedniej posesji powoduje znaczne uciążliwości dla niej samej, jak również dla mieszkającej wspólnie z nią córki z dzieckiem. W szczególności wskazuje na stan zdrowia tego dziecka, którego przyczyny upatruje w nieszczelności szamba. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 18 maja 2005 roku, w związku z zarzutem uczestniczki postępowania E. M. co do braku legitymacji procesowej po stronie skarżącej, Sąd zobowiązał skarżącą do przedłożenia dowodu dysponowania przedmiotową nieruchomością. W wykonaniu tego wezwania skarżąca nadesłała odpis aktu notarialnego – umowy przekazania gospodarstwa rolnego za rentę z dnia [...] roku, z którego m.in. wynika, iż na jej rzecz ustanowiono dożywotnią służebność mieszkania i korzystania z przynależności i zabudowań gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych -–Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które skutkowałyby jego uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności. W szczególności podzielić przyjdzie pogląd organu odwoławczego, że w przypadku, kiedy wcześniej zostało wydane w tej samej sprawie postanowienie (PINB z dnia [...] roku), od którego skutecznie wniesiono zażalenie, to dalsze rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, inne, aniżeli zmierzające do rozpoznania tego zażalenia były sprzeczne z prawem. Słusznie zatem organ odwoławczy zainicjował postępowanie zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszających prawo, aby po stwierdzeniu tej nieważności mogło być kontynuowane postępowanie zażaleniowe wszczęte na skutek zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] roku. Zresztą jak wynika z nadesłanych już po wniesieniu skargi dokumentów, decyzją z dnia [...] roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność zarówno decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, jak i decyzji PINB w B. z dnia [...] roku. W takim stanie rzeczy postępowanie w przedmiotowej sprawie powróciło do etapu rozpoznania zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] roku. Uchylone zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem postanowienie organu pierwszej instancji, o ile pozostałoby w obiegu prawnym, dotknięte byłoby wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a to z kolei skutkować musiało oddaleniem skargi. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie zajmował się merytorycznymi zarzutami skargi dotyczącymi legalności i zgodności spornego szamba z przepisami prawa. Nie mógł tego uczynić, albowiem, jak wyżej wykazano sprawa co do meritum nie została zakończona w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie podziela natomiast zarzutu uczestniczki postępowania E.M. co do braku legitymacji procesowej po stronie skarżącej. Jak bowiem wynika z aktu notarialnego z dnia [...] roku, którego odpis dołączony został do akt sprawy, na rzecz skarżącej ustanowiona została na nieruchomości stanowiącej własność B. P. dożywotnia służebność mieszkania i korzystania z przynależności i zabudowań gospodarczych, a to w ocenie Sądu uzasadnia jej interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, jak i art. 32 i 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Odnośnie podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, jak i nie wykonywania prawomocnych orzeczeń sądów i organów administracji, to podzielając te zarzuty stwierdzić przyjdzie, iż realizacja uprawnień strony z tego tytułu nastąpić może w odrębnym postępowaniu, po wyczerpaniu przewidzianych prawem środków. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło