II SA/Ka 190/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Asesor WSA Rafał Wolnik, , Protokolant apl. radc. Teresa Śliwka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uzasadnienie Decyzją nr [...], wydaną w dniu [...] r., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając z upoważnienia Rady Miejskiej w C., odmówił przyznania W. P. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału. Materialnoprawną podstawę przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy art. 2 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że w lokalu zajmowanym przez skarżącego brak jest pieca węglowego a tym samym opał nie może zostać wykorzystany do jego ogrzania. Równocześnie Dyrektor OPS w C. wskazał, iż zgodnie z oświadczeniem strony, przebywa ona pod innym adresem. Podkreślił jednak, że pomoc na faktycznie zamieszkiwany lokal nie może zostać przyznana, gdyż skarżący nie posiada do niego tytułu prawnego. W tym miejscu organ I instancji wywiódł, iż w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W. P. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego przez Dyrektora OPS w C. oraz wniósł o przyznanie żądanego świadczenia powołując się na okoliczności związane z pozostawaniem w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący dodał, że przebywa w mieszkaniu po rodzicach “o którego zasiedzenie trwa od blisko dwóch lat postępowanie sądowe". Wywiódł jednocześnie, że w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny przygotowuje i spożywa posiłki oraz dodał, że zainstalowanie w nim pieca nie jest możliwe z przyczyn technicznych, gdyż “komin znajduje się na ścianie w środku pokoju". Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził, iż strona spełnia warunki upoważniające do podjęcia starań o zasiłek celowy. Powtarzając argumentację zawartą w decyzji będącej przedmiotem odwołania wskazał jednak, że skarżący w mieszkaniu, do którego ma tytuł prawny nie posiada pieca węglowego. Podkreślił nadto, iż zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej winny być zaspokojone jeżeli korespondują z jej celem, jakim jest umożliwienie potrzebującym osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać. W tym miejscu Kolegium podniosło, iż skarżący jest osobą posiadającą wysokie kwalifikacje zawodowe, zaś w niedalekiej przeszłości dysponował znacznymi zasobami finansowymi. Środki te nie zostały jednak przeznaczone na życiowe usamodzielnienie lecz zmarnotrawione w efekcie ryzykownego lokowania w niepewne operacje giełdowe. Zdaniem Kolegium strona nadal nie podejmuje działań zmierzających do poprawy swej sytuacji. Ubiega się bowiem o przyznanie doraźnej pomocy pieniężnej na opał czasowo zajmowanego lokalu zamiast podjąć starania o wybudowanie pieca we własnym mieszkaniu. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wywiódł, iż rozstrzygnięcie Dyrektora OPS w C. nie narusza obowiązującego prawa. Niewielki rozmiar środków finansowych pozostających w dyspozycji pomocy społecznej powoduje bowiem konieczność ich wykorzystania w sposób możliwie najbardziej efektywny zaś dotychczasowe zachowanie skarżącego nie jest w stanie tego zagwarantować. Na marginesie Kolegium zaakcentowało, że strona otrzymuje dodatek mieszkaniowy, którego część stanowi ryczałt na zakup opału. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. P. domagał się “zmiany decyzji" wydanej przez organ odwoławczy oraz przyznania zasiłku celowego na zakup opału. Zdaniem skarżącego przyznanie środków na zakup węgla, celem wykorzystania go jako opał lokalu stanowiącego aktualne miejsce jego pobytu odpowiada celom określonym w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto strona powołała się na trudną sytuację życiową wywodząc, iż zły stan zdrowia oraz szczególny charakter wyuczonego zawodu uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, raz jeszcze odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu swej decyzji. Nadto Kolegium podniosło, iż postępowanie strony, polegające na nie podejmowaniu starań o zainstalowanie w swym mieszkaniu pieca wskazuje na brak woli współpracy z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji finansowej, co zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 listopada 1990r., może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczeń. Zdaniem organu odwoławczego również twierdzenia skarżącego o uskarżaniu się na zły stan zdrowia nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczność ta nie znajduje bowiem potwierdzenia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Kolegium stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r., utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r., o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.), obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przewidywały różne formy i rodzaje pomocy udzielanej przez gminy osobom i rodzinom takiej pomocy oczekującym. Postanowienia tej ustawy określały także zasady, w oparciu o które świadczenia z pomocy społecznej były przyznawane. Stosownie zatem do unormowania zawartego w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają jej celom i możliwościom (art. 2 ust. 4 cytowanej ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 2 ust. 1 przywołanej regulacji zasadniczy cel pomocy społecznej zdefiniowany został jako zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych uprawnionych, przy jednoczesnym umożliwieniu osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji, których nie są w stanie same pokonać przy wykorzystaniu własnych środków, uprawnień i możliwości. Jednym ze świadczeń udzielanych w ramach pomocy społecznej, jest zasiłek celowy. Jak wynika z art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., również ta forma pomocy przyznawana jest na realizację niezbędnej potrzeby życiowej. Ustawodawca posłużył się zatem sformułowaniem, które w pełni koresponduje z definicją celu pomocy społecznej, wynikającą z art. 2 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy. W świetle przedstawionego stanu prawnego należy podnieść, iż organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do udzielania rzeczonego świadczenia każdej osobie spełniającej ustawowe przesłanki warunkujące jego nabycie. Decyzja w zakresie przyznania pomocy w postaci rzeczonego świadczenia podejmowana jest bowiem na podstawie oceny zgłoszonych potrzeb i możliwości ich zaspokojenia. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że przyznanie zasiłku celowego następuje w ramach uznania administracyjnego. Tak ukształtowany pogląd znajduje oparcie w utrwalonym stanowisku orzecznictwa sądowego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 1998r., sygn. akt: I SA 984/97, z dnia 26 września 2000r., sygn. akt: I SA 945/00). W tym miejscu trzeba podkreślić, że treść uregulowania zawartego w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż istotą pomocy społecznej, oprócz zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, jest także dążność do życiowego usamodzielnienia się osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia. Tymczasem pomoc w postaci środków na zakup opału do mieszkania, stanowiącego jedynie faktyczne miejsce pobytu skarżącego przy jednoczesnym braku podejmowania przez niego działań zmierzających do zamontowania instalacji grzewczej w miejscu stałego zamieszkania miałaby tylko doraźny charakter. Zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z twierdzeniem aby udzielenie takiej pomocy zmierzało do uzyskania przez skarżącego większego zakresu samodzielności materialnej i życiowej. Mając na uwadze powyższe godzi się zaakcentować, że przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału rozmijałoby się także z zasadą wyrażoną w przywołanym wyżej art. 2 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie uzasadniały bowiem przyznania skarżącemu środków pieniężnych w ramach świadczenia, o które się ubiegał. Zważywszy przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W sprawie nie nastąpiło także naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Dlatego, działając na podstawie art. 151 oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), skargę oddalono.