II SA/Ka 2035/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-06-10
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Elżbieta Kaznowska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę obiektu, który został już faktycznie zrealizowany?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja została już zrealizowana. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe, a organ powinien je umorzyć. Organy administracji mają obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym czy planowana inwestycja została już wykonana, a nie opierać się jedynie na stwierdzeniach organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.W. na decyzję Wojewody Ś. utrzymującą w mocy częściowo decyzję Prezydenta Miasta D.G. o pozwoleniu na budowę parkingu strzeżonego. Skarżąca podnosiła, że parking już istnieje i funkcjonuje, naruszając jej prawo do spokoju. Organy administracji nie stwierdziły samowoli budowlanej, choć Wojewoda uchylił pozwolenie w części dotyczącej miejsc postojowych ze względu na naruszenie przepisów o odległości od budynku mieszkalnego. Skarżąca twierdziła, że organy ignorują fakt istnienia parkingu i nielegalną działalność.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Ś. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D.G. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant sekr.sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D.G. z dnia [...]r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Wnioskiem z dnia [...] r. M.C. wystąpiła do Prezydenta Miasta D.G. o udzielenie pozwolenia na budowę parkingu strzeżonego dla samochodów (na około 28 miejsc parkingowych) na nieruchomości położnej w D.G. oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Do wniosku dołączony został projekt zagospodarowania i projekt architektoniczno-budowlany tego parkingu zawierający schemat obrazujący wymiary parkingu, jego odwodnienie i odrodzenie.
Po wszczęciu postępowania zawiadomieniem dnia [...]r., H.W. w piśmie z dnia [...]r. wyraziła kategoryczny sprzeciw wobec planowanej inwestycji podnosząc zarazem, że projektowany obiekt już od roku istnieje i funkcjonuje jako parking.
Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta D.G. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla parkingu strzeżonego dla samochodów osobowych na około 28 miejsc, zlokalizowany na działkach [...] i [...], położonych przy ulicy [...] w D.G. W podstawie prawnej przywołane zostały art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wskazano, że inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, a podnoszona przez H.W. sprawa istnienia i funkcjonowania parkingu nie została potwierdzona w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, które nie stwierdziły samowoli budowlanej.
Odwołanie od tej decyzji wniosła uczestniczka postępowania H.W.
W odwołaniu wskazała, że decyzję wydano w odniesieniu do inwestycji już istniejącej i funkcjonującej. Na poparcie swoich twierdzeń dołączyła dowody w formie fotografii świadczących o tym, że parking, na budowę którego wydano przedmiotową decyzję, już istnieje. Dodała także, że zbudowany parking i nielegalnie prowadzona działalność narusza jej "prawo do spokoju i normalnego życia".
Wojewoda Ś., rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Prezydenta D.G. w części dotyczącej miejsc postojowych oznaczonych na rysunku nr 2 projektu budowlanego nr 22 – 27 i w tym zakresie odmówił wydania pozwolenia na budowę, w pozostałej zaś części utrzymał wspomnianą decyzję w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 28, art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że zarzuty odwołania, jakoby parking już istniał i funkcjonował nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, zwłaszcza prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. Z protokołu przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.G. w dniu [...]r. oględzin wynika, że "budowa parkingu nie jest rozpoczęta a na utwardzonym placu nie są parkowane samochody". Protokół ten potwierdził natomiast zmianę sposobu wykorzystania terenu.
Rozpatrując zarzuty odwołania podkreślił, że w przypadku planowanych 9 miejsc parkingowych przewidzianych na działce nr [...] i oznaczonych w projekcie numerami od 22 do 27, nie zostały zachowane wymagania przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie bowiem z zapisem § 19 wymienionego rozporządzenia odległość wydzielonych miejsc postojowych (...) dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym (...) nie może być mniejsza niż 10 m w przypadku 5 do 60 stanowisk włącznie. Stwierdzając, że w przypadku wymienionych garaży odległość od ściany budynku H.W. około 8 m, w tym zakresie Wojewoda uchylił decyzję pierwszej instancji, tym bardziej, że we wspomnianej ścianie znajduje się otwór okienny.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H.W., wnosząc o ponowne sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że nielegalna działalność parkingowa trwa już 1,5 roku, a organy administracji nie dostrzegają tego faktu, naruszając tym samym prawo. Nadmieniła, że nie można legalizować inwestycji wykonanych w warunkach łamania prawa, naruszając tym samym jej interesy. Na poparcie argumentacji podniesionej w skardze dołączyła plik dokumentów, przede wszystkim dokumentację zdjęciową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, do czego zostały powołane sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Planowana inwestycja polegać miała na budowie parkingu w D.G. przy ulicy [...] na około 28 miejsc parkingowych. Załączony do wniosku projekt budowlany przewidywał wykonanie określonych prac, m.in. przewidywał, że podłoże parkingu wykonane będzie z tłucznia (30 cm), klinca 5, nawierzchni żużlowej wałowanej, a docelowo z kostki brukowej na podsypce piaskowej. Nie zostały jednakże wyraźnie oznaczone terminy, w jakich miałoby to nastąpić. Jest to istotne, gdyż skarżąca w pismach kierowanych do organów administracyjnych informowała o wykonaniu parkingu i jego funkcjonowaniu, dołączając na potwierdzenie swoich twierdzeń bogatą dokumentację fotograficzną. Należy stwierdzić, że ograniczenie się organów obu instancji do konstatacji, że nie stwierdzono istnienia samowoli budowlanej bez ustosunkowania się do wskazywanych nieprawidłowości, stanowi wyraz ignorowania twierdzeń jednej ze stron tego postępowania a zarazem jest naruszeniem zasady wyrażonej w art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z przedstawionych przez stronę skarżącą fotografii wynika, że teren jest ogrodzony, a ogrodzenie wykonane jest w płyt betonowych prefabrykowanych, właśnie z takich jakie przewiduje dołączony do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę projekt techniczny. Nadto teren wyłożony jest tłuczniem, który także przewidziany jest, w przedmiotowym projekcie, jako podłoże. W takiej sytuacji można dojść do przekonania, że planowana inwestycja została wykonana, a ten fakt uniemożliwia staranie się o udzielenie pozwolenia na budowę, które w praktyce służyłoby legalizacji samowolnie wykonanego obiektu. Brzmienie obowiązującego przepisu art. 28 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości, że w sytuacji, gdy przewidywana inwestycja została już zrealizowana, organ nie może zatwierdzić projektu budowlanego oraz wydać pozwolenia na budowę.
Nadto dokonując analizy udzielonego pozwolenia na budowę, należy podkreślić, że nie zostały spełnione przez wnioskującą wszystkie wymagania niezbędne dla jego uzyskania. Zgodnie z art. 33 cytowanego już Prawa budowlanego, do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę powinny zostać dołączone: projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie do wniosku o pozwolenie na budowę nie został dołączony dokument potwierdzający prawo inwestora do dysponowania nieruchomością, co stanowi istotne naruszenie, powodujące wyeliminowania takiej wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Jak wynika z pisma procesowego uczestniczki postępowania i inwestora M.C. z dnia
[...]r., w stosunku do części z jednej z nieruchomości przewidzianej do zabudowy parkingiem – działki [...] toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym w D.G.
Należy także zauważyć, że trudno uznać za poprawną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę około 28 miejsc parkingowych. Z tego rodzaju sformułowania nie wynika bowiem jednoznacznie, ile miejsc ma być na tym parkingu. Także przewidywanie w zatwierdzonym projekcie budowlanym prowadzenie prac etapami, bez dokładnego określenia czasu ich wykonania stwarza sytuację, w której trudno dokonać kontroli wykonania tych prac zgodnie z przewidzianym harmonogramem. Posługiwanie się przez organ pojęciami niejednoznacznymi sprawia, że niemożliwe staje się precyzyjne określenie praw i obowiązków inwestora, a to może stanowić podstawę do naruszania prawa innych stron postępowania.
Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalania czy przedmiotowa inwestycja została zrealizowana przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie jest bowiem trafne stanowisko organów architektoniczno-budowlanych stwierdzających, że należy oprzeć się na działaniu organów nadzoru budowlanego. Te ostatnie powinny bowiem dokładnie stwierdzić, jakie prace i kiedy zostały wykonane, a to, jak wynika z dostępnych akt administracyjnych nie zostało sprawdzone i ustalone. O ile w wyniku przeprowadzonego postępowania okaże się, że na podstawie kwestionowanej decyzji wykonane zostały przewidziane prace budowlane, organ rozważy, czy prowadzone postępowanie w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę nie okaże się bezprzedmiotowe i w takim przypadku ewentualnie umorzy w tym zakresie postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast kwestia ewentualnego funkcjonowania parkingu poddana powinna być kontroli ze strony organów nadzoru budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono, gdyż strona skarżąca nie zgłosiła wniosku o zasądzenie należnych kosztów ani w złożonej skardze ani podczas rozprawy do czasu jej zamknięcia (art. 210 § 1 powołanej ustawy).
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło