II SA/Ka 1679/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi S. P., P. S., M. P., M. M., M. J., A. M. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...] nakazał A. W. i S. W. rozbiórkę ogrodzenia od strony działek oznaczonych nr [...] i [...] położonych w W. U podstaw materialnoprawnych decyzji organ przywołał art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.), a w uzasadnieniu podał, że inwestorzy w [...] wykonali ogrodzenie od strony drogi dojazdowej nie dopełniając wymogu zgłoszenia zamiaru wykonania robót właściwemu organowi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., rozstrzygając sprawę na skutek odwołania S. W., decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył postępowanie przed tym organem. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia, albowiem nie zachodziła żadna z sytuacji określonych w art.30 ust.1 pkt 3 prawa budowlanego. W szczególności organ uznał, iż przekazanie Gminie w drodze darowizny działek przeznaczonych pod budowę drogi nie sprawiło, iż jest to droga publiczna. To, że te działki uprzednio obciążone były służebnością przejazdu a są teraz własnością gminy, nie oznacza iż z prawnego punktu widzenia stanowią drogę publiczną. Stąd też organ II instancji przyjął, iż brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego, a ewentualny spór sąsiedzki może być uregulowany wyłącznie na drodze cywilno-prawnej. Zauważono również, że aby na spornych parcelach urządzono ciąg pieszo-jezdny, to odwołujący musiałby odstąpić część swojej parceli, co stwarzałoby mocno ograniczone możliwości jej zabudowy. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli S. P., P. S., M. P., M. M., M. J., A. M. i J. G.– "byli właściciele i użytkownicy drogi" – domagając się "podtrzymania" decyzji organu I instancji. Skarżący opisali swe wieloletnie starania, których celem było doprowadzenie "drogi do działek". Podali, iż ponosząc nakłady finansowe wpierw dokonali podziału działek stanowiących ich własność wydzielając część pod drogę dojazdową oznaczoną nr działek [...] i [...] . Przeznaczyli na ten cel również działkę o nr [...]. Na powstałych działkach wytyczono drogę dojazdową obciążoną służebnością, po czym aktami notarialnymi darowali je Gminie "i z tym dniem grunty" ich zdaniem, stanowią własność publiczną. Skarżący wyjaśnili, iż podejmując te działania mieli na względzie nadanie ulicy nazwy, co niezbędne jest dla celów meldunkowych, lepsze utwardzenie i odwodnienie drogi przez Gminę, przeprowadzenie kanalizacji, po "gruntach gminnych nie prywatnych" i możliwość odśnieżania w zimie. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego dotychczasowego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., a ponieważ sprawa nie została rozpoznana przed tą datą, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zarówno jednak w stanie prawnym obowiązującym w chwili wniesienia skargi jak i obecnie uprawnionym do wniesienia skargi był i jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Stanowił o tym wówczas art.33 ust.2 ustawy o NSA, a obecnie określa tę kwestię art.90 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W każdej zatem sprawie Sąd przed dokonaniem kontroli legalności zaskarżonego aktu musi wpierw sprawdzić, czy kontroli tej domaga się uprawniony podmiot. Brak legitymacji do wniesienia skargi powoduje jej oddalenie, a tym samym niemożliwa jest merytoryczna ocena jej zasadności. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której inwestor wykonał ogrodzenie od strony działek stanowiących własność gminy. To gmina ma interes prawny, wywodzący się z prawa własności do kwestionowania skargą rozstrzygnięć zapadłych w przedmiocie budowy ogrodzenia. Nie mają natomiast interesu prawnego byli właściciele tych działek, gdyż wyzbywając się przysługującego im prawa pozbawili się tym samym przymiotu strony. Niewątpliwie skarżący mają w sprawie interes faktyczny, który obszernie w skardze wykazali. Jednakże istnienie interesu faktycznego nie uprawnia do wniesienia skargi. O istnieniu interesu prawnego przesądzają przepisy prawa materialnego, które przewidują w sprawie danego podmiotu możność prowadzenia administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. W sprawach z zakresu prawa budowlanego bez wątpienia właściciel działki, w granicy z którą prowadzona jest budowa ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym tej budowy. Właścicielem działek graniczących ze spornym ogrodzeniem jest gmina, a nie skarżący. Stwierdziwszy brak legitymacji do wniesienia skargi Sąd zobligowany był ją oddalić na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).