II SA/Ka 1793/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-10-06

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może orzec reformatoryjnie, uzupełniając decyzję organu pierwszej instancji o działkę stanowiącą teren inwestycji, która została pominięta w decyzji pierwszej instancji z powodu oczywistej omyłki, a następnie utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, w przypadku stwierdzenia oczywistej omyłki organu pierwszej instancji polegającej na pominięciu działki stanowiącej teren inwestycji, może orzec reformatoryjnie, uzupełniając decyzję organu pierwszej instancji. Choć sprostowanie omyłki zazwyczaj następuje w drodze postanowienia, dopuszczalne jest rozstrzygnięcie tej kwestii w decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, jeśli nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie skrzyżowania i budowie dojazdu do supermarketu. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego poprzez pogorszenie warunków funkcjonowania jej przedsiębiorstwa i zablokowanie dojazdu. Organ pierwszej instancji ustalił warunki zabudowy, uznając zgodność inwestycji z planem miejscowym. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uzupełniając ją o działkę skarżącej, uznając to za oczywistą omyłkę. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi "[...]"Spółka z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o d d a l a s k a r g ę Po ponownym rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. w W. decyzją z dnia [...] nr[...], wydaną z up. Prezydenta Miasta T., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą: - przebudowa skrzyżowania ulic budowlanych, [...] i [...] wraz z przekładkami sieci na parcelach nr [...], - dojazd do supermarketu [...] wraz z przyłączami i sieciami oraz przebudowa istniejącego układu drogowego wraz z przekładkami sieci na parcelach nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art.40, 42-43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.). Zdaniem organu, zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. nr [...] z dnia 17 listopada 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz.[...] z dnia 16 grudnia 1994 r.) wraz z późniejszymi zmianami. Inwestycja położona jest bowiem w liniach rozgraniczających drogi zbiorczej klasy Z, w liniach rozgraniczających skrzyżowania dróg klasy Z oraz w strefie ZM – zabudowy mieszkaniowo-usługowej typu miejskiego i obszarze MU – zabudowy mieszkaniowej z usługami na działce. W odwołaniu od decyzji B. S. domagała się włączenia do wykazu parcel wchodzących w skład powyższej inwestycji jej działki nr [...], co do której Zarząd Miasta T. podjął zamiar wykupu, a przez którą przebiega chodnik, stanowiący integralną część drogi. Natomiast "[...]"Spółka z o.o. w T. wnosząc odwołanie zarzuciła, iż organ I instancji naruszył przepis art.42 ust.1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez pogorszenie warunków funkcjonowania jego przedsiębiorstwa, graniczącego z terenem inwestycji i praktyczne zablokowanie możliwości dojazdu i wyjazdu z jego nieruchomości. Zdaniem odwołującej się, przebudowa istniejącego układu drogowego wraz z przekładkami sieci może być dokonana z wykorzystaniem na ten cel parcel nr[...] , [...] i [...], stanowiących własność Spółki, co w sposób ewidentny naruszy jej interes jako osoby trzeciej. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzupełniając oznaczenie terenu inwestycji o działkę nr [...], wykazaną w załączniku graficznym. Zdaniem organu II instancji, pominięcie działki nr [...] , stanowiło oczywistą omyłkę (przeoczenie), podlegającą sprostowaniu w trybie odwoławczym, bowiem w załączniku mapowym, przedstawiającym linie rozgraniczające teren inwestycji, objęto powyższą nieruchomość. Za nieuzasadnione uznano natomiast zarzuty Spółki "[...]", które w ocenie organu, podlegać będą rozpatrzeniu dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Podzielając stanowisko organu I instancji o zgodności inwestycji z zapisem planu miejscowego, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art.43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, brak było podstawy do wydania decyzji odmownej. Stąd też orzeczono, jak w sentencji na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "[...]" Sp. z o.o. w T. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art.42 ust.1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącej, projektowana inwestycja naruszy bowiem jej interes prawny, podlegający ochronie, czego nie uwzględniono w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Pełnomocnik uczestnika postępowania "[...]" Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też nie stwierdzono uchybienia przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującego wznowieniem tego postępowania. Zgodnie z treścią art.40 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.) – obowiązującej w dacie orzekania przez organy obydwu instancji – w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się w drodze decyzji na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego (art.43 cyt. ustawy). Tak ukształtowany stan prawny oznaczał, iż organ administracji zobligowany był do uwzględnienia wniosku, spełniającego wymogi formalne z art.41 ust.2 cyt. ustawy, w razie stwierdzenia, iż inwestycja projektowana jest na terenie, którego przeznaczenie na ten cel określono w planie miejscowym. Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, iż sporne zamierzenie inwestycyjne, polegające na przebudowie dróg gminnych, budowie dojazdu do nowoprojektowanego obiektu wraz z przyłączami i przekładkami sieci, nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu, przywołanego w decyzji organów obydwu instancji. Jest to bowiem teren drogi gminnej i skrzyżowania dróg gminnych klasy zbiorczej – w pasach o szerokości 30-40 m z dopuszczalną realizacją sieci uzbrojenia terenu, a także strefa zabudowy mieszkaniowo-usługowej (k. 8 akt adm.). Inwestycja nie była też zaliczona do mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić przyjdzie, iż kwestionowana decyzja organu I instancji spełnia wymogi art.42 ust.1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności, rozstrzygnięcie określa rodzaj inwestycji (pkt I) oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich (pkt II). Wbrew stanowisku skarżącej, wzgląd na interesy osób trzecich nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku, co wynika wprost z wykładni systemowej powołanego przepisu. Określenie wymogów dotyczących ochrony interesów osób trzecich następuje wszak jedynie w decyzji ustalającej warunki zabudowy, czyli uwzględniającej wniosek inwestora. Tymczasem organ I instancji zawarł w decyzji warunek zaprojektowania inwestycji w sposób zapewniający dostęp osób trzecich do drogi publicznej. Wnioskodawca na tym etapie nie jest zobowiązany do przedłożenia projektu budowlanego. Rozwiązania projektowe podlegają ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem budowlanym i przepisami techniczno-budowlanymi dopiero w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym również uwzględnia się ochronę interesów osób trzecich. Zakres tej ochrony jest jednak różny w obydwu postępowaniach, co wynika z szerszego zakresu kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, gdy idzie o proces inwestycyjny. W szeroko rozumianym procesie inwestycyjnym, a w szczególności na etapie ustalania warunków zabudowy terenu, nie podlegają jednak ochronie interesy gospodarcze podmiotów. Zarzuty skargi co do zablokowania dojazdu do przedsiębiorstwa skarżącej spółki w czasie prowadzenia robót budowlanych nie mogą zatem odnieść żadnego skutku prawnego. Trudności i uciążliwości związane z realizacją spornego zamierzenia inwestycyjnego nie mogą więc stanowić podstawy prawnej odmowy uwzględnienia wniosku. Dochodzenie odszkodowania z tego tytułu możliwe jest zaś na drodze procesu cywilnego Wreszcie, na tym etapie postępowania inwestor nie jest obowiązany do wykazania tytułu dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wynika jednoznacznie z treści art.41 ust.2 cyt. ustawy, regulującego wymogi wniosku. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rodzi też żadnych praw do terenu zgodnie z treścią art.46 ust.2 tej ustawy, a pouczenie takie zawarto w rozstrzygnięciu organu I instancji. Oznacza to, że inwestor, który nie jest właścicielem terenu, może wystąpić z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy cudzej nieruchomości, gdyż stosunki własnościowe nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustawodawca zapewnił ochronę właścicielowi terenu poprzez przyznanie mu przymiotu strony (art.28 kpa) oraz możliwości wydania decyzji dla większej ilości wnioskodawców (art.46 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Dopiero ubiegając się o pozwolenie na budowę inwestor musi wykazać tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stąd też zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Działając z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się wadliwości działania organów w niniejszej sprawie poprzez dopuszczenie do udziału w charakterze pełnomocnika wnioskodawcy osoby prawnej, podczas gdy zgodnie z art.33 § 1 kpa, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna. Jednak czynności w imieniu Spółki "[...]" wykonywał dyrektor zakładu budowlanego, zaś inwestor, na rzecz którego wydano decyzję, nie negował w postępowaniu administracyjnym działania w jego imieniu. Za wadliwe należy też uznać samo sformułowanie zaskarżonej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz jej uzupełnieniu w pkt 1 poprzez dodanie do wykazu terenu działki nr[...], stanowiącej własność B.S. Takiego rodzaju rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie przewiduje przepis art.138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Jednak nie budzi wątpliwości fakt, że działka nr [...] zgodnie z mapą, dołączoną do wniosku oraz załącznikiem graficznym, przedstawiającym linie rozgraniczające teren inwestycji, stanowi teren spornej inwestycji. Stad też decyzja organu I instancji obarczona była wadą w postaci wewnętrznej sprzeczności. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji organ II instancji uwzględniając odwołanie B.S. władny był orzec reformatoryjnie. Budzić może natomiast wątpliwość, czy taki stan rzeczy wyniknął wskutek oczywistej omyłki organu I instancji. Sprostowanie omyłki w trybie art.113 § 1 kpa następuje jednak w drodze postanowienia organu, który wydał wadliwą decyzję. Jednakże w niniejszej sprawie nie doszło do wydania odrębnego postanowienia organu II instancji o sprostowaniu omyłki w decyzji organu I instancji, lecz do rozstrzygnięcia tej kwestii w decyzji odwoławczej, co zdaniem Sądu należy uznać za dopuszczalne na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa. W każdym jednak wypadku stwierdzone wyżej uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło