II SA/Ka 1681/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2004 r. sprawy ze skargi A. N. i A. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4.12.2001 r, wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ka 258/00 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r. Prezydenta Miasta Ż. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego wraz z przyłączami i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu tego pawilonu na zakład fryzjerski – na działce nr [...] w Ż. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podkreślił, iż jest zgodnie z art. 30 ustawy o NSA, podobnie jak organy administracyjne orzekające w sprawie, związany wyrokiem NSA z dnia 21.04.1999 r., sygn. akt II SA/Ka 1189/98, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ż. z [...]r. w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowego pawilonu. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż Sąd stwierdził przystąpienie przez inwestora do wykonywania robót, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę nie była ostateczna i w związku z tym wyeliminował z obiegu prawnego decyzję obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Mimo uchylenia przez Sąd wyżej powołanym wyrokiem decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor kontynuował roboty i pawilon handlowy został całkowicie wybudowany. Zdaniem Sądu inwestor dopuścił się samowoli budowlanej , a sankcje dla takiej samowoli przewiduje art. 48 Prawa budowlanego. Skoro pawilon stanowi samowolę budowlaną to "nie może być dla niego wydana decyzja w zakresie użytkowania obiektu ani decyzja w zakresie zmiany sposobu użytkowania" stanowiłoby to bowiem sanowanie samowoli budowlanej, a takiej możliwości przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. nie przewidują. Rozpoznający ponownie sprawę Prezydent Miasta Ż. decyzją z dnia [...]r. wydaną w oparciu o art. 105 kpa, umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego i zmiany sposobu użytkowania tego obiektu na zakład fryzjerski. W uzasadnieniu podał, iż z wyroku NSA z dnia 4.12.2001 r. sygn. akt II SA/Ka 258/00 wynika, że postępowanie w zakresie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego pawilonu, jak i zmiany użytkowania pawilonu jest bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność umorzenia w tym zakresie postępowania. W odwołaniu A. i A. N. podnieśli, iż budowa pawilonu została rozpoczęta po wydaniu przez organ I instancji pozwolenia na budowę oraz dziennika budowy. W związku z tym – zdaniem odwołujących się budowa była legalna, a decyzja odmawiająca pozwolenia na użytkowanie oraz zmiany użytkowania narusza prawo. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując w podstawie rozstrzygnięcia art. 105 i 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu organ podał, że jest związany poglądami prawnymi zawartymi w wyroku NSA z 4.12.2001 r. sygn. akt II SA/Ka 258/00. Z wyroku tego jednoznacznie wynika, że skoro pawilon został wybudowany bez pozwolenia na budowę to stanowi samowolę budowlaną co uniemożliwia wydanie dla niego pozwolenia na użytkowanie oraz pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. W związku z tym postępowanie o pozwolenie na użytkowanie i zmianę sposobu użytkowania jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i A. N. podtrzymali swój zarzut naruszenia prawa przez uznanie, że przedmiotowy pawilon handlowy został wykonany bez pozwolenia na budowę. Zdaniem odwołujących się organy nie wyjaśniły jaki wpływ na budowę pawilonu w oparciu o pozwolenie organu I instancji, miało wniesienie odwołania bezpośrednio do Wojewody [...]. Ta ostatnia okoliczność spowodowała przeświadczenie organu I instancji, jak i inwestora o tym, że budowa jest realizowana w oparciu o decyzję ostateczną. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 9 i 10 kpa oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy postulował oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.) Ustawa ta utraciła moc z dniem 1.01.2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem – skład orzekający – doszedł do wniosku, że prawa ona nie narusza. Decyzja ta zapadła w warunkach związania organu administracyjnego – stosownie do obowiązującego w dacie jej wydania art. 30 ustawy o NSA – poglądami zawartymi w wyroku z dnia 4.12.2001 r. sygn. akt II SA/Ka 258/00. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję I i II instancji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania spornego pawilonu handlowego, przy czym należy podkreślić, iż decyzja II instancji została wydana już po wyroku NSA uchylającym pozwolenie na budowę pawilonu ( wyrok z 21.04.1999 r.) wobec jego realizacji w oparciu o nieostateczną decyzję. W wyroku z dnia 4.12.2001 r. – sygn. akt II SA/Ka 258/00 Sąd wykluczył możliwość wydania w stosunku do przedmiotowego pawilonu handlowego zarówno decyzji zezwalającej na użytkowanie jak i decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem Sądu sporny obiekt stanowi bowiem samowolę budowlaną, a Prawu budowlanemu z 1994 roku nie jest znane jej sanowanie. Także obecnie orzekający skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z mocy art. 99 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany poglądami prawnymi zawartymi w wyroku w sprawie II SA/Ka 258/00, jak i w sprawie II SA/Ka 1189/98. W związku z powyższym istotnie postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie, jak i zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego było bezprzedmiotowe i dlatego zasadnie postępowanie w sprawie zostało umorzone. Twierdzenie skarżących co do realizacji pawilonu handlowego w oparciu o decyzję organu I instancji, co do której po stronie organu oraz inwestora istniało przekonanie o jej ostateczności, w świetle dotychczas wydanych wyroków: II SA/Ka 258/00 i II SA/Ka 1189/98 nie mogą odnieść żadnego skutku. W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organy orzekające art. 10 § 1 i art. 9 kpa. Wbrew przekonaniu skarżących organ nie jest zobowiązany do wzywania stron celem zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a jedynie do umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Nie budzi wątpliwości iż skarżący o toczącym się postępowaniu wiedzieli a od doręczonej im decyzji organu I instancji złożyli odwołanie. Nie doszło więc we wskazanym zakresie do uchybień a szczególnie takich, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.s.a. oddalił skargę. su.