II SA/Ka 1885/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Włodzimierz Kubik /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi C.R. i I.W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. SJ/ Decyzją z dnia [...]r. Starosta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i J. K. pozwolenia na budowę instalacji zbiornikowej na gaz płynny oraz wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym w K. na działce nr [...]. Wymieniona decyzja została wydana po raz wtóry w wyniku decyzji kasacyjnej Wojewody Ś. z dnia [...]r., którą uchylona została wcześniejsza decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. dotycząca przedmiotowej inwestycji. Decyzja Wojewody była zaś następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 65/01, którym uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcie tego organu. Odwołanie od decyzji Starosty wnieśli C.R. i I.W. współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Domagali się oni jej uchylenia jako wydanej niezgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności odwołujący się podnosili, że będący przedmiotem udzielonego pozwolenia zbiornik na gaz płynny, mimo, że miał zostać rozebrany na podstawie wydanego nakazu, stoi w tym samym miejscu gdzie stał. Podważyli w związku z tym ustalenia dokonane w czasie oględzin terenu inwestycji wskazując, że nie byli informowani o terminie ich przeprowadzenia. W czasie tych oględzin ustalono, że zbiornik i instalacje zewnętrzne są usunięte, a mimo to w okresie grzewczym budynek jest ogrzewany gazem. Ponadto odwołujący się podali, że z uwagi na stałe miejsce zamieszkania inwestorów w N., obawiają się o swoje bezpieczeństwo związane z eksploatacją gazowej instalacji grzewczej bez właściwego nadzoru. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie to organ odwoławczy oparł na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28, art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawanej decyzji - Dz. U. z 2000 r. na 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji podano, że w trakcie ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji dokonał dodatkowych ustaleń i uzupełnił dokumentację, zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności ustalone zostało, że nie była wymagana zgoda na wyłączenie zajętych pod inwestycję gruntów z produkcji rolnej, bowiem nieruchomość skarżących była działką budowlaną. Odnosząc się do braku uczestnictwa skarżących w oględzinach Wojewoda wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. przeprowadził w dniu [...] r. oględziny w toku których stwierdził wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. O dokonanych ustaleniach poinformowano pisemnie strony, w tym C.R., który nie wniósł do tej informacji żadnych uwag. W dniu [...]r. organ ten przeprowadził kolejne oględziny, w trakcie których potwierdzono wykonanie nakazu. W skardze do sądu administracyjnego C.R. występujący w imieniu własnym jak i jako pełnomocnik siostry I.W., domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniósł, że orzekające w sprawie organy nie dokonały nowych ustaleń faktycznych i powołują się na wizje w terenie, które miały miejsce jeszcze przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w skardze powtórzone zostały zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie. Organ ten wskazał na bezpodstawność zarzutów skargi i podtrzymał swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżących. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu nie będąc bowiem związany, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej Poppsa - zarzutami ani wnioskami skargi, wziął pod rozwagę dostrzeżone naruszenia prawa z urzędu. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, bowiem wydana została z uchybieniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W szczególności orzekające w sprawie organy obu instancji rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wzięły pod uwagę, iż od wydania uchylonej tym wyrokiem ostatecznej decyzji Wojewody Ś. udzielającej pozwolenia na budowę upłynęło blisko dwa lata. Powyższy upływ czasu nie mógł zaś pozostać bez wpływu na realizację zamierzenia inwestorów, biorąc pod uwagę jego charakter. Na zrealizowanie przedmiotowej inwestycji zwracali zresztą uwagę C.R. i I.W. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, gdzie wskazali na użytkowanie przedmiotowej instalacji gazowej w kolejnych sezonach grzewczych. Do powyższych stwierdzeń odwołujących nie odniósł się jednak w swojej decyzji Wojewoda uznając, że skarżący kwestionują wykonanie nakazu rozbiórki z [...]r., a więc orzeczonego przed wydaniem pierwszego pozwolenia na budowę z [...]r. Organ odwoławczy nie wyciągnął też wniosków ze zgromadzonych w aktach sprawy informacji, z których wynikało, że ostatnie przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. oględziny terenu inwestycji miały miejsce we [...]r. Nie wziął też pod uwagę, że w sprawie nie została wstrzymana ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę. Nie ulega więc wątpliwości, że w toku ponownie prowadzonego postępowania nie ustalono, czy po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...]r., a przed wydaniem pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia [...]r. przedmiotowe roboty budowlane nie zostały ponownie zrealizowane, mimo szeregu przesłanek na to wskazujących. Tym samym nie zostało wyjaśnione, czy celowe było prowadzenie postępowania zmierzającego do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W orzecznictwie ugruntowany jest od wielu lat pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Inaczej mówiąc, zarówno pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), jak i obowiązującej w dacie wydania pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. – tekst obowiązujący w dniu wydawania zaskarżonej decyzji) prezentowana jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego zasada, w myśl której w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 kpa ulec umorzeniu. ( por. m.in. wyroki NSA z dnia 22 października 1998 r. sygn. akt IV SA 1860/96 w: LEX nr 43753 i z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 1164/98 w: LEX nr 53387). Tym samym skoro nie została wyjaśniona przez organ drugiej instancji kwestia, czy przed powtórnym orzekaniem w sprawie inwestycja nie została już realizowana w oparciu o decyzję z [...]r. istnieje konieczność uchylenia przez Sąd decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k. p. a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dostrzeżone przez Sąd braki postępowania wystąpiły też w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Powiatu G., a wobec tego stosownie do dyspozycji art.135 Poppsa także i tę decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Poppsa w związku z art. 151 tej ustawy. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec braku stosownego wniosku skarżących. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji w pierwszym rzędzie ustali, czy przedmiotowa inwestycja została ukończona. O miejscu i terminie przeprowadzonych oględzin stosownie do przepisu art. 79 § 1 k.p.a. organ zawiadomi nie tylko inwestorów, ale także skarżących. W przypadku stwierdzenia, że inwestycja została zrealizowana Starosta umorzy postępowanie, zaś sprawę przekaże właściwemu miejscowo Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który przeprowadzi postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.