II SA/Ka 1695/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-05-05
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na zobowiązanego, który uchyla się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, pomimo podnoszenia przez niego argumentów o braku środków finansowych i niemożności wejścia na teren budowy?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Argumenty o braku środków finansowych nie stanowią usprawiedliwienia dla niewykonania obowiązku, a zarzut niemożności wejścia na teren budowy musi być udokumentowany. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. D. i Z. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku nakazanego decyzją dotyczącą pozwoleni na użytkowanie budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili brak środków finansowych i niemożność wejścia na teren budowy, a w trakcie rozprawy zarzut skierowania obowiązku do niewłaściwego adresata. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki ( spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi L. D. i Z. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 1a pkt 12 b, art. 64a § 1, art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), nałożył na L. i Z. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. Jednocześnie wezwał do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie do dnia [...] r. z zagrożeniem wydania orzeczenia o wykonaniu zastępczym. Postanowienie to wydane zostało w następstwie wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z dnia [...] r. Nr [...] mocą której nakazał skarżącym wykonanie w terminie do [...] r. następujących czynności w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K.: zamurowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku od strony południowo zachodniej ( od strony działki nr [...] ) pustakami ceramicznymi, luksferami, lub oknami o odpowiedniej odporności ogniowej; rozbiórkę balkonu od strony południowo zachodniej budynku i wykonanie docieplenia ścian zewnętrznych budynku. Z uwagi na nie wykonanie przez skarżących nałożonych na nich obowiązków organ ten upomnieniem z dnia [...] r. wydanym na mocy art. 15 § 1 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał ich do wykonania przedmiotowego obowiązku w terminie do [...] r. z zagrożeniem, że w przeciwnym wypadku nałożona zostanie na nich grzywna w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pismem z dnia [...] r. wnieśli skarżący. Należy zauważyć, iż skarżący błędnie podali datę sporządzenia tego pisma, gdyż wnoszą zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. Pismo to zostało złożone w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...] r. z zachowaniem siedmiodniowego terminu na jego wniesienie. W zażaleniu tym skarżący podali, że obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. nie wykonali z uwagi na brak środków finansowych oraz brak możliwości wejścia ekip budowlanych na teren budowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 121 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji działał zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazał nadto, że nałożone upomnienie na skarżących nie odniosło żadnego skutku. Organ ten wskazał, że argumenty podnoszone przez skarżących w zażaleniu nie były wcześniej podnoszone. Niemożność wejścia ekip budowlanych na teren budowy nie został w ogóle umotywowany, a przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez pozwolenia na budowę, a rozbudowa nastąpiła niezgodnie z warunkami technicznymi.
Pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W skardze tej zarzucili organowi administracji rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nałożenie grzywny w przypadku, gdy obowiązek nie mógł być przez skarżących wykonany. Zdaniem skarżących niemożność wykonania nałożonych na nich prac wynikała z tego, że właściciel sąsiedniej nieruchomości H. D. grozi pozbawieniem życia i zaatakował skarżących pistoletem uniemożliwiając wejście na tę posesję. Fakt ten potwierdzają sprawy, które toczyły się w sądzie i w prokuraturze, w których H. D. był skazany za te czyny przez Sąd Rejonowy w K. sygn. akt [...] .
Skarżący wystąpili o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 października 2003 r. oddalił wniosek w tym zakresie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 marca 2004 r. oddalił wniosek o zmianę wyżej wymienionego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt OZ 243/04 nie uwzględnił wniesionego zażalenia na to postanowienie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację jaką przedstawił w zaskarżonym postanowieniu.
W trakcie rozprawy skarżący Z. D. uzupełnił podnoszone przez siebie zarzuty względem rozstrzygnięcia organu administracji. W szczególności zaznaczył, iż przedmiotowy nakaz został skierowany do niewłaściwego adresata, ponieważ nie jest on właścicielem spornego budynku i na tę okoliczność przedłożył wyrok z [...] r. Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt [...] , którego strona tytułowa została dołączona do akt. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi fakt, iż w okresie od [...] r. do [...] r. nie miał możliwości wejścia na przedmiotową nieruchomość i wykonania prac wynikających z decyzji z dnia [...] r. Dodatkowo skarżący oświadczył, że budynek znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] był budowany przez niego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), czyli pod względem zgodności z prawem wykazała, że decyzja ta nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a tylko w takim przypadku Sąd zobowiązany jest skargę uwzględnić.
Stosownie do postanowień art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązaną. Po myśli postanowień art. 121 wyżej wymienionej ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać [...] zł. Zgodnie natomiast z treścią art. 122 cytowanej ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać również wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, a także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ostateczną decyzją z dnia [...] r. nałożył na skarżących obowiązek wykonania określonych czynności celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. w terminie do [...] r. Skarżący jak zostało to zaznaczone nie kwestionowali tej decyzji i we wskazanym terminie nie wykonali nakazanych czynności. Z powodu nie wykonania czynności wskazanych powyższą decyzją organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. doręczonym skarżącym w dniu [...] r., stosownie do postanowień art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłał im upomnienie i zamieścił w nim informację, że jeżeli obowiązek nie zostanie wykonany w terminie do [...] r. nałoży na nich grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Skarżący po otrzymaniu wskazanego upomnienia nie podjęli żadnych działań zmierzających do wykonania nałożonego na nich obowiązku, jak również nie przedstawili temu organowi przyczyn nie wykonania ciążącego na nich obowiązku.
Przedstawiony powyżej przebieg postępowania pozwala uznać, iż organ nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie i nie można mu postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa.
Po nałożeniu postanowieniem z dnia [...] r. na skarżących grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł skarżący we wniesionym zażaleniu podnieśli, że nie wykonali ciążącego na nich obowiązku z powodu braku środków finansowych i niemożności wejścia na teren budowy. Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, że przedstawione argumenty nie mogą być uwzględnione, ponieważ brak środków finansowych nie może stanowić usprawiedliwienia nie wykonania obowiązku, a zarzut niemożności wejścia ekip budowlanych na teren budowy nie został przez skarżących na żadnym etapie postępowania udokumentowany. Skarżący nie dysponują żadnymi dokumentami potwierdzającymi niemożność wejścia na teren nieruchomości celem wykonania nałożonych prac, a przywoływane dowody nie odnoszą się do okresu w jakim mieli wykonać ciążący na nich obowiązek. Podniesiony przez Z. D. w trakcie rozprawy zarzut o skierowaniu obowiązku do niewłaściwego adresata, także nie może być uwzględniony, ponieważ jak wynika z akt sprawy i oświadczenia skarżącego w trakcie rozprawy był on inwestorem budowy przedmiotowego budynku przy ul. [...] w K., zatem po myśli art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obowiązek taki może być na niego nałożony, a przedstawiony wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] r. nie może być w niniejszej sprawie uwzględniony, ponieważ nie rozstrzyga on o tym kto był inwestorem budowy tego budynku.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło