II SA/Ka 1911/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-08-19
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Zofia Borowicz, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zeznania świadków mogą stanowić wystarczający dowód do ustalenia wysokości wynagrodzenia w postępowaniu o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, jeśli brak jest dokumentacji potwierdzającej te zarobki, a od zdarzenia minęło wiele lat?Ratio decidendi
Zeznania świadków, którzy nie mieli bezpośredniej wiedzy na temat wysokości wynagrodzenia, nie były stanowcze i ścisłe, a od okresu zatrudnienia minęło wiele lat, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu do ustalenia wysokości zarobków w postępowaniu o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, zwłaszcza gdy ustawa wymaga konkretnych ustaleń, a specyficzny charakter pracy mógł prowadzić do zróżnicowania wynagrodzenia. W takiej sytuacji organy administracyjne prawidłowo odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
H.S. złożyła skargę na decyzję Wojewody Ś. odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku, a następnie odmowy wznowienia postępowania w tej sprawie. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszej decyzji, organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w tym dowody z zeznań świadków, jednak uznały je za niewystarczające do ustalenia wysokości wynagrodzenia skarżącej w okresie pracy, co było warunkiem zaliczenia tego okresu do stażu uprawniającego do zasiłku. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję I instancji odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie NSA Zofia Borowicz NSA Szczepan Prax /spr./ Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę
Ostateczną decyzją z dnia [...]r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w C. odmówił przyznania H.S. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W dniu [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wydał decyzję o nieuznaniu H. S. okresu pracy [...] od [...]r. do [...]r. Na skutek odwołania strony, postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w C. odrzucił to odwołanie i sprawę przekazał do rozpoznania Rejonowemu Biuru Pracy w C.- według właściwości.
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w C. na podstawie art.149 § 3 Kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego wyrażoną na początku decyzją. Organ orzekający podniósł, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub dowody, istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji. W dalszym ciągu strona nie wykazała bowiem wysokości dochodów z pracy [...], w związku z czym okresu tej pracy nie można zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku.
W odwołaniu H.S. zarzuciła, że organ I instancji nie dopuścił dowodu z zeznań /oświadczeń/ świadków na okoliczność wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez nią z pracy [...].
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji, jednak na skutek skargi H. S. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2001., sygn. akt II SA/Ka 1341/99, uchylił tą decyzję. Sąd stwierdził, że ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie w toku postępowania prowadzonego według reguł prawa procesowego, a więc po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie przyczyny wznowieniowej.
Kierując się wskazaniami powyższego wyroku Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną.
Następnie Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w C. wznowił postępowanie postanowieniem wydanym w trybie art. 149 § 1 Kpa. Wcześniej postępowanie wznowieniowe prowadził Wojewoda, ale jego rozstrzygnięcia zostały uchylone przez Prezesa Krajowego Urzędu Pracy.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...]r. organ I instancji na podstawie art.151 § 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. w części objętej żądaniem wznowienia postępowania tj. o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ orzekający uznał, że przeprowadzone dowody z zeznań świadków I.Ż. i W. P. oraz przesłuchania strony, są niewystarczające do ustalenia, że strona w okresie wykonywania pracy [...] osiągała dochód /wynagrodzenie/ w kwocie co najmniej połowy najniższego wynagrodzenia obowiązującego w tym czasie, co było warunkiem zaliczenia tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust.2, w zw. z art.37j ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.XII.2001r.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Wojewoda Ś. w trybie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji, podzielając zawarte w niej ustalenia i wnioski. W szczególności organ odwoławczy ponownie poddał ocenie zgromadzony materiał dowodowy i nie znalazł podstaw do ustalenia, że podczas zatrudnienia w Firmie A w K., H. S. osiągała dochód w kwocie co najmniej połowy najniższego wynagrodzenia. Organ ten zwrócił uwagę na uregulowania ustawowe, które wymagają dokonania konkretnych ustaleń, a także na specyficzny charakter pracy [...], w której wynagrodzenie zależne jest od [...] /w tym przypadku – [...]/, co mogło prowadzić do zróżnicowanej wysokości tego wynagrodzenia w kolejnych miesiącach. W rezultacie Wojewoda potwierdził, że strona nie spełniła warunków określonych w art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż nie wykazała 25-letniego okresu uprawniającego do zasiłku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H.S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała na swoje trudności w zakresie udowodnienia wysokości zarobków uzyskiwanych podczas zatrudnienia w charakterze [...], a to z powodu braku stosownej dokumentacji, przedstawiając przy tym przebieg wcześniejszych etapów postępowania
Zdaniem skarżącej Wojewoda Ś. pobieżnie dokonał oceny zeznań świadków, a arbitralne jest stwierdzenie organu I instancji, " że jest nieprawdopodobne, po ponad [...] latach, aby pamiętać wysokość otrzymywanego wtedy wynagrodzenia" oraz stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że nie ma żadnych dowodów pośrednich. Tymczasem świadkowie opisali fakt jej zatrudnienia, a ich zeznania są spójne z twierdzeniami skarżącej i wynikało z nich, że jej wynagrodzenie wynosiło [...] zł miesięcznie. Dlatego też brak dokumentów z lat [...] nie powinien uniemożliwiać przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Dodatkowo wskazał na utratę przez skarżącą z dniem [...]r. statusu osoby bezrobotnej w związku z uzyskaniem uprawnień emerytalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Właściwość tutejszego Sądu do rozpoznania niniejszej sprawy wynika z art.97 § 1 Przepisów wprowadzających.../Dz.U. Nr 153 z 2002r., poz.1271 ze zm./, zgodnie z którym w razie, gdy skarga zastała wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.I.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U., Nr 153 z 2002r., poz.1270/, zwanej dalej "p.s.a".
Sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej odbywa się w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę w tych granicach należało stwierdzić bezzasadność skargi.
Otóż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym, które umożliwia odstępstwo od wyrażonej w art.16 § 1 Kpa zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z ugruntowanymi regułami wykładni przepisy prawa stanowiące odstępstwo od ogólnych zasad należy interpretować ściśle. Dlatego też rzeczą organów administracyjnych było wyjaśnienie w pierwszej kolejności, czy żądanie wznowienia postępowania było dopuszczalne. W razie negatywnej odpowiedzi należy odmówić wznowienia postępowania na podstawie art.149 § 3 Kpa. We wcześniejszym stadium postępowania takie rozstrzygnięcie już zapadło jednak decyzja organu odwoławczego zapadła [...]r. została uchylona wyrokiem NSA z dnia 12.IV.2001r. Na skutek tego wyroku doszło do wznowienia postępowania.
Ponieważ w żądaniu wznowienia strona wnosiła o dopuszczenie dowodu z zeznań dwóch świadków, dlatego trafnie organy obu instancji rozpatrywały sprawę pod kątem podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Umożliwia ona wznowienie postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W razie stwierdzenia, po wznowieniu postępowania, że nie zachodzą przesłanki tego przepisu, organ administracji publicznej wydaje decyzję przewidzianą w art.151 § 1 pkt 1 Kpa, tj. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpatrywanym przypadku. Zawnioskowanych przez skarżącą środków dowodowych w postaci dwóch świadków nie można bowiem uznać za istotne dla sprawy nowe dowody. Zauważyć przy tym wypadnie, że świadkowie ci byli znani skarżącej od dawna, w związku z czym mogła ich zawnioskować już w toku pierwotnego postępowania. Natomiast ich zeznania nie mogły wpłynąć na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Nie można zatem tym dowodom przypisać cechy istotności w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 Kpa. Odmienne stanowisko mogłoby prowadzić do stworzenia takiej sytuacji, że strona wielokrotnie miałaby możliwość żądania wznowienia postępowania przedstawiając za każdym razem innych świadków, wcześniej organowi administracyjnemu nie znanych. Wypaczyłoby to cel postępowania wznowieniowego służącego do eliminowania wadliwości pierwotnego postępowania administracyjnego, które w rozpatrywanym przypadku nie występowały. Natomiast brak istotności omawianych dowodów wynika z prawidłowej ich oceny przez organy administracyjne. Organ I instancji szczegółowo wskazał przyczyny, dla których odmówił zeznaniom świadków cech wiarygodności, czy też mocy dowodowej. Na gruncie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustalenie wysokości wynagrodzenia strony, od którego uzależnione jest przyznanie określonego świadczenia, musi być ściśle skonkretyzowane. Stąd też moc dowodową można przypisać w tym zakresie zasadniczo jedynie stosownym dokumentom. Nie wykluczając jakichś szczególnych przypadków należy podzielić w niniejszej sprawie stanowisko organów że zeznania zaoferowanych świadków nie mogły stanowić podstawy do ustalenia wysokości zarobków skarżącej. Świadkowie ci nie mieli bezpośredniej wiedzy na tą okoliczność, a ich zeznania nie były stanowcze i ścisłe. Ponadto trafnie organy zwróciły uwagę na duży upływ czasu od okresu objętego tymi zeznaniami oraz na specyficzny charakter pracy wykonywanej wówczas przez skarżącą. Dokonana w postępowaniu administracyjnym ocena dowodów mieści się zatem w zupełności w ramach wyznaczonych w art.80 Kpa i jako taka nie może zostać zdyskwalifikowana w toku sądowej kontroli. Dlatego też zarzuty sformułowane w skardze należy potraktować jako bezskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu I instancji, podzielonymi w instancji odwoławczej.
W tym stanie rzeczy, skoro istotnie brak było podstaw do uchylenia pierwotnej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 5 Kpa, dlatego trafnie organ podstawowego stopnia wydał decyzję w trybie art.151 § 1 pkt 1 Kpa, a organ odwoławczy utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono z mocy art.151 p.s.a.
S/G
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło