II SA/Ka 1944/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Dominika Wożny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi M. W. – R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie ewidencji gruntów oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zaskarżonym tu postanowieniem z dnia [...] r. [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W.-R., powołując się na art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Miasta w B. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie Księgi Wieczystej nr [...] wprowadzona została zmiana w operacie ewidencji gruntów polegająca na tym, że w miejsce dotychczasowego właściciela działki nr [...] tj. M. W.-R. wpisano nowego właściciela Skarb Państwa. Pismem z dnia [...] 2003 r. M. W.-R. złożyła odwołanie wnosząc o przywrócenie decyzji – zawiadomieniu pierwotnego znaczenia oraz zwrot niesłusznie pobranego podatku gruntowego z odsetkami za okres od 1955 do 1989 r. Niezłożenie wcześniej odwołania było wynikiem braku informacji o organie odwoławczym, zaś z obecnego pouczenia Urzędu Miasta w B. wynika, że zaskarżona decyzja jest tylko zawiadomieniem, od którego odwołanie nie przysługuje. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ wskazał, że aktualizacja ewidencji gruntów czyli wprowadzenie zmiany do rejestru ewidencji gruntów traktowana była jako odrębne postępowanie zakończone decyzją administracyjną. Od decyzji w sprawie wpisu zmian powziętej z urzędu organ prowadzący ewidencję gruntów, na podstawie obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisu § 64 ust. 3 Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 1, poz. 98), zobowiązany był zawiadomić osoby zainteresowane. Zaskarżona decyzja -zawiadomienie nr [...] z dnia [...] 1992 r. zawiera wszystkie elementy decyzji określone w art. 107 k.p.a., w tym pouczenie o możliwości, terminie i sposobie złożenia odwołania. Wprawdzie nie wymienia nazwy organu odwoławczego ale zawiera pouczenie o możliwości wniesienia odwołania za pośrednictwem organu, który decyzję wydał. Skoro zgodnie z 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, zatem przedmiotowe odwołanie zostało wniesione znacznie po tym terminie. Powyższe postanowienie zaskarżone zostało do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez M. W.-R., która wiosła o stwierdzenie nieważności decyzji – zawiadomienia na podstawie art. 145, 155, 156 k.p.a. lub przywrócenie jej pierwotnego znaczenia i terminu odwołania oraz o zwrot niesłusznie pobranych podatków. W uzasadnieniu podniosła okoliczność nie wskazania w decyzji – zawiadomieniu z dnia [...]1992 r. organu, do którego mogłaby kierować odwołanie. Ponadto wskazała na wady decyzji powodujące, w ocenie skarżącej, jej nieważność. Końcowo podniosła, że w istocie chodzi o zwrot podatku od chwili zmiany właściciela działki objętej tą decyzją. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] 2005 r. skarżąca wskazała na nieścisłości zawarte w odpowiedzi na skargę w stosunku do treści decyzji od której wniosła odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżony decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować ich uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że przedmiotem skargi, a zatem i oceny dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie, jest tylko i wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., nie może zaś nim być ocena legalności tej decyzji, która jako ostateczna nie podlega kontroli instancyjnej, właśnie z powodu spóźnienia wniesienia odwołania. Przy czym w tym miejscu należy wskazać, że stosownie do obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji przepisu § 64 ust 3 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98) właściwy organ obowiązany był zawiadomić osoby zainteresowane o decyzji powziętej w sprawie wpisu zmian dokonanych z urzędu, jak również o odmowie wpisu zmian zgłoszonych przez strony. Przepis ten zatem określa przypadki, dla których przewidziana była forma decyzji administracyjnej. Z treści decyzji z dnia [...] r. wynika, że sprawa dotycząca zmiany w rejestrze gruntów została rozpoznana i rozstrzygnięta z urzędu, zatem należało przyjąć, iż właściwa w tym zakresie była forma decyzji administracyjnej. Wracając do przedmiotu skargi przyjdzie podkreślić, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bowiem stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka drogę do merytorycznego jego rozpoznania. Ocena zgodności z prawem tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania prawidłowości zastosowania przepisów postępowania administracyjnego. Zatem kwestie dotyczące wadliwości decyzji, na tym etapie postępowania nie mogły być brane pod uwagę. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by organ odwoławczy uchybił przepisom procedury. Przepis art.129 § 1 i 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jak wynika z pisma skarżącej z dnia [...] 2003 r. decyzja ta została jej doręczona [...] r. Tymczasem odwołanie wniesione za pośrednictwem organu I instancji datowane jest na dzień [...] 2003 r. Skarżąca podniosła, że od decyzji nie mogła się odwołać bowiem nie wskazano w niej organu, do którego mogła wnieść odwołanie. Należy stwierdzić, że w decyzji z dnia [...] r. znajduje się pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. W istocie pouczenie to nie zawiera wskazania organu odwoławczego, jednakże brak ten nie stanowił takiej przeszkody, której strona przez okres 10 lat nie mogła była usunąć. Strona mogła po doręczeniu jej decyzji wystąpić o jej uzupełnienie w przedmiotowym zakresie, tak jak to uczyniła dopiero we wniosku z [...] 2003 r. Zgodnie bowiem z art. 111 k.p.a. strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania. Zdaniem Sądu podniesiona przez skarżącą argumentacja, iż brak pouczenia o organie odwoławczym był tego rodzaju przeszkodą, która uniemożliwiła skarżącej wniesienie odwołania, i to przez okres 10 lat, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona przy zachowaniu należytej staranności i dbałości o swoje sprawy, mogła się dowiedzieć, bezpośrednio po doręczeniu jej decyzji, do jakiego organu należy kierować odwołanie. Należy również wyjaśnić, że organ wydający decyzję w I instancji, za pośrednictwem którego odwołanie jest wnoszone, nie jest wprawdzie, jak podkreśla skarżąca, adresatem odwołania, jednakże pośredni tryb wnoszenia odwołania przyjęty w art. 129 § 1 k.p.a., nie ma jedynie charakteru formalnego ale jest jednym z podstawowych elementów konstrukcji prawnej odwołania. Stosowne bowiem do art. 132 § 1 i § 2 k.p.a. organ, który wydał decyzję może ją uchylić lub zmienić, jeżeli uzna, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości. Zatem kompetencja do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w której została wydana decyzja nieostateczna przesuwa się na organ odwoławczy, tyko gdy organ I instancji nie uwzględnił odwołania w całości. Przytoczone okoliczności dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia opartego o przepis art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, stąd skarga nie podlegała uwzględnieniu. Sąd nie mógł natomiast odnieść się do żądania strony w przedmiocie zwrotu nadpłaconych podatków bowiem kwestia ta nie stanowiła przedmiotu sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym aktem poddanym kontroli sądu. Na marginesie przyjdzie wyjaśnić, że uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd ten nie może rozstrzygać co do istoty sprawy, może jedynie utrzymać poddany kontroli sądu akt w mocy albo wyeliminować go z obrotu prawnego, jeżeli jest on sprzeczny z prawem. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.