II SA/Ka 1790/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 roku sprawy ze skargi Z.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...] zł), 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 119 i 121 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36, poz. 161 z 1991 r. z zm.) nałożył na Z.D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] to jest rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu [...], usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z.D. podniósł, iż jest ono przedwczesne. Złożył bowiem skargę na decyzję ostateczną nakazującą rozbiórkę do sądu administracyjnego, a sprawa ta czeka na rozstrzygnięcie sądu (II SA/Ka 134/02). Podał także, że przed Sądem Rejonowym w G. pod sygnaturą I C 126/03 toczy się sprawa z jego powództwa o wydanie tej części nieruchomości na której usytuowany jest sporny garaż. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 119 i 121 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wyjaśnił, iż w sprawie II SA/Ka 134/02 sąd administracyjny oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast sprawa cywilna o wydanie części nieruchomości nie ma wpływu na obecnie prowadzone postępowanie bowiem orzeczenie w kwestii nieruchomości nie zmienia skutków stwierdzonej ostateczną decyzją samowoli budowlanej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.D. powtórzył argumentację odwołania w zakresie braku rozpoznania jego skargi na decyzję ostateczną nakazującą rozbiórkę, zakwestionował także prawidłowość ostatecznej decyzji objętej tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonych do niego aktów zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1260) pod względem zgodności z prawem, a w trakcie jej wykonywania nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ustawa "p.p.s.a". Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane bez właściwego wyjaśnienia sprawy, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. Postanowienie obu instancji dotyczą wymierzenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obowiązek ten wynika z ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] i sprowadza się do nakazania skarżącemu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu blaszanego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G. Jako podstawę prawną nałożenia grzywny w wysokości [...] zł organy obu instancji wskazały art. 119 i 121 ustawy z dnia 17.06. 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opierając rozstrzygnięcie na art. 121 ustawy egzekucyjnej organy nie dostrzegły, iż zasady stosowania grzywny w sytuacjach, gdy chodzi o wymierzenie obowiązków wynikających z Prawa budowlanego reguluje art. 121 § 4 i 5 tej ustawy. Zgodnie z art. 121 § 4 grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa co oznacza, że w stosunku do osób fizycznych nie może przekroczyć kwoty 5.000 zł. Natomiast w wypadku egzekucji obowiązków polegających na przymusowej rozbiórce obiektu lub jego części grzywnę oblicza się w sposób wskazany w § 5 art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wskazały w swoich postanowieniach czy podstawą nałożenia grzywny był § 4 czy § 5 art. 121 ustawy. Wysokość nałożonej grzywny to jest [...] zł pozwala domniemywać, iż orzeczono ją w oparciu o art. 121 § 5 ustawy (sposób obliczenia grzywny także w kontrolowanych postanowieniach nie został przedstawiony). Grzywna z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być jednak wymierzona tylko w sytuacji obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Przez budynek o którym mowa w § 5 art. 121 należy zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. (t.j. Dz.U. 00.106.1126 z zm.) rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W niniejszej sprawie organy orzekające nie wykazały by objęty nakazem rozbiórki garaż spełniał wymagania określone w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowiło niezbędny warunek orzeczenia grzywny przewidzianej § 5 art. 121. Wręcz przeciwnie z pisma PINB dołączonego do pisma przewodniego z dnia [...] wynika, że przedmiotowy garaż nie posiada fundamentów. Okoliczność czy garaż spełnia warunki budynku w rozumieniu art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego czy też nie powinna zostać w pierwszym rzędzie wyjaśniona w postępowaniu ponownym. Stanowi ona bowiem podstawę do wymierzenia ewentualnej grzywny z art. 121 § 4 lub § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co do zarzutów skargi to – w ocenie składu orzekającego – nie zasługują one na uwzględnienie. Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy obejmujący ostateczną decyzją, której wykonania Sąd – mimo skargi i wniosku o wstrzymanie – nie wstrzymał. Natomiast sprawa cywilna o wydanie części nieruchomości na której usytuowany jest sporny garaż, będący samowolą, pozostaje bez wpływu na samą decyzję o rozbiórce, jak i prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 55 ust. 1 ustawy o NSA z dnia 11.05.1995 r. w związku z art. 97 § 2 ustawy "wprowadzającej".