II SA/Ka 2019/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta C. z dnia [...] nr[...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. \ U Z A S A D N I E N I E Po rozpatrzeniu wniosku A. S. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z up. Prezydenta C. na podstawie art.28, art.33 ust.1, art.34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.), zatwierdzono projekt budowlany i udzielono wnioskodawcy pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...], położonej w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania nr [...] z dnia [...]a także z prawem budowlanym. Wreszcie, organ wskazał, iż inwestor przedłożył dokument stwierdzający prawo do dysponowania działką nr [...] jako stanowiącą drogę dojazdową wraz z przyłączami. Zdaniem organu, inwestor jako współwłaściciel tej działki ma prawo do korzystania z niej na zasadzie art.206 kodeksu cywilnego, zaś spór na tym tle pomiędzy współwłaścicielami należy rozstrzygać na drodze cywilnoprawnej. W odwołaniu od decyzji T. R. zarzuciła, iż udzielenie pozwolenia na budowę nastąpiło z naruszeniem § 14 ust. 2 i 4 oraz § 26 ust.1 rozp. MGPiG z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych. Nie zapewniono bowiem wymaganego dojścia i dojazdu oraz przyłącza wodociągowego od działki nr [...] do sieci zewnętrznej. Znajdujące się na działce dojazdowej nr [...] przyłącze wodociągowe stanowi zaś jej własność. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...] utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, szerokość drogi dojazdowej do działki inwestora wynosi 3,5 m a więc spełnia wymagania § 14 ust.1 rozp. z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. nr 5, poz.140). Sprawa własności wodociągu na działce nr [...] nie ma zaś znaczenia w niniejszej sprawie. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego T. R. ponownie zarzuciła, iż droga dojazdowa do działki inwestora (działka nr [...]) o długości 200 m i szerokości 3,5 m, stanowiąca współwłasność czterech osób, nie spełnia wymogów z § 14 ust.2 warunków technicznych. Na tle korzystania z tejże drogi dochodzi do ciągłych konfliktów między jej współwłaścicielami. Skarżąca wskazała także na szereg postępowań sądowych i administracyjnych, toczących się między stronami, które jej zdaniem wykluczają udzielenie pozwolenia na budowę na działce nr[...]. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, wyjaśniając iż przepis § 14 ust.2 warunków technicznych nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, jako że dotyczy szerokości dojazdu i dojścia do zespołu budynków jednorodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest zapewnienie do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych dojścia i dojazdu od drogi publicznej, odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m (§ 14 ust.1 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.140 ze zm., obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Prawo budowlane nie zawiera ustawowej definicji pojęcia jezdni. Jednakże nie powinno budzić wątpliwości, iż chodzi o wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu pojazdu. Analogiczne uregulowanie stanowi przepis art.4 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 ze zm.). Aczkolwiek ustawa o drogach publicznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jest oczywiste, że § 14 cyt. rozp. nie normuje szerokości drogi publicznej, lecz reguluje szerokość dojazdu od drogi publicznej, wydaje się, że pod pojęciem jezdni należy rozumieć drogę wewnętrzną, o której mowa w art.8 ustawy o drogach publicznych. Jest to zatem droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, dojazdowa do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowa do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i postojami. Budowa, utrzymanie, zarządzanie i oznakowanie takich dróg należy do zarządcy terenu (art.8 ust.2 cyt. ustawy). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie działka nr [...] jako stanowiąca jedyny dostęp do działki inwestora od drogi publicznej nie może być zakwalifikowana jako droga wewnętrzna, a co za tym idzie jako jezdnia w rozumieniu warunków techniczno-budowlanych. Nie ma bowiem części przeznaczonej wyłącznie do ruchu pojazdów. Wydaje się, że chodzi o ciąg pieszo-jezdny, bądź też dojście, które może spełniać funkcję dojazdu. Jednak w takim wypadku, szerokość dostępu nie może być mniejsza niż 4,5 m (§ 14 ust.4 cyt. rozp.). Zdaniem Sądu, na tym etapie postępowania dowodowego nie sposób przesądzić kwestii, czy chodzi o zespół budynków jednorodzinnych, do którego dopuszcza się zastosowanie ciągu pieszo-jezdnego o szerokości nie mniejszej niż 5 m zgodnie z § 14 ust.2 cyt. rozp. Przez zespół takich budynków należałoby rozumieć usytuowanie co najmniej dwóch budynków jednorodzinnych, do których dostęp od drogi publicznej stanowi jedna działka. Jednakże z projektu zagospodarowania terenu wynika, że jedynie na działce inwestora znajduje się budynek mieszkalny, zaś przedmiotem niniejszej sprawy jest udzielenie pozwolenia na budowę obiektu gospodarczego. Gdy zaś idzie o zabudowę na działce skarżącej, z akt tut. Sądu II SA/Ka 902/01 wynika, iż w latach 70-tych zrealizowano na niej samowolnie budynek, lecz samowoli nie zalegalizowano. W takiej zaś sytuacji należy opowiedzieć się za poglądem, iż sporny budynek gospodarczy winien mieć dostęp od drogi publicznej o szerokości nie mniejszej niż 4,5 m, o ile działka nr [...] jako współwłasność m.in. skarżącej i inwestora, nie ma wydzielonej jezdni. Tymczasem z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż działka nr [...] ma szerokość 3,5 m. Nie może zatem spełniać zarówno funkcji dojścia, jak i dojazdu od drogi publicznej. W tej zaś sytuacji brak było podstaw do udzielenia pozwolenia na budowę z powodu naruszenia § 14 cyt. rozp. Zapewnienie wymaganego tym przepisem dojazdu i dojścia od strony drogi publicznej winno nastąpić w drodze służebności w trybie umowy cywilnoprawnej bądź orzeczenia sądu powszechnego. Nadto, działając z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, naruszenie art.39 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.). W stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na budowę może być udzielone dopiero po wyrażeniu opinii przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Jak wynika z decyzji Prezydenta C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy, dla terenu inwestycji obowiązują ustalenia dla strefy E2 – ochrony widokowej sanktuarium, dotyczące przedstawienia władzy budowlanej analizy widokowej Wzgórza Jasnogórskiego pod kątem wysokości proponowanej zabudowy i proporcji w stosunku do zespołu klasztornego. Stąd też wydanie decyzji o warunkach zabudowy nastąpiło po uzgodnieniu ze [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Jednakże z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby projekt budowlany został zaopiniowany przez tenże organ, a także projekt nie zawiera analizy widokowej zgodnie z wymaganiami decyzji ustalającej warunki zabudowy. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, rozstrzygnięto zgodnie z treścią art.97 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Chybiony był natomiast zarzut skargi naruszenia § 26 warunków techniczno-budowlanych. Wymóg zapewnienia przyłączenia do sieci wodociągowej dotyczy bowiem jedynie działki budowlanej, przewidzianej pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Tymczasem sporna inwestycja polega na budowie budynku gospodarczego, którego nie uważa się za przeznaczonego na pobyt ludzi w świetle § 5 ust.1 cyt. rozp. z 1994 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy – o ile sporne zamierzenie nie zostało zrealizowane – organ I instancji winien wezwać inwestora w trybie art.35 ust.3 Prawa budowlanego do usunięcia naruszenia wyżej wskazanych wymogów co do zapewnienia dojazdu i dojścia do jego działki, od drogi publicznej, analizy widokowej zgodnie z wymogami decyzji ustalającej warunki zabudowy, a także opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Rozpatrzenie wniosku winno nastąpić na podstawie przepisów uchylonego rozp. MGPiB z 1994 r. zgodnie z normą intertemporalną, zawartą w § 330 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.), jako że został złożony przed jego wejściem w życie.