II SA/Ka 1961/03

Dnia 6 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie: NSA Szczepan Prax Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 roku, sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego oddala skargę W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, a także po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszych decyzji przez organ drugiej instancji, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.-B. wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...], na mocy której orzekł o uchyleniu w całości swojej decyzji nr [...] z dnia [...] roku w sprawie dodatku mieszkaniowego dla B. J. (obecnie L.) oraz o przyznaniu B. J. dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] roku do [...]roku. W uzasadnieniu wskazał, że w deklaracji załączonej do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie został wskazany dochód L. J. z tytułu umów o dzieło, a zatem przyznany pierwotnie dodatek mieszkaniowy obliczony został w oparciu o nieprawdziwe dane. Ponadto wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] roku przedstawiła zestawienie dochodów, z którego wynikało, że w czasie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy osiągała dodatkowo dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie [...] złotych za [...] miesiące, czego także wcześniej nie podała. Dalej stwierdzono, że do ponownego obliczenia dodatku mieszkaniowego nie wzięto dochodu L. J., albowiem, jak ustalono w toku postępowania o dochodzie tym skarżąca nie mogła wiedzieć. Obliczając zatem ponownie wysokość dodatku mieszkaniowego za wnioskowany okres przyjęto, poza danymi ujawnionymi w deklaracji, dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Konsekwencją tej decyzji było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] roku, Nr [...] zobowiązującej skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego w wysokości [...]złotych. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.). W uzasadnieniu organ przedstawił sposób wyliczenia kwoty przypadającej do zwrotu, poprzez wykazanie różnicy pomiędzy faktycznie pobranymi przez skarżącą kwotami dodatku mieszkaniowego na podstawie uchylonej w wyniku wznowienia postępowania decyzji, kwotami dodatku, jaki jej przysługiwał na podstawie decyzji z dnia [...]roku. W odwołaniu od tych decyzji skarżąca postulowała o ich uchylenie. W uzasadnieniu wskazywała na swoją trudną sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną. Przytoczyła okoliczności związane z postawą jej męża, wskazując, iż żyją w separacji. Podniosła, że mąż w żaden sposób nie łożył na koszty utrzymania rodziny i że jego dochody w ogóle nie powinny być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. wydało w dniu [...] roku [...] decyzje. Decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podzielono również stanowisko tego organu, co do zasadności wznowienia postępowania wobec wcześniejszego ukrycia przez skarżącą dochodów z tytułu działalności gospodarczej. Z kolei decyzją Nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że jest ona konsekwencją zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skoro bowiem z matematycznego wyliczenia wynika, że kwota nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w przedmiotowym okresie wyniosła [...] złotych, to należny w podwójnej wysokości zwrot wynosi [...] złotych. Wskazano przy tym, że organ na podstawie powołanego przepisu ma obowiązek domagania się zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego nie wzięto pod uwagę dochodów męża skarżącej, które nie zostały wcześniej zadeklarowane, co w ocenie tego organu czyni w tym zakresie zadość podnoszonym przez skarżącą zarzutom. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w dalszych pismach procesowych skarżąca nie zgadzając się z treścią zaskarżonych decyzji, powtórzyła wszystkie swoje zarzuty składane wcześniej, w toku postępowania administracyjnego. Dodatkowo wskazała, że organy obu instancji oparły się na pisemnych i ustnych informacjach jej męża, nie weryfikując tych informacji. W jej ocenie dochody męża, z którym żyje w separacji i o których nie ma żadnych informacji nie powinny być brane przez organy administracji pod uwagę. Stwierdziła dalej, że nie podanie przez nią dochodów z działalności gospodarczej spowodowane było okolicznością, że działalność ta była opodatkowana w formie zryczałtowanej i po odliczeniu kosztów nie przynosiła żadnych dochodów. Nie było to zatem wynikiem świadomego wprowadzenia w błąd organu prowadzącego postępowanie. W odpowiedziach na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] roku wskazała na prawomocny wyrok Sadu Rejonowego w B.-B. z dnia [...] roku (sygn. akt: [...]), na mocy którego została skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, gdzie Sąd ten przyjął, iż wprowadzenie w błąd pracownika MOPS co do faktycznych źródeł dochodu doprowadziło do przyznania jej dodatku mieszkaniowego zawyżonego o [...] złotych. Postulowała przy tym o uwzględnienie tych ustaleń na zasadzie art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy w pierwszej kolejności, że sądy administracyjne powołane zostały do kontroli legalności decyzji administracyjnych, a kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonych aktów z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazać należy, że organy administracji publicznej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta realizowana jest w szczególności poprzez stosowanie tych przepisów, które obowiązują w dacie wydawania decyzji, chyba, że przepisy szczególne (przejściowe) stanowiłyby inaczej. W przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazły zatem przepisy ustawy z dnia 1 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 roku. W sytuacji, kiedy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a postępowanie doprowadziło do wykazania, że nowe okoliczności, które nie były uprzednio znane organowi miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, to prawidłowo organ uchylił swoją wcześniejszą decyzję, zastępując ją nową, wydaną w oparciu o te nowe okoliczności. Nie można podzielić zarzutów skarżącej co do okoliczności, że zaskarżona decyzja wydana został w oparciu o wcześniej nieujawnione dochody jej męża. Co prawda okoliczność ta była brana pod uwagę przy wznowieniu postępowania, jednakże w wyniku ponownego wyjaśnienia sprawy i zastosowania się przez organ pierwszej instancji do wskazówek organu odwoławczego, dochody te nie zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Również na uwagę nie zasługuje usprawiedliwienie braku zgłoszenia dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, jak i twierdzenie, że działalność ta nie przynosiła dochodu. W toku postępowania ustalono bowiem dochód z tej działalności na podstawie oświadczenia złożonego i podpisanego osobiście przez skarżącą. Z oświadczenia tego wynika co prawda, że działalność ta opodatkowana była w formie ryczałtu, jednak dochód z tej działalności został przez organy wzięty pod uwagę w wysokości, jaka oszacowana została przez samą skarżącą. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, to z uwagi na ich charakter i treść nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazać należy, że prawidłowo zastosowany został w sprawie przez organy obu instancji przepis art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca ten dodatek jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a zatem organy orzekające były związane dyspozycją cytowanego przepisu. Co do wyroku Sadu Rejonowego w B.-B. w sprawie karnej, którego odpis dołączony został przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] roku, to zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 p.s.a. jedynie ustalenia wyroku skazującego wiążą sąd administracyjny. Tymczasem, jak wynika z sentencji tego wyroku, postępowanie w sprawie zostało warunkowo umorzone, a zatem taki wyrok nie jest wiążący w niniejszej sprawie. Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).