II SA/Ka 1730/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-06-13

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę, jeśli inwestor nie udokumentował prawnie ustalonego prawa dojazdu do nieruchomości, mimo nałożenia takiego obowiązku w decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać pozwolenia na budowę, jeśli inwestor nie spełnił obowiązku udokumentowania prawnego dojazdu do nieruchomości, nałożonego w decyzji o warunkach zabudowy. Niespełnienie tego wymogu, stanowiącego istotną część projektu zagospodarowania działki, skutkuje obowiązkiem odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym zaskarżona decyzja utrzymująca pozwolenie na budowę narusza prawo materialne i podlega uchyleniu wraz z poprzedzającą ją decyzją.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego i budowę budynku gospodarczo-garażowego, zatwierdzając projekt budowlany. Pozwolenie zostało wydane pomimo braku prawnego dojazdu do działki inwestorów, co było kwestionowane przez sąsiada, S. C. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. S. C. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, podnosząc, że inwestor nie udokumentował prawa przejazdu przez działkę nr [...], której współwłaścicielami są m.in. Skarb Państwa i osoby fizyczne, a zgoda Spółki A S.A. nie obejmuje tej działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik /spr./ Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. SJ Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta J. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę budynku gospodarczo- garażowego na działce nr [...] obręb [...] położonej w J. przy ul. [...]. Decyzję tę wydano w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) na wniosek T. i Z.F. współwłaścicieli działki nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że inwestorzy uzupełnili załączoną do wniosku dokumentację, a w szczególności przedłożony projekt budowlany, uzgodniono także z Spółką A S.A. możliwość dojazdu do działki inwestorów przez działkę [...] obręb [...]. Odnosząc się do tej ostatniej kwestii organ wskazał, że dojazd przebiegający przez teren działki nr [...] oraz w niewielkiej części po działce nr [...] o nieuregulowanym stanie prawnym, jest dojazdem publicznym urządzonym dla Zakładu A w J. oraz do budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Od tej decyzji odwołał się S. C. właściciel sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji działki nr [...] zabudowanej budynkiem garażowym i obciążonej służebnością drogi koniecznej przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. Wskazał on, że do działki inwestorów w dalszym ciągu nie ma prawnie ustalonego dojazdu. Podał, że pisemna zgoda Spółki A S.A. nie określa żadnych warunków prawnych dojazdu do działki inwestorów zwłaszcza, że Spółka nie jest właścicielem działki nr [...], co błędnie podano w decyzji Prezydenta Miasta J. Odwołujący się wskazał także, że nie zostały ustalone prawne podstawy przejazdu przez działkę nr [...]. W szczególności ustalenia takiego nie może zastąpić stwierdzenie, że działka ta stanowi tylko niewielką część drogi dojazdowej. Błędne było też – zdaniem odwołującego się - wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że działka ta nie ma ustalonego stanu prawnego, gdyż ma ona założoną księgę wieczystą KW nr [...]. Wreszcie odwołujący się zarzucił, że decyzja pierwszoinstancyjna nie została doręczona wszystkim współwłaścicielom działek [...] i [...] obr. [...]. Zaskarżoną decyzją wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5, art. 28 i art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W jej motywach wskazano, że pozwolenie na budowę wydano w oparciu o wszystkie wymagane dokumenty wymienione w art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu braku wyjaśnienia kwestii dojazdu do działki inwestorów Wojewoda stwierdził, że spełnia on wymogi prawa, bowiem właściciele działki nr [...] mają ustanowioną służebność przechodu i przejazdu przez działkę odwołującego się (nr [...]), a ponadto mogą korzystać z dojazdu przez działki [...] i [...], których użytkownikiem wieczystym jest Spółka A S.A. wyrażająca na to pisemną zgodę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. zakwestionował stanowisko organu odwoławczego odnoszące się przejazdu przez działkę [...] wskazując, że zgoda Spółki A S.A. może dotyczyć prawa przejazdu przez działkę nr [...], ale nie może dotyczyć działki nr [...]. Właścicielami tej ostatniej działki jest bowiem Skarb Państwa – Firma "[...]" – Spółka A S.A. w ½ części oraz w pozostałej części osoby fizyczne, wobec tego Spółka nie mogła skutecznie, bez zgody pozostałych współwłaścicieli, udzielić zezwolenia na przejazd tą działką. Wskazał też, że inwestorzy wiedząc, że nie dysponują prawnie ustalonym prawem dojazdu do swojej działki rozpoczęli prace związane z budową nowej, innej drogi dojazdowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem uznał, że nie może się ona ostać narusza bowiem przepisy prawa materialnego obowiązujące w czasie jej wydawania. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 b) ustawy Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu m.in. z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazany w tym przepisie projekt zagospodarowania działki w świetle obowiązującego w czasie wydawania decyzji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 140, poz. 906 ) winien w części opisowej określać układ komunikacyjny (§ 8 ust. 1 pkt 3), a w części rysunkowej układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej projektowanej komunikacji zewnętrznej (§ 8 ust. 3 pkt 2). Decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowy budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] obr. [...], która została dołączona do wniosku, nałożono na inwestora w jej punkcie 4 tiret 3 obowiązek udokumentowania prawnego dojazdu do nieruchomości przez działki nr [...] i [...] obr. [...]. Obowiązek ten nie został jednak wykonany. Znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa sporządzona w dniu [...] r. przez p.o. Kierownika Referatu Budownictwa U.M. w J. wskazuje, że współwłaścicielami działki nr [...] byli: F.K. (w [...] części), M. Z. (w [...] cz.), J. z Z.Z. ( w [...] cz.), A. N. (w [...] cz.), M. P. (w [...] cz.), L.J. (w [...] cz.), E.J.–S. (w [...] cz.), J. J. ( w [...] cz.), Z. J. (w [...] cz.) skarżący S.C. (w [...] cz.) oraz Skarb Państwa – Firma A w J. (w [...] i [...] cz.). Dane te są zbieżne z przedłożoną przez skarżącego na rozprawie kopią odpisu KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J. Wskazać też należy , że Spółka A S.A. Zakład Zagospodarowania Mienia w B. pismem z dnia [...] r. nr [...] udzieliła Z.F. (błędnie podane nazwisko inwestora) zgody na korzystanie z drogi dojazdowej do posesji [...] tylko przez działkę nr [...]. Zasadnie więc wykazano w skardze, że inwestor nie przedłożył organowi administracji architektoniczno-budowlanej właściwego dokumentu potwierdzającego jego prawo przejazdu przez działkę nr [...]. Funkcji takiego dokumentu nie mogło spełnić bowiem znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie Z.F. z dnia [...] r. w którym podaje on, że poprzedni właściciel działki nr [...] korzystał przez wiele lat z istniejącego dojazdu, a także, że nie udało mu się odszukać aktualnych właścicieli działki [...]. Inwestor oświadczył też, że jest w trakcie "załatwiania dojazdu od strony apteki" . Tym samym skoro inwestor składając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, którego istotną część stanowi projekt zagospodarowania działki, nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, to zgodnie z art. 35 ust. 3 (in fine) ustawy Prawo budowlane organ winien odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem zaskarżona decyzja Wojewody [...] jako naruszająca prawo materialne winna zostać usunięta z obrotu prawnego. Stosownie do normy zawartej w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Poppsa ), Sąd był zobowiązany także do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta J. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 i art. 152 Poppsa. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec braku stosownego wniosku skarżącego, o jakim jest mowa w art. 210 § 1 Poppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ Prezydent Miasta J. weźmie pod uwagę powyższe wskazania Sądu i zastosuje przepis art. 35 ust 3 ustawy Prawo budowlane w jej aktualnym brzmieniu (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). W przypadku gdyby budowa, której dotyczyły uchylone decyzje została ukończona do orzekania w sprawie właściwy będzie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, który poprowadzi postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło