II SA/Ka 1856/02

Sygn. akt 3 / II SA / Ka 1856 / 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie : NSA Henryk Wach, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant : Maciej Ćwiartniak, po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchylono zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, §7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. Z.P. brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu - wymienionej w poz.15 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu ustalił, w oparciu o dokumentacje sporządzoną przez ostatniego pracodawcę i wyniki dochodzenia epidemiologicznego, iż w latach 1974 - 1979, 1991 - 1993, 1998 - 1999 hałas w środowisku pracy, w którym pracował p. P. osiągał wartości przekraczające dopuszczalną normę 85 db. Dalej organ orzekający ustalił, iż p. P. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. nie znalazła podstaw do rozpoznania u pracownika choroby zawodowej. Następnie skierowano p. P. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Również ta placówka diagnostyczna w swoim orzeczeniu z dnia [...]r,. nie znalazła podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec tego nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu od decyzji p. Z. P. nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Wyniki badań wskazywały na uszkodzenie jego słuchu. Ubytek słuchu w uchu lewym wynosi 18dB, a w uchu prawym 24 dB. Późniejsze badania lekarskie także potwierdzały ten fakt. Zatem wnioski przedstawione przez organ I instancji były wadliwe. Skoro stwierdzono, że odwołujący się pracował w warunkach narażenia go na działanie ponadnormatywnego hałasu i rozpoznano u niego ubytek słuchu, to należało stwierdzić chorobę zawodową. Na końcu podniósł, iż rozstrzygniecie organu I instancji było sprzeczne z orzeczeniem Sądu Najwyższego, który uznał, że ubytek słuchu wywołany działaniem czynnika szkodliwego był chorobą zawodową niezależnie od stopnia tego ubytku. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. P. i zajmowanych przez niego stanowisk pracy. Uznał, że pracował on w warunkach, w których hałas był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu. Zatem pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej ustalił, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Następnie pracownik został skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Ta placówka diagnostyczna w orzeczeniu z dnia [...] r., także nie stwierdziła u p. P. zawodowego uszkodzenia słuchu i tym samym potwierdziła stanowisko placówki diagnostycznej I stopnia . Nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych choroby zawodowej wykluczyło jej stwierdzenie, a zatem należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. Z. P. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Badanie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wykazało ubytek słuchu w uchu prawym wynosił 24 dB lecz w uchu lewym już 18 dB. Negatywną dla niego decyzje w tej sytuacji uznał za krzywdzącą go. Powtórzył w całości zarzuty i argumenty przytoczone w odwołaniu. Domagał się uchylenia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Podkreślił, iż w sprawie p. P. podjęto wszystkie niezbędne, wymagane przez przepisy prawa kroki mające na celu dokładne wyjaśnienie sprawy. Obie diagnozy lekarskie wzajemnie się potwierdzały i wykluczały istnienie choroby zawodowej. Dlatego nie było podstaw do jej stwierdzenia u skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269 /, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 /. W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ), dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach . Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy. Polegało ono na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji na wadliwym zastosowaniu prawa materialnego . Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych / Dz. U. nr. 65,poz. 294 ze zm. /. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowi, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych . Takimi jednostkami były również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji W pozycji 15 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wykazu chorób zawodowych umieszczono uszkodzenie narządu słuchu wywołane działaniem hałasu. Placówka diagnostyczna I stopnia rozpoznała u skarżącego obustronny odbiorczy ubytek słuchu, lecz z uwagi wielkość ubytku słuchy ( ucho prawe 18 db, ucho lewe 26 db) nie uznała go za chorobę. Placówka diagnostyczna zdiagnozowała u skarżącego ubytek słychu w uchu prawym również 18 db, w uchu lewym 24 db. Również nie znalazła podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Za czynnik chorobotwórczy, w oparciu o materiały zgromadzone w dochodzeniu epidemiologicznym organy obu instancji uznały hałas o poziomie ponad 85 db, a więc poziomie przekraczającym normę. Przyjęły, że narażenie na działanie tego czynnika trwało co najmniej 12 lat. "Choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczająca zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą . Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Skoro organ odwoławczy ustalił, iż skarżący pracował w warunkach , w których był narażony na działanie czynnika szkodliwego, zaś obie placówki diagnostyczne rozpoznały u pracownika obustronny odbiorczy ubytek słuchu, a organ inspekcji sanitarnej nie obalił istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy stwierdzonym ubytkiem słuchu, to winien był wydać decyzje stwierdzającą chorobę zawodową. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzje. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 cytowanej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni zalecenia wynikające z powyższych rozważań sądu. Uwzględni również fakt, że na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji Sąd Najwyższy w kilku wyrokach w tym w wyroku z dnia 4 czerwca 1998r. sygn. akt III RN 36 / 98 / publikowany OSN nr 6, poz. 192 z 1999r. / wyraził pogląd, że stopień ubytku słuchu nie był elementem prawnej definicji choroby zawodowej narządu słuchu. Dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczającym było ujawnienie obniżenia poziomu słuch poza granice ubytku fizjologicznego; narażenie pracownika na działanie czynnika szkodliwego jakim był hałas i domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy. Nadto weźmie pod uwagę to, iż na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach / Dz. U. nr 132, poz. 1115 /, obowiązującego od dnia 3 września 2002r. do jej prowadzenia będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy. Oznacza to, iż nie można będzie uzależnić ewentualnego stwierdzenia choroby zawodowej od ujawnionego stopnia odbiorczego ubytku słuchu.