II SA/Ka 1768/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant ref.-staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skargi [...] S.A. Przedsiębiorstwo Produkcji Przemysłowej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za przejętą nieruchomość o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ( Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm.) oraz art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. nr 46 z 2000 r., poz. 543 z zm. ) i art. 105 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. Przedsiębiorstwa Produkcji Przemysłowej, umorzył postępowanie w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość usytuowaną w D. ozn. nr [...] karta mapy 116 o pow. 9766 m2 jako bezprzedmiotową. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. "przepisy wprowadzające", podnosząc iż zgodnie z tym przepisem odszkodowania za grunty opisane w ust. 1 ustala się na wniosek osoby, która w dniu [...] roku była właścicielem tych gruntów. Działka oznaczona nr [...] na dzień [...] roku stanowiła własność Skarbu Państwa, a prawo własności było ujawnione w KW [...] na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w D. sygn. akt [...] z dnia [...]r. Na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. nr 32, poz. 191 z zm. ) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, własność przedmiotowej działki nabyła Gmina D. Nadto organ podał, że Zarząd drogi nigdy nie występował na podstawie art. 73 w/w ustawy o wydanie decyzji potwierdzającej przejście prawa własności, tym bardziej, że działka [...], służąca jako droga dojazdowa do siedziby wnioskodawcy i innych firm ( utwardzona asfaltobetonem oraz chodnik z płyt ), nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Ponieważ do przedmiotowej nieruchomości nie ma zastosowania art. 73 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. "Przepisy wprowadzające" wniosek o wypłatę – jest bezpodstawny, a postępowanie w sprawie bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] SA-PPP, wnosząc o jej zmianę i przyznanie od Gminy D. odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działce [...], skoro działka ta obecnie stanowi własność Gminy. Wywodzono w odwołaniu, iż ustalenie, że przedmiotowa działka na dzień [...] roku stanowiła własność Skarbu Państwa, nie może pozbawiać odwołującego się odszkodowania za znajdujące się na niej budowle – podbudowa i nawierzchnia z asfaltobetonu oraz chodnik dla pieszych. Właścicielem tych składników było na dzień [...]r. i jest nadal, [...]S.A. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaakceptował ustalenie faktyczne organu I instancji i ich kwalifikację prawną. Stwierdziły, że skoro odwołujący się nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to na mocy art. 73, ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. "Przepisy wprowadzające..." nie może domagać się odszkodowania, a regulacja zawarta w tym przepisie nie ma zastosowania do zgłoszonego żądania, co przesądza o zasadności umorzenia postępowania w sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] SA-PPP powołał się na swoje dotychczasowe stanowisko i uzasadniające go dowody i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – postulował jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.) Ustawa ta utraciła moc z dniem 1.01.2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej p.s.a. Będąca przedmiotem kontroli Sądu, w niniejszej sprawie, decyzja jest zgodna z prawem. Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872 ), nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1.01.1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządowych za odszkodowaniem. Odszkodowanie ustala się i wypłaca – art. 73 ust. 4 – na wniosek właściciela gruntu opisanego w ust. 1 art. 73 – według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, a podstawę ustalenia jego wysokości stanowi wartość nieruchomości wg stanu z dnia wejścia w życie ustawy ( art. 74 ust. 5 ). Z powyższej regulacji prawnej wynika, że z żądaniem wypłaty odszkodowania może wystąpić jedynie właściciel gruntu, który to grunt ex lege w oparciu o art. 73 ust. 1 stał się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządowej. Działka [...] karta mapy 116 w dniu [...] roku nie była przedmiotem własności skarżącej. Działka ta stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w D. o zasiedzeniu z dnia [...]r. sygn. akt [...], a prawo to było ujawnione w księdze wieczystej KW [...] ( SR D.). Już z tego powodu – braku przymiotu właściciela po stronie skarżącej – nie służy jej żądanie wypłaty odszkodowania ( art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy ). Nadto działka [...] nie spełniała na dzień 31.12.1998 r. warunków "gruntu" który w trybie art. 73 ust. 1 przechodził na własność jednostki samorządowej lub Skarbu Państwa. Niezależnie bowiem od tego, że nie była w tej dacie działką prywatną", ale stanowiącą własność Skarbu Państwa, to nie znajdowała się na niej droga publiczna w rozumieniu ustawy o drogach publicznych to jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg. Nie istniał więc przedmiot postępowania, a więc zasadnie na podstawie art. 105 kpa § 1 zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Skarżący – w ocenie Sądu – roszczeń z tytułu nakładów na działkę [...], którą obecnie – na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. – stanowi własność Gminy D.- może dochodzić przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.s.a. orzeczono jak w sentencji.