II SA/Ka 1904/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-05-19
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej, uzgadniając warunki zabudowy dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, powinien uwzględnić przepisy dotyczące parków krajobrazowych, w szczególności zakaz lokalizowania nowych obiektów zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej, dokonując uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji, powinien ocenić zgodność zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając przy tym przepisy szczególne, w tym dotyczące parków krajobrazowych. Położenie miejscowości w parku krajobrazowym nakłada na organ obowiązek uwzględnienia zakazu lokalizowania nowych obiektów mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Niewzięcie tego pod uwagę stanowi naruszenie prawa materialnego, które wpływa na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy J. o nałożeniu obowiązku wykonania raportu oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie tartaku. Skarżący podnosili, że miejscowość leży w parku krajobrazowym, a teren inwestycji jest w sferze ochrony uzdrowiskowej, kwestionując jednocześnie wnioski raportu dotyczące poziomu hałasu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na możliwość zastosowania ekranu akustycznego i zgodność z planem miejscowym dopuszczającym rzemiosło uciążliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi J.P., B.P. i J.P. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Postanowieniem z dnia [...] opartym na art. 51 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) Wójt Gminy J. nałożył na inwestora Z.N., ubiegającego się o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie tartaku na działce nr [...] w miejscowości G., obowiązek wykonania raportu oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia. Następnie w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska pismem z dnia [...] organ ten wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. ( dalej PPIS ) o uzgodnienie sporządzonego raportu.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] PPIS uzgodnił pozytywnie warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji nakładając na inwestora szereg obowiązków. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się B. i J.P. oraz B.P., współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z działką [...]. W zażaleniu wniesionym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. podnieśli, że wieś G. leży w Zespole [...] Parku Krajobrazowego, a zgodnie z zapisem miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. teren projektowanej inwestycji został zakwalifikowany do sfery ochrony uzdrowiskowej . Wnoszący zażalenie poddali także w wątpliwość wnioski wynikające z raportu sporządzonego przez Zakład Usług Technicznych "[...]" w C. W szczególności podważyli oni zasadność przyjętych w tym raporcie rozwiązań dotyczących ograniczenia poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez urządzenia tartaku i samochody transportujące drewno. Wskazali na nierealność niektórych założeń - poziom taki miał zostać uzyskany dzięki pracy przy zamkniętych bramach budynku tartaku i tłumić go miał pas zieleni, jednak drzewa i krzewy muszą rosnąć kilka lat.
Postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymane zostało w mocy postanowienie organu I instancji. Orzeczenie to zostało wydane po przeprowadzonej przez organ II instancji kontroli sanitarnej, w trakcie której ustalono, że inwestor od kilku lat samowolnie prowadzi na działce nr [...] działalność polegającą na przecinaniu na wolnym powietrzu drewna za pomocą traka spalinowego. Z uwagi na skargi sąsiadów dotyczące poziomu hałasu emitowanego w związku z prowadzoną działalnością, przeprowadzony został w dniu [...] przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska jego kontrolny pomiar. W świetle uzyskanych wyników stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu tylko na jednej z sąsiednich działek. Zdaniem organu wybudowanie od strony tej działki płotu z betonowych płyt o wysokości do [...] m pełniącego rolę ekranu akustycznego spowoduje, iż emitowany hałas nie będzie przekraczał w porze dziennej [...] dB. Organ ustalił także, że przeznaczona do zainwestowania nieruchomość w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. jest położona w jednostce 79 MR, MN, U6 stanowiącej teren zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej z usługami. Plan miejscowy dopuszcza na tym terenie lokalizację rzemiosła uciążliwego, nie kolidującego z zabudową mieszkaniową pod warunkiem pozytywnych uzgodnień z organami Ochrony Środowiska oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W świetle przedłożonego raportu przewidywana działalność nie spowoduje także zwiększenia obciążenia środowiska odpadami.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i J.P. oraz B.P. powtarzają argumenty podniesione w odwołaniu wskazując dodatkowo, że przywołane w postanowieniu organu II instancji sprawozdanie z wykonanych pomiarów poziomu emitowanego hałasu potwierdza zasadność ich sprzeciwu wobec planowanej inwestycji. Głównego argumentu przeciwko zaskarżonemu postanowieniu skarżący dopatrują się jednak w sprzeczności projektowanej inwestycji z planem miejscowym, a zwłaszcza pominięcie przez orzekające w sprawie organy kwestii położenia wsi G. w obszarze [...] Parku Krajobrazowego.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując w szczególności, że bezzasadny jest zarzut skarżących o sprzeczności zamierzonej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżących. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu wziął pod rozwagę z urzędu dostrzeżone naruszenia prawa, stosownie bowiem do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej Poppsa - nie był związany zarzutami ani wnioskami skargi. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu w aspekcie jego zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd uczynił to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Obowiązek dokonania przez Wójta Gminy J. takiego uzgodnienia z organem państwowej inspekcji sanitarnej wypływał z przepisu art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z wydanym przez ten organ w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy postanowienia o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Budowa tartaku zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 179, poz. 1490 ) została bowiem zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem każdy z organów współdziałających przy wydawaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinien ocenić zgodność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego według swojej właściwości ( por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. akt OPK 14/98 opublikowana w : ONSA z 1999 r. z.3, poz. 80 ).
Stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) jest ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych. Z kolei z art. 3 pkt 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia) wynikało, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należało w szczególności uzgadnianie projektów wojewódzkich i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji, a także wskazań lokalizacyjnych i lokalizacji autostrad pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Istotnym problemem podnoszonym przez współwłaścicieli działki sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji i to zarówno w skardze do sądu administracyjnego jak i w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, jest położenie miejscowości G. w obszarze [...] Parku Krajobrazowego. Położenie miejscowości w obszarze parku krajobrazowego nakłada, w opinii Sądu, na organ dokonujący wykładni zapisu planu miejscowego obowiązek uwzględnienia w zakresie swojej właściwości, regulacji zawartych w przepisach szczegółowych odnoszących się do funkcjonowania takich parków. W kontrolowanym postępowaniu dotyczyło to wykładni przepisów prawa miejscowego odnoszących się do możliwości lokowania uciążliwego rzemiosła w jednostce strukturalnej oznaczonej w tekście planu symbolami 79MR,MN,U6, których wykładnia winna uwzględniać treść art. 26 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (obowiązującej w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia Dz. U. z 2001 r. nr 99, poz. 1079 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w parku krajobrazowym oraz na obszarze chronionego krajobrazu zabraniało się lokalizowania nowych obiektów zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Obowiązek uwzględnienia wskazanego przepisu przez organ wydający w trybie art. 106 § 5 k.p.a. postanowienie opiniujące decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynikał zaś, zdaniem Sądu, z omówionych wyżej ustawowych kompetencji państwowej inspekcji sanitarnej.
W świetle powyższych rozważań zaskarżone postanowienie, a z uwagi na dyspozycję zawartą w art. 135 Poppsa, także poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie mogły się ostać, gdyż wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Naruszenie to zaś miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. W pierwszym rzędzie winien on sięgnąć do rozporządzenia wojewody na mocy, którego został utworzony przedmiotowy park krajobrazowy, a także do zarządzenia wojewody nadającego statut temu parkowi. Weźmie on jednak pod uwagę zmiany stanu prawnego, w tym zwłaszcza przepisy zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 obowiązującej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Poppsa oraz art. 135 i 152 tej ustawy.
O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec braku stosownego wniosku skarżących, o jakim jest mowa w art. 210 § 1 Poppsa.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło