II SA/Ka 1871/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego przy ul. [...] w D. /działka nr [...], wszczęte wskutek zawiadomienia W. K., zamieszkałej w tym budynku. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż po pożarze budynku przy ul. [...] /działka nr [...], której właścicielem jest L. D./ pozostała wisząca część konstrukcji, związana z budynkiem przy ul.[...]. Jednakże z uwagi na brak prawnej granicy między działkami [...] i [...], nie sposób ustalić, do kogo przynależy wisząca część konstrukcji. Nadto, W. K. nie jest właścicielką działki nr [...]. Stąd też zdaniem organu, nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Z tych względów organ nadzoru budowlanego I instancji uznał, iż postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od decyzji L. D. zarzucił stronnicze działanie urzędników, którzy jego zdaniem zignorowali postanowienia sądu, ustalające stan prawny nieruchomości. Odwołujący się podniósł, iż znany jest przebieg granic, który został naruszony przez sąsiadkę. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylono w całości decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia /art. 138 § 2 kpa/. Organ odwoławczy stanął bowiem na stanowisku, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne i zapadło bez wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie istnieje bowiem przedmiot postępowania, skoro po pożarze pozostała nadwieszona część konstrukcji dachu, wystająca poza ścianę od strony działki nr [...], czyli ściana w nieodpowiednim stanie technicznym. Tymczasem przepis art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., obliguje właściwy organ do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Jednakże zdaniem organu II instancji, brak w aktach dowodów rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. Stąd też organ ten orzekł, jak w sentencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. D. wniósł o rozstrzygnięcie sprawy związanej z aktem własności działki przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego dokonały wadliwej interpretacji mapy geodezyjnej z dnia [...]. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej [...], działka nr [...], której jest właścicielką, położona jest przy ul. [...]. Stąd też bezpodstawne było wzywanie go na rozprawę z właścicielką działki sąsiedniej, nie posiadającą praw do zabudowań na jego działce. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, jako że poruszone w niej kwestie własnościowe nie podlegają kognicji organów nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na podstawie art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ściany budynku mieszkalnego przy ul. [...] z uwagi na spór co do przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], uznając iż w takiej sytuacji nie jest możliwe stwierdzenie, czyją własnością jest wisząca część konstrukcji. Jednakże zasadnie uznał organ odwoławczy, iż taki stan rzeczy nie uzasadnia umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przesłanką umorzenia postępowania jest bowiem jego bezprzedmiotowość, czyli brak elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, iż część budynku mieszkalnego jest w złym stanie technicznym. Oznacza to, iż organy nadzoru budowlanego dopatrzyły się przesłanek do wydania nakazu z art. 66 Prawa budowlanego, czyli istnienia przedmiotu postępowania. Sedno sporu sprowadza się jedynie do ustalenia właściciela lub zarządcy jako adresata nakazu. W tym zaś względzie organy nadzoru mogą opierać się jedynie na urzędowych dokumentach, a w szczególności aktualnych mapach, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Spór na tle własności i przebiegu granic ma bowiem charakter cywilnoprawny. Nie jest zatem możliwe podważanie w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego stanu prawnego nieruchomości. Jeżeli jednak organ ten dopatrzy się konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wówczas zachodzi podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Oznacza to, iż dokonując kontroli decyzji administracyjnej z prawem, sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy własności działki przy ul. [...], czego domagał się skarżący. Wreszcie, nie ma znaczenia fakt, iż postępowanie administracyjne wdrożone zostało wskutek pisma W. K., która nie legitymuje się tytułem własności. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie mogło być bowiem wszczęte z urzędu /art. 61 § 1 kpa/. Zatem zasadnie organ odwoławczy uwzględniając odwołanie wydał decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 kpa. Zarzuty skargi pod adresem decyzji organu I instancji nie mogły zaś odnieść żadnego skutku prawnego, bowiem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ odwoławczy. Wreszcie, zauważyć przyjdzie, iż zgodnie z art. 47 § 1 kodeksu cywilnego, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową budynku są zaś jego ściany w świetle definicji części składowej z art. 47 § 2 kc. Zatem w przypadku przekroczenia granic przy budowie lub wytyczenia granicy działki niezgodnie z usytuowaniem ściany budynku, przyjąć należy, iż ściana ta stanowi część składową budynku, a zatem przedmiot własności, związany własnością całego budynku i nieruchomości. Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/