II SA/Ka 1924/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-12

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyłącze wodociągowe, wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę, którego nieważność stwierdził NSA, podlega obowiązkowej rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też należy zastosować art. 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Przyłącze wodociągowe nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, lecz urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W związku z tym, nawet jeśli pozwolenie na budowę zostało stwierdzone nieważne, nie można nakazać rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji powinno być wszczęte postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. wniosło o nakazanie rozbiórki sieci wodociągowej (przyłącza) do budynku magazynowo-biurowego, wykonanego przez firmę [...] Sp. z o.o. w K. Pozwolenie na budowę, na podstawie którego wykonano przyłącze, zostało następnie stwierdzone nieważne wyrokiem NSA. Organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki, umarzając postępowanie, gdyż uznały, że przyłącze nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego i że zostało wykonane w oparciu o pozwolenie na użytkowanie. Skarżące Przedsiębiorstwo A twierdziło, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę otwiera drogę do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółka z o.o. w K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] roku odmówił wydania decyzji nakazującej firmie [...] Sp. z o.o. w K. rozbiórkę sieci wodociągowej ( przyłącza ) do budynku magazynowo - biurowego przy ul. M. [...] w M. i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja została oparta na art. 104 i art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu organ podał, że z żądaniem nakazania firmie [...] rozbiórki przyłącza wystąpiło Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. Przyłącze zostało wykonane w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Prezydenta Miasta M. z dnia [...]r. a utrzymane w mocy przez Wojewodę K. decyzją z dnia [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7.12.2000 roku wydanym w sprawie II SA/Ka 52/99 stwierdził nieważność decyzji Wojewody K. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. Inwestor jeszcze przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bo już w [...] r. zrealizował inwestycję, a decyzją Prezydenta M. z dnia [...]r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie między innymi spornego wodociągu ( przyłącza ). Ponieważ powyższe fakty świadczą o zrealizowaniu inwestycji w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę to zdaniem organu uwzględnienie żądania wnioskodawcy i orzeczenie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego jest nieuzasadnione. W związku z tym wszczęte postępowanie w przedmiocie rozbiórki sieci wodociągowej jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. W odwołaniu Przedsiębiorstwo A domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuciło organowi odwoławczemu naruszenie art. 48 Prawa budowlanego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie, że sporny wodociąg został wykonany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Zdaniem odwołujących się do realizacji wodociągu doszło przed uzyskaniem przymiotu ostateczności przez decyzję Wojewody Ś. z [...]r. Przede wszystkim Przedsiębiorstwo akcentowało fakt stwierdzenia przez NSA wyrokiem z dnia [...] r. nieważności wydanego pozwolenia na budowę. Stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę oznacza, że decyzje te od początku były nieważne, a więc bezskuteczne. Brak więc zdaniem odwołującego się przeszkód do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem tego organu wobec realizacji spornego wodociągu w oparciu o pozwolenie na budowę i uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na gruncie Prawa budowlanego brak podstaw do jakichkolwiek działań w stosunku do spornego wodociągu ( przyłącza). W skardze do Sądu Przedsiębiorstwo A wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podtrzymało zarzuty zawarte w odwołaniu i ich argumentację. Wyraziło przekonanie, iż zostały spełnione przesłanki do nakazania rozbiórki spornego przyłącza. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji obligatoryjnej rozbiórce podlegał obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie lub wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W niniejszej sprawie postępowanie toczyło się z wniosku skarżącego o rozbiórkę wodociągu ( przyłącza ) wykonanego w oparciu o pozwolenie na budowę, którego nieważność stwierdził NSA wyrokiem z 7.12.2000 r. w sprawie II SA/Ka 52/99. Ten stan faktyczny nie był kwestionowany przez skarżącego. Budowa przyłącza w dacie jego wykonania wymagała pozwolenia na budowę. Jednakże przyłącze wodociągowe – jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 15.05.2000 r. sygn. akt OPS 20/99 ( ONSA 2000, z.4. p. 133 ) – nie jest obiektem budowlanym o którym mowa w art. 48, ale urządzeniem budowlanym określonym w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Z tego już względu do przyłącza nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Oznacza to, iż mimo stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę tego przyłącza, nie ma do niego zastosowania art. 48, a doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem powinno odbyć się na podstawie art. 51. Powyższe regulacje prawne uniemożliwiały uwzględnienie wniosku skarżącego o nakazanie rozbiórki spornego przyłącza, a wobec braku przedmiotu postępowania – obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia – zasadnie postępowanie w przedmiocie rozbiórki zostało umorzone. Fakt stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę obligował organ nadzoru budowlanego do wszczęcia w stosunku do przedmiotowego przyłącza postępowania przewidzianego art. 51 Prawa budowlanego. Ponieważ jednak stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę ( wyrok z [...]) zostało wyprzedzone wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...]r., która uzyskała przymiot ostateczności to – w ocenie składu orzekającego – postępowanie określone w art. 51 Prawa budowlanego, powinno zostać poprzedzone wzruszeniem w trybie nadzwyczajnym decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Niezależnie od tej drogi przewidzianej Prawem budowlanym, skarżący będący właścicielem nieruchomości na której inwestor zrealizował sporne przyłącze, może dochodzić ochrony swojego prawa na drodze postępowania cywilnego. Mając na uwadze powyższe skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło