II SA/Ka 1713/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 22 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w związku z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 kpa Starosta C. odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka rejestrowa [...] obrębu O.– jednostka ewidencyjna S. zmiany powierzchni parceli gruntowej [...], w oparciu o wyniki pomiaru z 2001 r. KERG [...], W uzasadnieniu wskazano, że powyższa decyzja została wydana w związku z wnioskiem z dnia [...] 2002 r. złożonym przez T. i M. H. o dokonanie korekty obszaru pgr [...] położonej w O. gmina S., zwróconej decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...], gdyż z otrzymanego przez nich wyrysu z mapy ( pomiar Lp. [...]) wynika, że do powierzchni pgr [...] zaliczono według pomiaru Lp. [...] z 1988 r. część pgr [...]. Tym samym operat pomiarowy powyższy jest nieprawidłowo wykonany i należy jego wyniki anulować, a przywrócić na gruncie granice pgr [...] z 1966 r. i dokonać zmian w powierzchni pgr [...] w dostosowaniu do tych granic. Po przeprowadzeniu w dniu [...] 2002 r. wizji w terenie, rozprawy administracyjnej, ponownej analizy dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w kontekście ustaleń wizji terenowej i rozprawy ustalono bezspornie, że pgr [...] jest zagospodarowana w granicach okazanych przy zwrocie w 1997 r., a nie według stanu okazanego w 2001 r. na podstawie pomiaru dokonanego na żądanie wnioskodawców. Nie ujawniono także dowodów na to, że przy obliczeniu powierzchni pgr [...] został popełniony oczywisty błąd. Stwierdzono, że żądanie zmiany powierzchni jest wynikiem dążenia przez wnioskodawców do przywrócenia na gruncie nieruchomości o granicach odpowiadających pgr [...]wywłaszczonej w 1974 r. i pgr [...] według stanu z 1966 roku, czyli do zmiany granic pgr [...] zwróconej decyzją ostateczną Wojewody [...] wskazana wyżej. Dalej organ pierwszej instancji opisał postępowania w wyniku których powstała parcela gruntowa [...]. Podkreślił, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości obejmującej min. pgr [...]-o powierzchni [...] ha spowodowała, że stan ewidencyjny stał się stanem prawnym o ściśle określonym zasięgu prawa własności. Była też zgodna z obowiązującym ówcześnie § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu rozliczeń w razie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości ( Dz. U. Nr 72, poz. 315), który stanowił, że nieruchomość podlegała zwrotowi w stanie w jakim znajdowała się w dniu jej zwrotu, w granicach określonych w operacie ewidencji gruntów w dacie wydania decyzji o zwrocie. Na koniec organ stwierdził, że przeprowadzona wizja oraz pomiar wykonany w 2001 r. KERG[...] ( na żądanie wnioskodawców) potwierdził, że obecne użytkowanie jest zgodne z okazaniem z dnia [...] 1997 r., a powrót do stanu z 1966 i 1974 r. naruszyłby ustalenia ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości i byłby niekorzystny dla wnioskodawców. Podkreślił, że zmiana numeru nieruchomości w przypadku zmiany jej kształtu nie była obligatoryjna i pozostawienie tego samego oznaczenia nie stanowiło naruszenia praw, a zmiana powierzchni pgr [...] może nastąpić na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego o zmianie przebiegu granicy, zmiany ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości lub udokumentowanego błędu w obliczeniu powierzchni pgr [...], a także w wyniku podziału parceli gruntowej. Po rozpatrzeniu złożonego przez wnioskodawców odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7 b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity dz. U. z 2000 r. Nr 100,, poz. 1086 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczą w całości spraw związanych z dokonanym zwrotem nieruchomości, który nastąpił zgodnie ze stanem faktycznym na dzień zwrotu, a Starosta działający jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych nie może zmieniać stanu prawnego, rozstrzygać o prawidłowości lub poprawianiu dokumentów określających tytuł własności. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało, że przy obliczeniu powierzchni został popełniony oczywisty błąd, a teren został zagospodarowany i jest użytkowany przez nowego właściciela – M. H. w granicach okazanych w 1997 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu 5 lipca 2003 r. T. H. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie złożonego wniosku. W uzasadnieniu żądania opisał zarzuty stawiane organowi w związku z faktycznym zwrotem wywłaszczonej nieruchomości dokonanym na podstawie prawomocnej decyzji. Podkreślił jednocześnie, że przekazanie synowi M. H. prawa własności parceli gruntowej [...] nie jest istotne w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując przedstawione stanowisko. Odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze podkreślono, że T. H. nie wskazał w jakim zakresie naruszono procedury lub jaki przepis naruszono wydając przedmiotowe decyzje. Zarzuty podniesione w skardze nie odnoszą się do przedmiotowego postępowania, ale dotyczą wyłącznie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zakończonego prawomocną decyzją, niezgodnie z oczekiwaniami skarżącego i stanowią kolejną próbę przywrócenia w terenie stanu sprzed wywłaszczenia. Za uwzględnieniem skargi opowiedział się również na rozprawie T. H., który oświadczył, że wniósł ją we własnym imieniu, ponieważ to jemu zwrócono nieruchomość której sprawa dotyczy. Obecnym właścicielem jest syn, któremu przekazał nieruchomość i w niniejszej sprawie reprezentuje również jego interesy. Nie dysponuje jednak jego pełnomocnictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z tą datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce, na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie sądowej kontroli została poddana decyzja administracyjna wydana przez organ odwoławczy, który działa jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (vide wyrok NSA sygn. akt V SA 3872/00, LEX nr 78936). Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonej tu decyzji zasadnicze znaczenia mają rozważania dopuszczalności wniesienia skargi przez T. H.. Art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny (..). Stosownie do treści art. 32 tej ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. T. H. nigdy nie był stronom przedmiotowego postępowania administracyjnego. Reprezentował w nim jedynie właściciela parceli gruntowej. Zgodnie z wypracowanym przez orzecznictwo sądowoadministracyjne poglądem, stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III S.A. 1876/99, publ. Kpa z orzecznictwem. ODDK Gdańsk 2003). Należy zatem podkreślić, że kryterium interesu prawnego, na którym jest oparta legitymacja do wniesienia skargi, oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to nic innego jak wskazać przepis prawa uprawniający do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie T. H. wniósł skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. w sprawie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka rejestrowa [...] – obręb O. jednostka ewidencyjna S. zmiany powierzchni parceli gruntowej [...] w oparciu o wyniki pomiaru z 2001 r. KERG [...]. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania administracyjnego w którym skarżący uczestniczył jako pełnomocnik syna M. H.. Jak wynika z przedłożonych sądowi akt sprawy bezspornym jest, że wniosek z dnia [...] 2002 r. o dokonanie korekty obszaru parceli gruntowej [...] został podpisany przez obu panów, jak również i fakt, że od dnia [...] 2000 r. na podstawie umowy darowizny właścicielem nieruchomości w skład której wchodzi parcela gruntowa [...] jest M. H. ( akt notarialny nr [...]) T. H. uczestniczył w postępowaniu administracyjnym na podstawie ustnego pełnomocnictwa udzielonego mu przez syna M. do protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] 2002 r. Zapis ten brzmi : "upoważniam ojca do występowania w sprawie wniosku z dnia [...] 2002 r.". Innego pełnomocnictwa dla T. H. w aktach sprawy nie ujawniono, a on sam na rozprawie oświadczył, że skargę wniósł osobiście, we własnym imieniu jako poprzedni właściciel parceli. Należy przypomnieć, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego stosownie do zapisów art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym z ewidencji gruntów jest możliwe z urzędu i na wniosek osoby zainteresowanej ( § 46 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454). Art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów- ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały złożone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, (..). W ewidencji gruntów wykazuje się także, zgodnie z zapisem art. 20 ust. 2 pkt 1 właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (..), który obowiązany jest zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Na żądanie starosty, osoby wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach – prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym mających moc dowodową dla ustalenia prawa własności. Zobacz wyrok NSA z 7 kwietnia 1999 r. sygn. akt II S.A. 119/99, publ. LEX nr 46215 oraz wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 r. sygn. akt II S.A. 2051/00 publ. LEX nr 82002. Tym samym organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Oznacza to, że wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji musi być złożony przez osobę uprawnioną i musi być udokumentowany. W przedmiotowej sprawie T. H. występował w postępowaniu administracyjnym wyłącznie jako pełnomocnik syna M. i reprezentując jego interes faktyczny i prawny jako właściciela spornej parceli gruntowej. W świetle wskazanych wyżej zapisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne skarżący osobiście, nawet jako uprzedni właściciel przedmiotowej parceli gruntowej [...] nie był stroną tego postępowania i nie legitymuje się takim prawem. Stroną postępowania o dokonanie zmian w ewidencji gruntów jest wyłącznie właściciel nieruchomości ( osoba fizyczna ) i tylko na jego udokumentowany wniosek można dokonać wnioskowanych zmian w ewidencji. Również wnosząc skargę T. H. nie wykazał interesu prawnego jaki posiada, a który skutkuje nabyciem przez niego uprawnienia do wniesienia skargi. Interes prawny musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej danego podmiotu. Trafnie zauważył organ odwoławczy, iż skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i skardze podnosi zarzuty dotyczące innego postępowania zakończonego prawomocną decyzją Wojewody [...] o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości, którego był stroną. To na podstawie tej decyzji nabył prawo własności spornej parceli gruntowej, które następnie zbył w 2000 r., przed złożeniem wniosku, którym zainicjował przedmiotowe postępowanie administracyjne, na rzecz syna M.. Ten zaś nie zaskarżył wydanej przez organ odwoławczy decyzji ani też nie udzielił T. J. stosownego pełnomocnictwa. Mając na względzie powyższe, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.