II SA/Ka 1894/03

Dnia 3 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: ref. stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2005 roku, sprawy ze skargi J.K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, nr [...] w części dotyczącej budynku kotłowni 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części uchylonej 3. oddala skargę w pozostałej części Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.Ś. nakazał właścicielom nieruchomości nr [...] – M. i W. B. wykonanie określonych robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Roboty te miały dotyczyć dwóch części budynku: dobudowy garażowo-mieszkalnej oraz budynku kotłowni. Odnośnie dobudowy garażowo – mieszkalnej organ zobowiązał strony do wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej w garażu, wentylacji wywiewnej w kuchni oraz wykonanie zabezpieczenia przed przedostawaniem się wody opadowej z dachu na teren nieruchomości sąsiedniej. Odnośnie natomiast budynku kotłowni doprowadzenia do stanu niepalności lub trudnozapalności pokrycia dachu, wykonanie niezamykanego otworu nawiewnego oraz kanału wentylacyjnego, a także zabezpieczenie przed przedostawaniem się wody opadowej z dachu na teren sąsiedniej nieruchomości. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał na przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że budynek został wybudowany w oparciu o projekt z [...] roku. Następnie w roku [...] inwestorzy uzyskali decyzję o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego, polegającą na dobudowaniu przedsionka wejściowego. W [...] roku od strony południowej dobudowano pomieszczenie mieszczące piec c.o. oraz skład opału. W [...] roku przebudowano przedsionek wejściowy i rozbudowano go o pomieszczenie na samochód i kuchnię. Ustalono także, że na roboty wykonywane od [...] roku inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Ponieważ jednak roboty te miały miejsce przed 1 stycznia 1995 roku, to organ przystępując do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej oparł się na przepisach prawa budowlanego z 1974 roku. W pierwszej kolejności organ wyeliminował przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku stwierdzając zgodność wykonanych robót z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także dobry stan techniczny. Stwierdzone natomiast okoliczności pozostające w sprzeczności z warunkami technicznymi nakazano usunąć w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa. Odwołanie od tej decyzji wnieśli sąsiedzi J.S. i J.K. J.S. w swoim odwołaniu zakwestionował decyzję w części dotyczącej legalizacji garażu. Podniósł, że został on wybudowany bez pozwolenia na budowę w odległości ok. 70 cm od granicy z jego działką. Wskazał dalej, że inwestorzy dokonali zmiany polegającej na urządzeniu tarasu na dachu tego garażu, co uniemożliwi mu swobodne korzystanie z pomieszczeń jego budynku znajdujących się na wysokości tego tarasu. Zwrócił uwagę na zabudowane drzwi balkonowe w ścianie, która jest oddalona o mniej niż 4m od granicy działki. Z kolei J.K. zaskarżył decyzję w części dotyczącej kotłowni. Wskazał, że kotłownia ta stoi częściowo na jego gruncie, że powstała bez pozwolenia na budowę. Zwrócił uwagę, że okno w kotłowni znajduje się w odległości zaledwie 50cm od granicy z jego działką. Podniósł kwestie zagrożenia pożarowego, jakie powoduje użytkowanie kotłowni, a ponadto, że okap z dachu kotłowni wychodzi na jego posesję. Rozpoznając oba te odwołania zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia terminu jej wykonania i w tym zakresie orzekł o nowym terminie, który wyznaczył na dzień [...] roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniach powołał się na przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62). W szczególności wskazał na § 12 ust. 2 tego rozporządzenia w odniesieniu do części garażowo-mieszkalnej, który daje możliwość sytuowania budynku w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki w sytuacji, gdy odległość od budynku sąsiedniego wynosi co najmniej 8m. Taka odległość w ocenie organu została zachowana. W odniesieniu natomiast do budynku kotłowni powołano § 13 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, stwierdzając, że określone w tych przepisach warunki nie zostały spełnione jednak z tego właśnie powodu nałożono na inwestorów określone w decyzji organu pierwszej instancji obowiązki. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej i instancji, że nie zachodziły przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki określone w art. 37 prawa budowlanego z 1974 roku, a zatem słusznie zastosowano procedurę legalizacyjną, przewidzianą art. 40 tego prawa. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł J.K. Zaskarżył całą decyzję, choć jak wynika z treści skargi jego zarzuty odnoszą się wyłącznie do budynku kotłowni i stanowią powtórzenie zarzutów wyrażonych wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając, że ewentualne kwestie związane z przekroczeniem granicy działki mają charakter cywilnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn odmiennych, aniżeli te, które w niej wskazano. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały w ocenie składu orzekającego, w części, w jakiej dotyczą budynku kotłowni, z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazać należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przed organami obu instancji nie doprowadziło do kompleksowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w części dotyczącej budynku kotłowni, co w istocie stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotnym bowiem dla rozstrzygnięcia kwestii legalizacji samowolnie wzniesionego budynku kotłowni było dokładne ustalenie wszelkich parametrów, określonych w warunkach technicznych, jak również wyeliminowanie wszystkich przesłanek z art. 37 starego prawa budowlanego. Co do przesłanek z art. 37, to zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organów orzekających, że kotłownia nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym nie byłby przeznaczony pod zabudowę, albo był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Trudno natomiast przyznać rację organom, że przeprowadzone postępowanie administracyjne dało podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że budynek kotłowni nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, na podstawie których można by było odeprzeć zarzuty skarżącego. W szczególności brak jest mapy względnie szkicu z naniesionymi granicami i odległościami kotłowni od granicy z działką skarżącego, jak i od budynku skarżącego. Protokoły z oględzin również nie zawierają takiego szkicu. Te braki uniemożliwiały ocenę, czy okno od strony działki skarżącego jest usytuowane w przepisanej prawem odległości, jak również, czy okap na dachu kotłowni nie znajduje się na terenie skarżącego. Wyjaśnienie tych kwestii mogłoby dopiero przesądzić o wyeliminowaniu wszystkich przesłanek z art. 37 starego prawa budowlanego. Dalej idąc, nawet przyjmując, że przesłanki te zostałyby po tak uzupełnionym postępowaniu wyeliminowane, to dokonane ustalenia mogłyby mieć istotny wpływ na zakres i rodzaj nałożonych w trybie art. 40 starego prawa budowlanego obowiązków. Wyjaśnienia wymaga także okoliczność, czy sporne okno w kotłowni jest oknem od strony działki skarżącego w rozumieniu warunków technicznych. W ocenie Sądu sam fakt, że ściana kotłowni nie jest usytuowana równolegle do granicy działki nie przesądza o charakterze tego okna. Bez dogłębnego wyjaśnienia tych okoliczności nie było możliwe dokonanie przez organ odwoławczy merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie i winna ona była zostać już na etapie postępowania odwoławczego uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji dokona ustaleń z uwzględnieniem powyższych rozważań. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę, co oznacza, że decyzje organów obu instancji w części, w jakiej dotyczą dobudowy mieszkalno-garażowej pozostają w obrocie prawnym. Co prawda skarżący nie stawiał zarzutów odnośnie tej części, jednakże formalnie zaskarżył decyzję w całości, a zatem należało orzec o częściowym oddaleniu skargi. W tym bowiem zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, co powoduje, że brak było podstaw do uchylenia decyzji w tej części. W szczególności Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, co do zasadności zastosowania przepisu § 12 ust. 2 powołanego na wstępie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co powoduje, iż spełnienie określonych w tym przepisie przesłanek przy jednoczesnym wyeliminowaniu przesłanek z art. 37 starego prawa budowlanego umożliwiało legalizację tej części obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji w części na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn, zm.). O oddaleniu skargi w pozostałej części orzeczono po myśli art. 151 p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono, albowiem skarżący do zamknięcia rozprawy nie wniósł o ich zasądzenie, pomimo stosownego pouczenia w tym zakresie (art. 210 § 1 p.s.a.).