II SA/Ka 2010/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-03-23

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Orzepowska - Kyć, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie ostrości słuchu, które nie powoduje upośledzenia sprawności narządu słuchu i nie skutkuje socjalną niewydolnością słuchu, może zostać uznane za chorobę zawodową?
Ratio decidendi
Obniżenie ostrości słuchu, nawet jeśli nie powoduje znaczącego upośledzenia sprawności narządu słuchu i nie skutkuje socjalną niewydolnością, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli zostało spowodowane narażeniem na hałas w środowisku pracy i mieści się w definicji choroby zawodowej jako patologii odbiegającej od normy. Sąd jest związany oceną prawną NSA, który stwierdził, że brak było podstaw do wyłączenia uszkodzenia słuchu z pojęcia chorób zawodowych ze względu na stopień uszkodzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika (E.W.) – zawodowych uszkodzeń narządu słuchu – spowodowanych narażeniem na hałas w miejscu pracy. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji, organ II instancji uchylił ją, uznając brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Po wyroku NSA uchylającym decyzję organu II instancji, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Organ II instancji, po uzyskaniu dodatkowej opinii, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając chorobę zawodową. "B" SA wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując uznanie niedosłuchu za chorobę zawodową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo ( spr. ) Sędziowie: Asesor WSA Barbara Orzepowska - Kyć Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant: starszy sekretarz Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi "B" SA w S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Sygn. akt 3 / II / SA / Ka 2010 / 03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. E. W. występuje choroba zawodowa - zawodowe uszkodzenia narządu słuchu - wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S., która to placówka rozpoznała u pracownika obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu. Natomiast dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż pracownik był zatrudniony w "A" spółka z o.o. w P. od [...] 1963r. do [...] 1978r. na stanowisku formierza oraz w "B" S.A. w S. - w latach 1978 - 1994 - na stanowisku górnika wiertacza i palacza CO. W środowisku pracy był narażony na działanie hałasu o poziomie 86,7 dB. W odwołaniu od decyzji "B" S.A. wniosły i uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciły naruszenie prawa, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że p. W. pracował w warunkach narażenia go na działanie hałasu, zaś badania okresowe nie wykazywały uszkodzenia jego słuchu. Nie wiadomo także , czy do uszkodzenia słuchu nie doszło u niego po ustaniu zatrudnienia u odwołującego się. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził brak podstaw do rozpoznania u p. E.W. choroby zawodowej. Organ odwoławczy uznał, iż E. W. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej ustalił, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka rozpoznała u niego obustronny niedosłuch upoważniający do stwierdzenia choroby zawodowej. Jednakże druga placówka diagnostyczna - Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...]r. wykluczyła u wnioskodawcy istnienie przewlekłego urazu akustycznego. Zdiagnozowane obniżenie ostrości słuchu z lekarskiego punktu widzenia nie dawało odstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie powodowało skutków zdrowotnych, nie skutkowało socjalną niewydolnością słuchu. W wyniku skargi wniesionej przez E. W., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego i argumentami przez niego przestawionymi sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 21 listopada 2002r. sygn. akt II SA / Ka 114 / 01 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślił, iż brak było podstaw do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia. Powołał się na wyrok Sadu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000r. sygn. akt III RN 202 / 99. Wskazał, że w swojej decyzji organ odw0ławczy nie wykazał, pomijając powołanie się na orzeczenie placówki diagnostycznej II stopnia, sprzeczne z pierwszym orzeczeniem wydanym w sprawie, dlaczego temu drugiemu odmówił wiarygodności. We wnioskach końcowych nakazał organowi odwoławczemu uzyskanie dodatkowej, uzupełniającej opinii placówki diagnostycznej II stopnia, która stwierdziłaby, czy stan słuchu E. W. mieści się w granicach normy zdrowego człowieka, czy też nie, czy jest chorobą. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora sanitarnego w D.z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. W ocenie organ odwoławczego dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. E. W. pracował w latach 1973 - 1978 w "A" jako formierz oraz w latach 1978 - 1994 w "B" S.A. w S. jako górnik, wiertacz i palacz CO, gdzie był eksponowany na działanie hałasu o poziomie przekraczającym normę higieniczną 82 dB. Zatem pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznała u niego chorobę zawodową narządu. Następnie pracownik został w toku postępowania odwoławczego skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. również rozpoznała u pracownika niedosłuch obustronny, odbiorczy, jednakże nie uznała go za chorobę zawodową , a jedynie za niedosłuch audiometryczny. Zdaniem placówki diagnostycznej II stopnia obustronne obniżenie ostrości słuchu nie powodowało upośledzenia sprawności narządu słuchu nie dawało podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2002r. sygn. akt II SA / Ka 114 / 01 i zawartą w nim ocenę prawną, wiążącą organ, a przesądzającą o tym, że p. Walo pracował w narażeniu go na działanie czynnika szkodliwego i że w czasie pracy doszło u niego do uszkodzenia słuchu utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "B" S.A. w S. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagały się uchylenia jego decyzji. Skarżący w pełni podzielił opinię placówki diagnostycznej II stopnia, iż stwierdzony u p. W. ubytek słuchu nie jest chorobą, Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że nawet zdrowa osoba z minimalnym ubytkiem słuchu zatrudniona w warunkach narażenia jej na działanie hałasu mogłaby mieć rozpoznaną chorobę zawodową. Ponadto w ocenie skarżącego organ odwoławczy w ogóle nie uzasadnił swojej decyzji, nie wskazał, dlaczego odmówił wiarygodności opiniom placówki diagnostycznej II stopnia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sadu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w K. rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę sad jest związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2002r.sygn. akt II SA / Ka 114 / 01, w szczególności stwierdzeniem, że brak było podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia słuchu, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane hałasem Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia następujących przesłanek określonych w § 1 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a schorzeniem. Istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno - lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku nakazał organowi odwoławczemu uzupełnienie postępowania dowodowego o uzupełniająca opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oceniającą, czy "stan słuchu E. W. można określić jako chorobę, czy jako stan sprawności słuchu mieszczący się w granicach normy człowieka zdrowego". W Opinii z dnia [...] 2003r. Instytut stwierdził, że przesunięcie progu słuchu w uchu prawym 9 dB , w uchu lewym 20 dB należy zakwalifikować jako odchylenie od normy, a nie chorobę. Reasumując należało więc uznać, że, przy uwzględnieniu zastosowanej przez lekarzy orzeczników poprawki fizjologicznej, a więc fizjologicznego starzenia się narządu słuchu, stan tego narządu u p. W. odbiegał od normy, był patologią. Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan narządu słuchu pracownika i uznał, ze odpowiada on pojęciu choroby zawodowej. Zgodzić się także należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu uznał, ze p. W. pracował w warunkach narażenia go na działanie czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Nie zakwestionował w tej mierze ustaleń organu odwoławczego i nie nakazał mu uzupełnienia w tym kierunku postępowania dowodowego. W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu, prawidłowo zinterpretował prawo i go zastosował, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, słusznie ją stwierdził. Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło