II SA/Ka 1953/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. OPS w P. z dnia [...]r. Nr [...] 2) określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. – B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 27 ust. 1 – 3 i ust. 5, art. 4, art. 11 pkt 1, art. 35 a, art. 43 ust. 1,3,6 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) odmówił J.F. przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że syn Ł. został zaliczony do osób niepełnosprawnych i wymaga konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, dochód rodziny nie przekracza dochodu uprawniającego do tej formy pomocy, jednakże skarżąca zarejestrowana jest od [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna do zasiłku dla bezrobotnych i deklaruje gotowość do podjęcia pracy w przypadku otrzymania takiej propozycji, z tego powodu nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, która wskazała, że jej rejestracja w Powiatowym Urzędzie Pracy spowodowana została tylko koniecznością posiadania ubezpieczenia zdrowotnego a nie wyrażania gotowości do podjęcia zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 27 ust.1, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji zaznaczył, że skarżąca nie pracuje z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, które wymaga stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia rehabilitacji i edukacji oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji i sprawowania zwiększonej opieki pielęgnacyjnej, ale z powodu utraty pracy. Potwierdzeniem tego faktu jest zarejestrowanie się skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy i wyrażanie gotowości podjęcia zatrudnienia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie zgadza się z otrzymaną decyzją i podnosi, że jej zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy w B.–B. spowodowane było gwarancją ubezpieczenia zdrowotnego dla siebie i dzieci. Dodała także, że rejestracja w organie zatrudnienia spowodowana została niewiedzą i nieznajomością przepisów prawa. Ponadto wskazała, że o możliwości ubiegania się o zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem dowiedziała się dopiero przed komisją do spraw orzekania o niepełnosprawności. Podniosła również, że z uwagi na wiek nie jest w stanie znaleźć zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. – B. wniosło o oddalenie skargi i przytoczyło analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazała to skarżąca. Stosownie bowiem do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 27 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie art. 4 ust. 1 tej ustawy, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na te okoliczności, które nie wzbudzają żadnych kontrowersji i wątpliwości w kontekście przywołanego przepisu. Stan zdrowia syna skarżącej Ł. uzasadnia konieczność sprawowania nad nim opieki wymagającej stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, który znajduje potwierdzenie w orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia [...]r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. – B., zawierającego wymagane wskazania w pkt 7 i 8. Wysokość dochodu rodziny skarżącej wynosząca [...] zł, uprawnia do skutecznego ubiegania się o przyznanie wnioskowanego świadczenia, gdyż nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do tej formy pomocy, czyli kwoty [...] zł. Jedynym spornym zagadnieniem w sprawie jest problematyka nie pozostawania skarżącej w zatrudnieniu. Organy administracji w swoich decyzjach uznały, że skarżąca z uwagi na rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. – B. wyraża gotowość do podjęcia zatrudnienia. Od strony faktycznej okoliczność ta nie może wzbudzać żadnych wątpliwości, jednakże nie oznacza to, by organy administracji przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy. Stosownie do postanowień art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również po myśli art. 9 kpa organy te obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W toku prowadzonego postępowania organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności organy te nie odniosły się do dwóch sprzecznych ze sobą oświadczeń woli składanych przez skarżącą. Otóż skarżąca złożyła dwa oświadczenia woli, jedno przed Powiatowym Urzędem Pracy w B. – B., w którym deklarowała gotowość do podjęcia zatrudnienia, jednocześnie w ramach postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wskazywała, że sprawuje stałą bezpośrednią i osobistą opiekę nad synem Ł. Organy administracji prowadząc postępowanie nie wyjaśniły tej okoliczności lecz przyjęły, że pierwszeństwo ma oświadczenie złożone przed Powiatowym Urzędem Pracy. Skarżąca w swojej skardze do sądu administracyjnego wskazuje, że jej rejestracja spowodowana została nieznajomością przepisów prawa jak również koniecznością zapewnienia ubezpieczenia zdrowotnego dla siebie i wychowywanych dzieci. Sąd po analizie przekazanych akt administracyjnych nie jest w stanie stwierdzić, czy organy administracji udzielały skarżącej wystarczającej informacji o przysługujących jej prawach. Jak wynika z tych akt skarżąca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej od dłuższego okresu czasu i sytuacja zdrowotna syna, który jest [...] była temu organowi znana, a strona podaje, że o możliwości ubiegania się o tę formę pomocy dowiedziała się w trakcie postępowania zmierzającego do ustalenia jego stopnia niepełnosprawności. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do tej okoliczności. Ponadto z przekazanych akt administracyjnych nie wynika, czy skarżąca przed [...]r. pracowała czy też sprawowała opiekę nad synem, ponieważ z zaświadczenia wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w B. – B. z dnia [...]r. wynika, że nie posiadała prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podniesione przez Sąd okoliczności wskazują na naruszenie przez organy administracji postanowień wyżej wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przedstawione uchybienie wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), stanowiące, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na uchylenie niniejszym wyrokiem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ ten przed podjęciem rozstrzygnięcia winien mieć w polu widzenia unormowania ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), a w szczególności postanowienia art. 150 tej ustawy, który nakazuje by do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosować przepisy nowej ustawy, a następnie wydać stosowną decyzję administracyjną. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organu odwoławczego postępowaniem administracyjnym zmieniona została wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, to uwzględnienie skargi wpływa na wykonanie tej decyzji. Z tego powodu Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) określił, że uchylona decyzja nie może być wykonywana. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. su .