II SA/Ka 1987/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-04-13

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji (Wojewoda) może rozpoznać kwestię prawa do świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych, jeśli organ pierwszej instancji wydał decyzję jedynie w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji nie może rozpoznać kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych, jeśli organ pierwszej instancji wydał decyzję jedynie w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Rozpatrzenie przez organ drugiej instancji kwestii świadczenia przedemerytalnego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję Wojewody za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję przyznającą R.K. zasiłek dla bezrobotnych. R.K. złożył odwołanie, domagając się przyznania świadczenia przedemerytalnego zamiast zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zaznaczając, że nie może rozpoznać kwestii świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wojewoda wskazał również na istnienie odrębnej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego, która mogła być przedmiotem kontroli instancyjnej. R.K. wniósł skargę do NSA (później przekazaną do WSA w Gliwicach), domagając się uchylenia decyzji i przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 6 pkt. 6 lit. a i b ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) uznał R.K. z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] w wysokości [...] % kwoty zasiłku dla bezrobotnych tj. [...] zł miesięcznie. Jako uzasadnienie decyzji podał, iż strona w dniu zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. spełniała warunki określone w wyżej wymienionej ustawie do uznania za osobę bezrobotną oraz do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji tej odwołanie wniosła strona, która podniosła, że przysługuje jej prawo do zasiłku przedemerytalnego, w związku z tym, że posiada wystarczający okres zatrudnienia do uzyskania tego świadczenia. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił sytuację faktyczną strony oraz przytoczył treść art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że strona spełnia wymogi do otrzymania zasiłku bezrobotnych. Ponadto Wojewoda Ś. zaznaczył, że w chwili rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. strona spełniała warunki do nabycia statusu bezrobotnego. Jednocześnie organ ten zaznaczył, że nie ma on podstaw prawnych do wydania orzeczenia w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła zasiłku dla bezrobotnych, a wydając w ramach tego postępowania decyzję rozstrzygającą o prawie do zasiłku przedemerytalnego, naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ ten zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta C. z [...] Nr [...] odmawiająca przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego i jeżeli zostanie wniesione odwołanie będzie ona przedmiotem kontroli instancyjnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie w całości decyzji przyznających zasiłek dla bezrobotnych i o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wywodził, że spełnia warunki do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, gdyż [...] lat pracował w warunkach szczególnych jako [...]. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu [...] zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna. W następstwie tej rejestracji Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] w wysokości [...] % kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...], co jednoznacznie wynika z oznaczenia decyzji, od której wnosi odwołanie. W odwołaniu tym strona wyraźnie domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego zamiast przyznanego jej zasiłku dla bezrobotnych. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy zauważyć, że przepisy prawa obowiązujące w dniu złożenia przez skarżącego wniosku tj. w dniu [...] stwarzały możliwość ubiegania się przez osobę uprawnioną o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba taka spełniała wymogi określone w art. 23 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz świadczenia przedemerytalnego w przypadku spełniania wymogów przewidzianych w art. 37 k wyżej wymienionej ustawy. W dniu rejestracji skarżący spełniał wymogi do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych i taki zasiłek otrzymał, jednakże niezadowolony z otrzymanego rozstrzygnięcia wniósł odwołanie. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda Ś. wyraźnie zaznaczył, że przedmiotem jego rozważań była problematyka dotycząca zasiłku dla bezrobotnych, gdyż tego problemu dotyczyła decyzja wydana przez Prezydenta Miasta C., od której skarżący wniósł odwołanie. W uzasadnieniu tym Wojewoda Ś. podniósł, że rozpatrzenie przez niego w ramach tego postępowania problematyki dotyczącej zasiłku przedemerytalnego stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu pogląd przyjęty przez Wojewodę Ś. jest trafny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że podstawy materialno-prawne przyznania każdego z tych świadczeń są odmienne, a organ drugiej instancji nie może dokonać zmiany podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia przez orzeczenie o prawie do świadczenia (zasiłku) przedemerytalnego, która to kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności (wyrok NSA z 8 sierpnia 1998 r. sygn. akt II SA 540/98 niepublikowany). Dodatkowo Wojewoda Ś. zaznaczył, że decyzja z Prezydenta Miasta C. [...] dotycząca odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego może być przedmiotem kontroli instancyjnej w przypadku wniesienia od niej odwołania. A zatem skarżący posiadł możliwość uruchomienia postępowania kontrolnego w stosunku do tej decyzji, jednakże nie skorzystał z niej. Domaganie się przez skarżącego przyznania świadczenia przedemerytalnego w ramach postępowania dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych nie może zostać uwzględnione. Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, a zatem skoro zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153. poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło