II SA/Ka 1783/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-06-17

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi brak formalny wniosku o pozwolenie na budowę, czy też jest podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia?
Ratio decidendi
Brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi braku formalnego wniosku o pozwolenie na budowę, który uzasadniałby jego pozostawienie bez rozpoznania. Jest to jednak przesłanka do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Pomimo tego uchybienia proceduralnego, jeśli materialnoprawne skutki zaskarżonej decyzji pokrywają się ze skutkami decyzji o odmowie pozwolenia, sąd nie uchyli tej decyzji.
Stan faktyczny
E.R. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę garażu na nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością, wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenia zgody pozostałych współwłaścicieli. Prezydent Miasta C. pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku wymaganego dokumentu. Wojewoda Ś. uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie, wskazując na brak możliwości wydania decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania oraz na nieuregulowany stan prawny nieruchomości z powodu śmierci jednego ze współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Wnioskiem z dnia [...]r. E.R. wystąpiła do Prezydenta Miasta C. o wydanie pozwolenia na budowę garażu wolnostojącego, na nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. Pismem z dnia [...]r. wnioskodawczyni została zobowiązana do dostarczenia dokumentu potwierdzającego jej prawo do dysponowania w/w nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi do organu skierowane zostały oświadczenia współwłaścicieli wspomnianej nieruchomości tj. R.D., K.D. – G. oraz Ś. Izby Rolniczej – Oddziału w ., z których wynika, że wyrażają oni zgodę na realizację wspomnianej inwestycji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] (znak: [...]) Prezydent Miasta C., działając w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz.2016 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 64 § 2 kpa pozostawił bez rozpoznania wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że złożony wniosek nie odpowiadał wymogom ustanowionym przepisami ustawy Prawo budowlane, gdyż nie dołączono do niego dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ zaś, pomimo wezwania, nie dostarczono wspomnianego dokumentu nie ma możliwości wydania decyzji pozytywnej. Od decyzji tej odwołanie wniosła E.R., zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa, z uwagi na fakt, iż jest współwłaścicielką wspomnianej nieruchomości. Nie kwestionując nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości wskazała, że skoro jest jej współwłaścicielem w [...] to niezrozumiałym jest dla niej stanowisko, iż nie może postawić wspomnianego garażu. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, uchylił w całości wspomnianą decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. i umorzył postępowanie w sprawie budowy wspomnianego garażu. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie wskazał, że organ I instancji prawidłowo dokonał oceny wniosku inwestora i na jej podstawie ustalił, że nie spełnia on ustawowych wymogów. Ponieważ inwestor, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku wniosku, organ I instancji nie mógł postąpić inaczej, jak tylko pozostawić sprawę bez rozpoznania. Jednakże z uwagi na fakt, iż przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości wydania decyzji pozostawiającej wniosek bez rozpoznania, organ I instancji nie powinien wydawać decyzji w tym zakresie, lecz jedynie poinformować strony o zaistniałych okolicznościach w formie pisma procesowego. Odnosząc się natomiast do pozostałych kwestii podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy wynika, iż jeden ze współwłaścicieli wspomnianej nieruchomości zmarł, a nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Oznacza to tym samym, że jej stan prawny nie został uregulowany, a wobec tego, nawet zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na realizację wspomnianej inwestycji nie stanowi wystarczającego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze do sądu E.R. obszernie opisała dotychczasowy przebieg postępowania zmierzającego do realizacji wspomnianej inwestycji odwołując się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż ze względu na wykonywany zawód (lekarz) samochód jest jej niezbędny, zaś garaż miał służyć jego zabezpieczeniu. Wskazała również, że w czasie, gdy kupiła lokal mieszkalny na wspomnianej nieruchomości, jeden ze współwłaścicieli już nie żył. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podniósł, iż decyzja organu I instancji nie mogła się ostać, a to z tego względu, że obowiązujące przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości wydania decyzji pozostawiającej sprawę bez rozpoznania. Jednocześnie nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, skoro, pomimo wezwania, braki wniosku inwestora nie zostały uzupełnione we wskazanym terminie. W piśmie procesowym z dnia [...]r. jeden ze współwłaścicieli nieruchomości – Ś. Izba Rolnicza Oddział w C. złożył oświadczenie, że wyraża zgodę na lokalizację, na nieruchomości wspólnej, garażu blaszanego, niezwiązanego trwale z podłożem, zaś zgoda ta dotyczy wyłącznie E.R. i nie może zostać przeniesiona na inną osobę. Nie wyrażono także zgody na wynajem garażu osobom trzecim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), nie będąc zarazem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się uchybień, które skutkować powinny wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 32 ust.4 pkt 2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę garażu przy ul. [...] w C. "pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto (...) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Zwrot ten należy rozumieć w ten sposób, że inwestor musiał legitymować się tytułem prawnym, wynikającym z prawa rzeczowego lub stosunku obligacyjnego, na mocy którego mógłby na konkretnej nieruchomości rozpocząć budowę określonego obiektu. W niniejszej sprawie, do wniosku o pozwolenie na budowę dołączony został odpis księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., z którego wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. są: C.R., R.D., K.D.-G., Ś. Izba Rolnicza oraz E.R. Wobec tego, w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli miał zamiar wznieść na tej nieruchomości obiekt budowlany, winien uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli. Wniosek taki wynika z treści art. 199 kc, który stanowi, że "do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli". Niewątpliwie zaś wzniesienie jakiegokolwiek nowego obiektu na nieruchomości wspólnej jest działaniem przekraczającym ramy zwykłego zarządu. Prawidłowo zatem organ I instancji zobowiązał E.R. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (mogła nim być pisemna zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości) względnie zastępujące go taką zgodę orzeczenia sądu powszechnego. Takiego dokumentu skarżąca jednak nie przedłożyła. W tym względzie nie jest zdaniem Sądu wystarczające powołanie się przez skarżącą na zgodę wyrażoną przez "Administratora domu – R.D.". Po pierwsze nie zostało wykazane aby została ona upoważniona do sprawowania zarządu nieruchomością. Po drugie nawet gdyby taki zarząd został wcześniej przez współwłaścicieli ustanowiony to przestał on obowiązywać od śmierci jednego ze współwłaścicieli – C.R., w sytuacji gdy nie został potwierdzony przez jego następców prawnych. Po trzecie, jak już stwierdzono, skoro zgoda na wykorzystanie wspólnej działki na budowę garażu przekracza zakres zwykłego zarządu to zgoda taka wyrażona tylko przez zarządcę nie byłaby skuteczna. Z uwagi na okoliczność, że w księdze wieczystej nieruchomości ujawniony jest C.R., zmarły w dniu [...]r. (wynika to z oświadczenia zawartego w piśmie procesowym z dnia [...]r.) do wniosku o pozwolenie na budowę powinny zostać dołączone oświadczenia jego spadkobierców. Ponieważ postępowanie spadkowe po tej osobie nie zostało przeprowadzone (zobacz w tym względzie w/w pismo R.D. i K.D.-G. z dnia [...]r. – karta 3/5 akt administracyjnych) to nie jest możliwym ustalenie jego następców prawnych, a tym samym pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wobec powyższego zasadnie przyjęły organy orzekające, że skarżąca nie wykazała się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wbrew jednak stanowisku organów obu instancji nie wykazanie się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi braku formalnego wniosku o pozwolenie na budowę, który to brak stanowiłby podstawę pozostawienia takiego wniosku bez rozpoznania zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa. Brak ten nie uniemożliwia bowiem nadania sprawie dalszego biegu ale pozytywne rozpoznanie (uwzględnienie) wniosku w przedmiocie pozwolenia na budowę. W takiej zaś sytuacji powinna być wydana zdaniem Sądu nie decyzja o umorzeniu postępowania a decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. To uchybienie proceduralne nie mogło mieć jednak zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. Zachowana została bowiem wymagana forma orzeczenia (decyzja), wydanego przez właściwy organ, którego materialnoprawne skutki pokrywają się ze skutkami decyzji o odmowie pozwolenia na budowę. Również bowiem w konsekwencji wydania decyzji o umorzeniu postępowania, skarżąca została pozbawiona prawa zrealizowania objętego tą decyzją zamierzenia inwestycyjnego. Z tych też względów Sąd uznał, że pomimo wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa formalnego, brak jest podstaw do jej uchylenia. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło