II SA/Ka 1803/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-07-27
Skład orzekający: sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Zofia Borowicz, Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona przedstawiła potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, które nie zawierało jednoznacznych danych nadawcy i przedmiotu przesyłki, a organ nie podjął wystarczających kroków do wyjaśnienia tej kwestii?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienia SKO, uznając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie sprawy w zakresie daty wniesienia odwołania. Przedłożone przez stronę potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, mimo braku jednoznacznych danych, stanowiło dowód, który wymagał dokładniejszej analizy i wyjaśnienia, w tym uzyskania informacji z urzędu pocztowego oraz ustalenia obiegu korespondencji w MOPS. Niewyjaśnienie tych okoliczności naruszyło przepisy KPA dotyczące postępowania dowodowego i miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
A. F. złożyła odwołanie od dwóch decyzji Kierownika Terenowego Punktu Pomocy Społecznej w K. odmawiających przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że zostało ono złożone po terminie. Strona skarżąca wniosła skargę do NSA (obecnie WSA), przedstawiając potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z datą wskazującą na terminowe nadanie, kwestionując ustalenia SKO co do sposobu złożenia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Zofia Borowicz Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. F. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. 1/ z dnia [...]r. nr [...], 2/ z dnia [...]r. nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie zasiłku celowego uchyla zaskarżone postanowienia
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Terenowego Punktu Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Rady Miejskiej z dnia [...] r. /Uchwała nr [...]/ po rozpatrzeniu wniosku A. F.na podstawie art.32 i 43 ust.1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. /Dz.U.z 1998r. nr 64, poz.414 z późn.zmianami/ odmówił A.F. przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na dofinansowanie do żywności i środków czystości /pkt 1 rubrum niniejszego wyroku/.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że dochód rodziny strony nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art.4 ustawy o pomocy społecznej i w rodzinie występuje okoliczność określona w art.3 powołanej ustawy jednak ograniczone środki finansowe zmuszają do miarkowania udzielanej pomocy zgodnie z polityką świadczeń uzależnioną od posiadanych środków finansowych w rozumieniu art.2 ust.4 tej ustawy, a dochód A. F. jest wyższy od maksymalnej wysokości kwoty pomocy na żywność /środki czystości/ ustalonej dla rodziny o tej samej strukturze wynikającej z polityki świadczeń i dlatego nie jest możliwe przyznanie pomocy pieniężnej dla strony.
Decyzję tę strona odebrała osobiście w dniu [...] r., co wynika z oryginału potwierdzenia odbioru wystawionego przez Terenowy Punkt Pomocy Społecznej w K., znajdującego się w aktach administracyjnych.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Terenowego Punktu Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Rady Miejskiej z dnia [...] r. /Uchwała nr [...]/ po rozpatrzeniu wniosku A. F. na podstawie art.32 i 43 ust.1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. /Dz.U. z 1998r. nr 64, poz.414 z późn.zmianami/ odmówił A.F. przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu opału /dotyczy pkt 2 rubrum niniejszego wyroku/.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że rodzina strony na postawie art.43 ust.1 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z dnia 2 lipca 1994r. otrzymała dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, z którego część stanowi ryczałt na zakup opału w wysokości [...] – zł. miesięcznie, a zatem odmowa przyznania pomocy na ten sam cel jest w pełni uzasadniona. Decyzję tę strona odebrała osobiście w dniu [...] r., co wynika z oryginału potwierdzenia odbioru wystawionego przez Terenowy Punkt Pomocy Społecznej w K., znajdującego się w aktach administracyjnych.
W piśmie z dnia [...]r. oznaczonym jako "Odwołanie", doręczonym do kancelarii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu [...]r. A.F. złożyła jedno odwołanie od dwóch wyżej opisanych decyzji, w którym wnioskowała o zmianę niekorzystnych decyzji.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] /dotyczącym decyzji z dnia [...]r. nr [...] – punkt 1 rubrum wyroku/ oraz postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] /dotyczącym decyzji z dnia [...]r. nr [...] – punkt 2 rubrum wyroku/, wydanymi na podstawie art.134 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od obu wymienionych decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięć organ odwoławczy podniósł, że strona otrzymała decyzję w dniu [...] r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na potwierdzenie odbioru decyzji. Zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania przez stronę upłynął w dniu [...] r. Jednak strona odwołanie /dotyczące obu decyzji/ napisała w dniu [...] r. /tak przynajmniej datuje swoje pismo/, a następnie przekazała osobiście w MOPS w K. w dniu [...] r., co wynika z adnotacji znajdującej się na odwołaniu oraz dodatkowego wyjaśnienia przesłanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] r. Zdaniem organu, strona wniosła odwołane od decyzji po upływie [...] dni od terminu do jego wniesienia i nie zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
W skardze z dnia [...] r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] r. na powyższe dwa postanowienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i wskazała, że odwołanie od obu decyzji złożyła na poczcie w dniu [...] r., czyli w terminie, a nie składała go osobiście w opiece społecznej. W załączeniu do skargi przesłała oryginał potwierdzenia nadana przesyłki poleconej w Urzędzie Pocztowym K. [...] z dnia [...]r. nr [...] na adres Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. ul. [...] bez wskazania jakiego pisma ono dotyczy oraz bez podpisu osoby przyjmującej przesyłkę /pracownika poczty/.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosło, że skarżąca pomimo prawidłowego pouczenia o możliwości i terminie wniesienia odwołania nie spełniła wymogu jego terminowego wniesienia, ani też nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Organ odwoławczy przywołał ponadto okoliczności i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień stwierdzając, że nie znajduje postaw do ich zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art.176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. nr 78, poz.483, z 2001r. nr 28, poz.319/ zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne i od 1 stycznia 2004r. nie obowiązuje ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z późn. zmianami/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn.zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowa skarga z uwagi na datę jej wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] roku/ podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem uznał, że skarga A. F. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia zapadły bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy.
Bezsporną okolicznością w sprawie jest, że skarżąca obie decyzje, orzekające o odmowie przyznania świadczeń w postaci zasiłku celowego, otrzymała w dniu [...] r.
Odwołanie zaś od tych decyzji złożyła w dniu [...] lub [...] ., a zatem właściwie nie ustalono daty wniesienia odwołania od tych decyzji.
Strona skarżąca załączając do skargi oryginał "potwierdzenia nadania" przesyłki poleconej na adres Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. ul. [...] z dnia [...] r. nr [...] uprawdopodobniła, że złożyła odwołanie w terminie.
Dowodem nadania przesyłki poleconej w urzędzie pocztowym jest okazanie poświadczenia nadania tej przesyłki przez urząd pocztowy. Wprawdzie z potwierdzenia tego nie wynika kto był nadawcą tejże przesyłki i czego ona dotyczyła, nie mniej jest to istotny dowód potwierdzający stanowisko skarżącej, który wymagał dokładnej ceny w kontekście innych dowodów zebranych w sprawie.
Z uwagi na to, że ze wspomnianego "potwierdzenia nadania" przesyłki poleconej nie wynika, jakie pismo ona zawierała, wymaga ustalenia, czy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. otrzymał inną korespondencję pochodzącą od strony skarżącej, wysłaną listem poleconym w tym dniu.
Skoro zatem z przedłożonego przez skarżącą "potwierdzenia nadania" nie sposób jednoznacznie stwierdzić czy dotyczy ono przedmiotowego odwołania organy administracyjne winny poza tymi czynnościami, które podjęły ustalić w jaki sposób prowadzono w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. obieg wpływających z zewnątrz pism. W szczególności czy była prowadzona jakaś ewidencja korespondencji, która wpływała do urzędu drogą pocztową oraz ewidencja korespondencji, którą strony /petenci/ dostarczali osobiście do Ośrodka.
W szczególności organy administracyjne nie wyjaśniły w jaki sposób oznakowywano korespondencję składaną przez strony /petentów/ osobiście np. czyniąc na datowniku stosowną adnotację "złożono osobiście", jak to czynią inne urzędy. Jeżeli korespondencja wpływała drogą pocztową, czy przechowywano koperty i czy fakt ten był w jakiś sposób odnotowywany.
Prezentata odwołania skarżącej dokonana przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. jest dwukrotnie podpisana przez urzędnika przyjmującego korespondencję i nie stwierdzono w niej, jaka osoba złożyła pismo i czy to była osobiście skarżąca, czy też inna osoba w jej imieniu.
W aktach sprawy znajduje się budzące zastrzeżenia potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia [...] r., dlatego też okoliczności dotyczące daty wniesienia odwołania nie zostały w sposób jednoznaczny wyjaśnione, co narusza art.7 i 77 § 1 k.p.a.
Reasumując skoro w sprawie nie zostały w sposób należyty wyjaśnione wszystkie aspekty sprawy pozwalające w sposób nie budzący żadnych wątpliwości zająć stanowisko, czy skarżąca dochowała terminu do złożenia odwołania to zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonych postanowień.
Na organie II instancji, do którego zostało wniesione odwołanie ciąży obowiązek badania, czy zostało ono wniesione w przewidzianym w ustawie terminie. W sprawie nadal istnieje wątpliwość, co do daty wniesienia odwołania wobec faktu, że skarżąca dysponuje dowodem nadania przesyłki pocztowej z dnia [...] r., który zawiera nie wyjaśniony w postępowaniu administracyjnym brak podpisu pracownika poczty. Niewyjaśnienie także tego braku stanowi uchybienie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wskazania dla organu wynikają wprost z powyższych rozważań, przy czym także niezbędna będzie informacja od Urzędu Pocztowego nr [...] w K.B., czy przesyłka rzeczywiście nadana została w dniu [...]r., wyjaśnienie braku podpisu w potwierdzeniu nadania przesyłki poleconej, który nie daje podstaw do stanowczego stwierdzenia, że rzeczywiście skarżąca nadała odwołanie w dniu [...] r.
Wobec tego, że zaskarżone postanowienia zostały wydane bez wyjaśnienia okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz.1271 z późn.zm./ orzeczono, jak w sentencji.
S/G
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło