II SA/Ka 1860/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Asesor WSA Iwona Bogucka, Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. L., J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie: ewidencji gruntów i budynków. oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Starosty [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów, wydaną ,na podstawie art. art. 104, 268 a Kodeksu postępowania administracyjnego, art. art. 20 ust. 1, 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U Nr 100 poz. 1086 z 2000r. z późniejszymi zmianami) oraz § 46 ust.2 pkt 2 , § 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38 poz.454 z 2001r.) orzeczono wprowadzić zmianę w operacie ewidencji gruntów gminy M., obręb P.: stan dotychczasowy: Nr jedno rej. 9, właściciel: J. L. s. J. i W. i żona E. L. c. A. i S., działka nr [...] km [...] o pow. [...] ha, ŁIV o pow. [...] ha , PsVI o pow. [...] ha, razem [...] ha; stan nowy: Nr jedno rej. 9, właściciel: J.L. s. J. i W. i żona E. L. c. A. i S., działka nr [...] km [...] o pow. [...] ha. ŁIV o pow. [...] ha, PsVI o pow. [...] ha , razem [...] ha. W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] 2002 r. został przez E. i J. L. złożony wniosek o wypis z rejestru gruntów. Przy odbiorze wypisu dnia [...] 2002 r. na wniosku została dopisana prośba o wyjaśnienie na jakiej podstawie działki uległy podziałowi oraz na jakiej podstawie nastąpiła różnica w powierzchni pomiędzy Aktem Własności Ziemi nr [...] Przecz. z dnia [...] 1973 r. i aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] 1978r., a operatem ewidencji gruntów. Podniesiono, iż w związku z tym urząd przeprowadził postępowanie administracyjne w tym zakresie i ustalił co następuje: 1. Na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...] Przecz. z dnia [...] 1973 r. obejmującego działki nr nr [...],[...],[...],[...] o powierzchni ogólnej [...] ha oraz aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z dnia [...] 1978 r. obejmującego działki nr nr [...],[...],[...],[...],[...]o powierzchni ogólnej [...] ha E. i J. L. zostali wpisani w operacie ewidencji gruntów jako właściciele do w/w działek. 2. Na podstawie przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatów pomiarowych regulacji rzeki "[...]" nr [...] nastąpiły zmiany przedmiotowe polegające na podziale działek w następujący sposób: -działka nr [...] km [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] h, -działka nr km [...] o pow. . [...] ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, -działka nr [...] km [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działkę nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, -działka nr [...] km [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działkę nr [...]o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] 3. Operat nr [...] ( regulujący przebieg granicy rzeki [...]) zawiera decyzję nr [...] z dnia [...] r. dot. rozgraniczenia nieruchomości składającej się z działek nr nr [...],[...] będących własnością C. K. , z nieruchomością składającą się z działek nr nr [...],[...], [...],[...] będących własnością małżonków L.. Z ustaleń w toku postępowania administracyjnego wynika, iż zostało wydane postanowienie prostujące błąd pisarski (dotyczący błędnego podania imion stron w decyzji) w rzeczonej decyzji od którego E. i J. L. wnosili kolejne odwołania. W związku z tym do dnia wydania przedmiotowej rzeczona decyzja nie jest prawomocna, a sprawa toczy się przed NSA. 4. W operacie ewidencji gruntów działki objęte Aktem Własności Ziemi posiadały ogólną powierzchnię [...] ha , natomiast objęte aktem notarialnym posiadały ogólną powierzchnię [...] ha .Zostało ustalone, iż zaistniała różnica w powierzchni pomiędzy operatem ewidencji gruntów, a powierzchnią zawartą w A WZ i wynosiła [...] m2. 5. Po szczegółowej analizy wszystkich zmian wprowadzanych w operacie ewidencji gruntów (które w efekcie powinny uzasadnić powstałą różnicę lub ją wykluczyć) stwierdzono ,że błąd w powierzchni nastąpił podczas odnawiania rejestrów pisanych tzn. podczas przepisywania tych rejestrów do nowych ksiąg. Pomyłka pisarska polegała na wpisaniu do działki [...] błędnej powierzchni ogólnej [...] ha, a nie jak było w rejestrze pierwotnym [...] ha. Organ podkreślił, że żadne dokumenty zawarte, tak w operacie ewidencji gruntów, jak i Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie uzasadniły różnicy w powierzchni pomiędzy dokumentem własności, a operatem ewidencji gruntów ([...] m2 ). Różnica taka mogłaby mieć miejsce wówczas gdyby postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło wszystkich granic działki i zostało zakończone prawomocną decyzją, a operat geodezyjny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierałby wykaz zmian gruntowych w zakresie zmiany powierzchni działki. Wskazano, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U Nr 100 poz. 1086 z 2000r. z późno zm. ) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebieg granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenia odpowiedniej dokumentacji. Podniesiono, iż w myśl w/wym. ustawy i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38 poz. 454 z 200Ir.) czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków mają charakter jedynie rejestracyjny Według § 46 ust. 1 w/cyt. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z dokumentów winno wynikać wprost co jest przedmiotem zmiany i podmiotem zmiany .Zmiana nie może być domyślna ani domniemana. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 wyżej cytowanego rozporządzenia zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów wprowadzane są z urzędu, gdy zmiany te są wynikiem opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych, co ma zastosowanie w tym przypadku. Odwołanie od tej decyzji złożyli E. i J. L.. Domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzucili organowi, iż powoływanie się na operat [...] (regulujący przebieg granicy rzeki [...] ) nie ma uzasadnienia prawnego, gdyż operat ten ze względu na nieprawomocność decyzji o rozgraniczeniu nie powinien być przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Do czasu uprawomocnienia się decyzji o rozgraniczeniu niemożna nim się posługiwać. Nie można też wprowadzać podziału działek bez podstawy prawnej (decyzji o rozgraniczeniu lub o podziale). Wskazali, iż w przypadku wprowadzenia zmian -nawet w przypadku błędów pisarskich - wymagane są dokumenty pomiarowe z ustaleniem granic, a w tym przypadku brak jest takich dokumentów. Wskazali, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 38 poz. 454 z 2001 r.) -§ 37 w razie braku dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne (tak jest w ich przypadku) lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie. Zaznaczyli, że zgromadzona dokumentacja nie odpowiada standardom technicznym (brak jest ostatecznego ustalenia granic, dokładnego pomiaru i prawomocnych decyzji). Zdaniem skarżących z przedstawionych faktów wynika ,iż zmiana wprowadzona w miesiącu sierpniu 2002 roku jak i zaskarżona decyzja, nie ma umocowania prawnego, brak jest stosownej dokumentacji z ustalenia granic. Zarzucono organowi naruszenie przepisów 145 § 1 pkt. 1 i 4 ,156 § 1 pkt. 1 i 2 , 106 k.p.a oraz przepisów Konstytucji RP , a to 21 § 1,30,32 § 1,64 §1 , 77 § 1 i 87 §1. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. działając na podstawie art. 138 § 1pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. Nr 100 z 2000 r. poz. 1086 z późn. zm.) w związku z § 45, § 46 pkt. 1 oraz § 47 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 34, poz. 454 orzekł utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja organu I instancji wprowadzająca zmianę w jednostce rejestrowej nr [...] polegała na skorygowaniu błędnie wpisanej powierzchni działki nr [...]i w żaden sposób nie naruszała prawa własności małżonków L.. Zgodnie bowiem z § 46 ust. 1 w. cyt. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Podkreślono, że czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków mają charakter jedynie rejestracyjny. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m. in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych a także prostuje oczywiste błędy pisarskie, które są czynnościami wyłącznie materialno-technicznymi. Organ wykazał, że zaistniała różnica powierzchni wynikła z błędnego wprowadzenia powierzchni wykazanej w akcie własności ziemi nr [...] . z dnia [...] 1973 r. do operatu ewidencyjnego. Zmiana zapisu powierzchni działki, będącej przedmiotem przedmiotowej decyzji, nie wpływała na zmianę położenia punktów granicznych, jak i przebieg linii granicznych wyznaczających zasięg prawa własności w stosunku do tej nieruchomości, a korygowała jedynie zaistniały błąd pisarski. Zaakcentowano, że bezpodstawne jest twierdzenie skarżących, że do sprostowania błędu pisarskiego wymagane są dokumenty pomiarowe z ustaleniem granic. Odnosząc się do zarzutu strony, nie będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji a wymienionego w odwołaniu, dot. wprowadzenia podziału działek powstałych w wyniku regulacji przebiegu granicy rzeki "[...]" stwierdzono , że organ I instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił zasadność wprowadzonych zmian powstałych w wyniku wykonania w/w prac. Odnośnie zaś zarzutu strony dotyczącego wykluczenia możliwości prowadzenia postępowania podziałowego bez wcześniejszego przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości, podniesiono, iż jest on niezasadny. Granice nieruchomości ustala się w postępowaniu rozgraniczeniowym i jest ono postępowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania w sprawie podziału nieruchomości jak również postępowania dot. wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Wskazano, że podziału nieruchomości można dokonać niezależnie, gdyż żaden przepis prawa nie nakłada na strony postępowania o podział i nieruchomości obowiązku uprzedniego przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i J. L. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Powtórzyli zarzuty przytoczone w odwołaniu. Ponownie zarzucili organowi naruszenie § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 38 poz. 454 z 2001 r.) oraz przepisów 145 § 1 pkt. 1 i 4 ,156 § 1 pkt. 2 , 106 k.p.a. oraz przepisów Konstytucji RP , a to 21 § 1,30,32 § 1,64 §1, 77 § 1 i 87 § 1. Powołano się także na wyrok NSA z dnia 08 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 1724/98. W piśmie procesowym z dnia 23 września 2003 r. skarżący nadto zarzucili organowi, że w sposób "niewłaściwy" powołuje się na § 61 wspomnianego rozporządzenia oraz to, że w sprawie nie dokonano modernizacji ewidencji gruntów. Zarzuty te zostały podtrzymane i uszczegółowione w piśmie procesowym z dnia 08 lutego 2005 r.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U,, nr 153, poz. 1269 ), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Problem stanowiący przedmiot niniejszej sprawy to różnica w powierzchni pomiędzy działkami zawartymi w Akcie Własności Ziemi nr [...] Przecz. z dnia [...] 1973 r. w którym podana jest ogólna powierzchnia [...] ha i akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] 1978 r. w którym podana jest ogólna powierzchnia [...] ha , a powierzchnią figurującą w operacie ewidencji gruntów. Przeprowadzonej analiza materiału dowodowego pozwala na ustalenie, iż różnica w powierzchni nastąpiła przy wprowadzaniu zmian dotyczących działek objętych aktem własności ziemi i wynosiła [...] m2. Przed zmianą w operacie ewidencji gruntów powierzchnia, która winna wynikać z AWZ i ewentualnych dokumentów do zmian wynosiła [...] ha. Na podstawie operatu pomiarowego "[...] nr [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przeprowadzony był podział działek w następujący sposób: -działka nr [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działkę nr [...]o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] ha -działka nr [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działkę nr [...]o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] ha Z akt sprawy wynika, że następnie na podstawie decyzji Naczelnika Gminy M. nr [...] z dnia [...] r. wprowadzono zmianę rodzaju użytków i klas. Obydwie zmiany wprowadzone zostały w rejestrach pisanych. W późniejszym okresie kiedy rejestry pisane zawierały zbyt dużo wpisów oraz uległy mechanicznemu zniszczeniu, organ ówcześnie prowadzący operat ewidencję gruntów postanowił je odnowić tzn. przepisać do nowych ksiąg . Podczas przepisywaniu tych rejestrów jednocześnie wprowadzono zmianę klasyfikacji gruntów. Wówczas, to jest podczas przepisywania danych o powierzchni działki nastąpiła pomyłka pisarska polegająca na wpisaniu do działki 708/3 błędnej powierzchni ogólnej [...] ha , a nie jak było w rejestrze pierwotnym [...] ha (przestawiono końcowe cyfry miary powierzchni tj. wpisano cyfry "...12", zamiast cyfr "...21". Analiza rzeczonych zmian nie daje podstawy do przyjęcia, że działka [...] zmieniła swoją powierzchnię o [...] m2. W związku z tym właśnie została wprowadzona zmiana , która skorygowała zaszły błąd pisarski. Zaistniała pomyłka była pomyłką osoby przepisującej rejestry, albowiem w sposób widoczny zastosowano mylną pisownię cyfr. Należy w tym miejscu podkreślić, , iż w myśl ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U Nr 100 poz. 1086 z 2000r. ze zm. ) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U Nr 38 poz. 454 ) czynności organu prowadzącego ewidencję gruntów mają charakter jedynie rejestracyjny. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 wyżej cytowanego rozporządzenia zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów wprowadzane są z urzędu, gdy zmiany te są wynikiem opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych, co w tym przypadku miało miejsce. Trzeba wskazać, iż przedmiotowa zmiana nie dotyczy zmian podmiotowych, lecz przedmiotowych i w żaden sposób nie zostało naruszone prawo własności skarżących. Zmiana powierzchni działki nr [...] spowodowana błędnym jej zapisem w bazie danych (błędnym przepisaniem z poprzedniej bazy danych) i nie miała wpływu na zmianę położenia punktów granicznych, jak i przebieg linii granicznych wyznaczających zasięg prawa własności. Co do zarzutów podnoszonych przez skarżących należy wyjaśnić, że podnoszona przez nich w odwołaniu kwestia wprowadzenia podziału działek powstałych w wyniku regulacji rzeki "[...]" nie jest przedmiotem niniejszego postępowania , a w związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw do rozważania ich zarzutów dotyczących tej kwestii. Nietrafne jest powołanie się na wskazany w skardze wyrok NSA, dotyczy on bowiem innego stanu faktycznego i wydany został w innym stanie prawnym, gdyż stanowiące podstawę procedowania organu rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U Nr 38 poz.454 z 2001r.) weszło w życie w miesiącu czerwcu 2001 r. (§ 89 tegoż rozporządzenia). Nietrafne jest także zarzucanie organowi naruszenia § 37 wspomnianego wyżej rozporządzenia, albowiem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja (o czym wyżej) o której mowa w cytowanym przepisie prawa. Wbrew twierdzeniu skarżących w niniejszej sprawie nie naruszono także przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. , albowiem procedowanie w sprawie oparto wymienione w obu decyzjach przepisy prawa. Co do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 i 4 oraz art. 147 k.p.a. można jedynie wskazać, iż przedmiotowa sprawa nie jest sprawą w kwestii wznowienia postępowania administracyjnego. Nie sposób również odnieść się do zarzutów naruszenia art. 21 § 1, 30, 32 § 1, 64 § 1, 77 § 1 i 87 § 1 Konstytucji RP, albowiem skarżący w żaden sposób nie wskazali na czym owo naruszenie miałoby polegać. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).