II SA/Ka 1925/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Włodzimierz Kubik /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpatrzeniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. w G. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. SJ/ Działając na wniosek właścicielki mieszkania nr [...] znajdującego się w budynku przy ul [...] w G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. wszczął postępowanie administracyjne dotyczące stanu technicznego tego lokalu. Oględziny mieszkania przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego wraz z przedstawicielami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz zarządcy budynku wykazały występowanie grzyba pleśniowego na całej wysokości naroża jednego z pokoi oraz nad drzwiami balkonowymi. Także w narożu drugiego pokoju stwierdzono ślady zawilgocenia. W sporządzonej na zamówienie zarządcy budynku ekspertyzie technicznej stwierdzono, że stan zagrzybienia mieszkania stanowi zagrożenie dla zdrowia jego użytkowników, a także może zagrozić całemu budynkowi. Przyczyn zagrzybienia biegły rzeczoznawca upatrywał w niesprawnej wentylacji mieszkania spowodowanej m.in. wymianą okien i poprawą ich szczelności, a ponadto niewystarczającym wietrzeniem mieszkania oraz wadliwej termoizolacji ścian zewnętrznych nieodpowiadającej aktualnie obowiązującym normom. W celu likwidacji stwierdzonego zagrożenia biegły zalecił zerwanie tapety i skucie tynku na całej długości narożnika ściany pokrytego pleśnią oraz na nadprożach pod oknami. Po skuciu tynku do cegły biegły zalecił nasycenie porażonych grzybem miejsc preparatami przeciwgrzybowymi, a następnie odtworzenie warstwy tynku i pomalowanie go farbą emulsyjną. W oparciu o powyższe zalecenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. w oparciu o art. 66 "ust." 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst obowiązujący w czasie wydawania decyzji Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) zobowiązał do wykonania wymienionych robót budowlanych zarządcę budynku przy ul. [...] w G. Przedsiębiorstwo A Sp. z o. o. – Wspólnotę Mieszkaniową. Z decyzją tą nie zgodziła się adresatka zawartego w niej nakazu domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że budynek, w którym wystąpił grzyb pleśniowy został wybudowany w [...]r. i spełniał wówczas wszelkie normy termoizolacyjne. Wskazano też w oparciu o ustalenia ekspertyzy, że główną przyczyną pojawienia się w mieszkaniu nr [...] grzyba było wykonanie w nim przez właścicielkę prac renowacyjnych. Odwołująca się Spółka podniosła wreszcie, że stosownie do obowiązujących przepisów ciąży na niej obowiązek utrzymania sprawności technicznej całego budynku, nie może ona jednak ponosić odpowiedzialności za szkody powstałe wewnątrz lokalu, a wynikające chociażby z nieumyślnej winy właścicieli mieszkań. Zaskarżoną decyzją Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia wskazał on art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów Przedsiębiorstwa A Sp. z o. o. organ odwoławczy stwierdził, że z ekspertyzy budowlanej wynika zagrożenie bezpieczeństwa dla całego budynku, a wobec tego zarządca zobowiązany jest sprawdzić, czy nie występuje również zagrzybienie wewnątrz ścian warstwowych w mieszkaniu nr [...] znajdującym się nad mieszkaniem nr [...]. Wskazał także, że z ekspertyzy wynika niezgodna z obowiązującymi normami termoizolacja ścian powodująca ich wychładzanie się poniżej punktu rosy oraz konieczność wykonania odpowiednich nawiewników powietrza w celu usprawnienia wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła ona, że wydane w sprawie decyzje zostały co prawda oparte o sporządzoną ekspertyzę, jednak pominęły główną przyczynę wystąpienia grzyba, którą były działania właściciela mieszkania. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia też złożoności sytuacji i interesu prawnego skarżącej. Wreszcie podniesiono, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego zarówno zarządca jak i właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować go zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wyłącznie z powodów podniesionych przez skarżącą. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu nie będąc bowiem związany, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej Poppsa - zarzutami ani wnioskami skargi, wziął pod rozwagę dostrzeżone naruszenia prawa z urzędu. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa, a w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, Sąd dokonuje oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zasadnie Przedsiębiorstwo A Sp. z o. o. powołała się w skardze na przepis art. 61 Prawa budowlanego nakazującego właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego między innymi utrzymywanie go w należytym stanie technicznym. Z uwagi na okoliczność, że likwidacja powstałego zagrzybienia dotyczy tynku wewnątrz mieszkania stanowiącego przedmiot odrębnej własności, podstawowa kwestia wymagająca rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy tynki wewnętrzne w samodzielnym lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość wchodzą w skład nieruchomości wspólnej za którą odpowiada wykonująca zarząd skarżąca spółka, czy też nie stanowią one części nieruchomości wspólnej i za ich właściwy stan techniczny odpowiada właściciel mieszkania? Zgodnie z art. 3 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Z przepisu tego a contrario wynika, że części budynku w tym tynki wewnętrzne w lokalach mieszkalnych, służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej. Podobną wykładnię analizowanego przepisu przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 października 2002 r. sygn. akt III RN 153/01 (OSNP z 2003 r. nr 18, poz. 423), gdzie zaliczył on balkon przylegający do lokalu mieszkalnego i służący do wyłącznego użytku jego właściciela do części składowej takiego lokalu. W dalszym ciągu swojego wywodu Sąd Najwyższy stwierdził, że koszty utrzymania w należytym stanie tak rozumianej części składowej lokalu stanowiącego przedmiot odrębnej własności nie obciążają wspólnoty mieszkaniowej budynku, lecz właściciela lokalu mieszkalnego. Przenosząc te rozważania na grunt kontrolowanej sprawy przyjdzie więc stwierdzić, że za utrzymywanie we właściwym stanie technicznym tynków położonych na wewnętrznych ścianach w lokalu mieszkalnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności odpowiada właściciel tego lokalu. Z obowiązku takiego jest on jednak zwolniony, jeżeli stan tynków w jego lokalu mieszkalnym wynika z użytkowania niezgodnego z przeznaczeniem części wspólnych budynku (ścian zewnętrznych, przewodów wentylacyjnych i.t.p.) oraz utrzymywania ich w niewłaściwym stanie technicznym. Powyższe wskazania wezmą pod uwagę organy nadzoru budowlanego ponownie rozpatrując sprawę. Powtórzyć wreszcie należy, że decyzja organu pierwszej instancji nakazywała wykonanie w mieszkaniu nr [...] robót budowlanych wymienionych (wykazanych w punkcie 11 ekspertyzy technicznej. W tym punkcie ekspertyzy zalecono: zerwanie tapety wewnątrz mieszkania, odkucie tynków położonych w narożnikach ścian wewnętrznych, nasycenie preparatem przeciwgrzybowym miejsc porażonych grzybem, a następnie odtworzenia warstwy tynku, pomalowania go farbą emulsyjną oraz zapewnienia właściwej cyrkulacji powietrza przez nieustawianie w tych miejscach mebli ani też zawieszania nieprzewiewnych zasłon. Jak wynika z powyższego nakazane tą decyzją roboty budowlane nie odnosiły się części wspólnych budynku. Nie są trafne też argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego i w odpowiedzi na skargę, że decyzją pierwszoinstancyjną nakazano zarządcy obiektu budowlanego sprawdzenie zagrzybienia wewnątrz ścian warstwowych w mieszkaniu nr [...], czy też wykonanie odpowiednich nawiewników zapewniających naturalną grawitacyjną wentylację pomieszczeń, gdyż jak przedstawiono wyżej decyzja ta nie zawierała nakazu wykonania takich robót budowlanych. Nałożenie zaś na zarządcę budynku powyższych obowiązków może być ewentualnie przedmiotem odrębnego postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania tej sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Poppsa w związku z art. 135 i 151 tej ustawy. O kosztach postępowania Sąd nie rozstrzygał wobec braku stosownego wniosku skarżących.