II SA/Ka 2037/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.K., W.K., M.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z treścią art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] r. Nr [...] udzielającej firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w P., pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjno magazynowego położonego w B. przy ul. [...] na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...] k.m. [...]. Decyzja ta wydana została w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 987/01, mocą którego uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...], utrzymująca w mocy wskazaną powyżej decyzję Starosty B.. W motywach tego wyroku Sąd wskazał, iż organy administracji obu instancji ograniczyły się do lakonicznych twierdzeń o zgodności zrealizowanej inwestycji z poszczególnymi decyzjami i postanowieniem Inspekcji Sanitarnej, bez odniesienia się do konkretnych wymogów w nich zastrzeżonych. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż nie wyjaśniono kwestii ekranu dźwiękochłonnego, nie odniesiono się do budowy wiaty nad suszarnią, jak również nie zostały omówione inne wymogi postawione przed inwestorem i z tego powodu Sąd nie mógł do nich się odnieść, a zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego przesłanką wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu jest stwierdzenie zgodności wykonania obiektu zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę oraz uporządkowanie terenu budowy. Z tego powodu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy winien zbadać zgodność przedmiotowego obiektu z warunkami, o których mowa w przywołanym powyżej przepisie. Wojewoda [...] związany wskazaniami zamieszczonymi w powyższym wyroku przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie, w ramach którego [...] r. odbyła się wizja lokalna na terenie zakładu firmy A zlokalizowanego w B. W trakcie odbytej wizji ustalono, iż wykonany został narożny ekran dźwiękochłonny na długości około 20 m, który zdaniem skarżących nie spełnia swojej funkcji. Stwierdzono nierównomierne nasadzenie zieleni w początkowej fazie wzrostu, które zdaniem skarżących nie jest wystarczające. Wieża produkcyjna została obudowana izolacją, jednakże zdaniem skarżących emituje nadmierne zapylenie i hałas. Stwierdzono, że suszarnia nie została wybudowana, a jej brak nie wpływa negatywnie na funkcjonowanie zakładu. W trakcie wizji skarżący podnieśli znaczne uciążliwości związane z ruchem kołowym odbywającym się obok ich budynków. Nadto organ odwoławczy wykorzystując postanowienia art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie wynikającym ze wskazanego powyżej wyroku. Wykonując powyższe zlecenie organ pierwszej instancji w dniu [...] r. przeprowadził kolejną wizję na terenie zakładu, w której nie brali udziału skarżący jak również pismem z dnia [...] r. przekazał organowi odwoławczemu wyniki swoich ustaleń związanych z wyjaśnieniem okoliczności mających znaczenie w sprawie. Dodatkowo skarżący pismem z dnia [...] r. przekazali organowi odwoławczemu dokumenty świadczące o nie przestrzeganiu przez zakład obowiązujących unormowań prawnych. W następstwie przeprowadzonych czynności procesowych organ odwoławczy podjął wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] r. W motywach tej decyzji wskazał, iż jedynym odstępstwem od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jakiego inwestor dopuścił się jest rezygnacja z montażu suszarni i nie ma ona istotnego wpływu na prawidłowe funkcjonowanie zakładu. Nadto wskazał, że ekran dźwiękochłonny i pas zieleni wykonane zostały zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W odniesieniu do emisji poziomu hałasu, to winna ona być przedmiotem odrębnego postępowania w okresie funkcjonowania zakładu. Natomiast odnośnie zarzutu związanego z uciążliwościami wynikającymi z ruchu kołowego, to organ ten stwierdził, iż od firmy nie można egzekwować spełnienia warunków emisji hałasu generowanego przez pojazdy poruszające się po drodze nie będącej w jej zarządzie. Natomiast w odniesieniu do emisji pyłów to organ odwoławczy wskazał, że Starosta B. wydał w tym zakresie stosowną decyzję administracyjną. Z rozstrzygnięciem takim nie zgodzili się skarżący. Ich zdaniem decyzja ta jest wadliwa i wskazali, że przedmiotowy zakład przez cały czas prowadzi działalność produkcyjną oraz rozbudowuje się. W motywach skargi podnieśli, iż SKO w K. uchyliło decyzję Starosty B. z dnia [...] r. ustalająca dopuszczalne wielkości, rodzaje oraz warunki emisji zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł zlokalizowanych na terenie zakładu. Podnieśli, iż ekran akustyczny nie spełnia w sposób prawidłowy swojej funkcji, jak również ich zdaniem nie dokonano pomiarów zapylenia oraz poziomu hałasu, nadto zakład ten funkcjonuje przez 6 dni w tygodniu, a często przez siedem dni. W końcowej części skargi skarżący podnieśli szereg zarzutów pod adresem sporządzonej w ramach przedmiotowej sprawy "oceny oddziaływania na środowisko zakładu [...]", jak również odnieśli się do hałasu związanego z ruchem kołowym odbywającym się na ulicy przy ich budynkach, a wynikającym z funkcjonowania zakładu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w skardze i podnieśli, że domagają się przywrócenia poprzednich warunków życia, by funkcjonujący zakład nie pogarszał warunków ich mieszkania, aby stan środowiska był taki jak przed uruchomieniem zakładu, a jeżeli nie to zakład winien zakupić im stosowne działki z budynkami. Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócili uwagę na występujące rozbieżności między decyzją o warunkach zabudowy a pozwoleniem na budowę, które ich zdaniem uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie treść tego przepisu ma istotne znaczenie, ponieważ jak już zostało to zaznaczone Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 987/01 wypowiedział się i wskazał jakie okoliczności winny być wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż z uwagi na przyznanie tym wyrokiem M. M. statusu strony, w ramach przedmiotowego postępowania, niniejszy Sąd także zobligowany jest do przyznania jej takiego statusu, pomimo nie wykazania przez nią interesu prawnego. Przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi jest nie zapewnienie przez organ odwoławczy skarżącym czynnego udziału w postępowaniu. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanką wznowienia postępowania jest sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka ta wystąpi wówczas, gdy strona nie uczestniczyła tylko w niektórych istotnych jego fazach, z przyczyn leżących po stronie organu administracji publicznej ( M. Matan (w) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan Postępowanie administracyjne ogólne. Warszawa 2003 r. s. 788, czy wyrok NSA z 23 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1149/97 Lex 47807). Należy zauważyć, iż w ramach ponownie prowadzonego postępowania przeprowadzona została w dniu [...] r. wizja lokalna na terenie Zakładu, w której w sposób aktywny uczestniczyli skarżący, jednakże w dniu [...] r. przeprowadzona została na terenie Zakładu kolejna wizja lokalna, w której uczestniczyli jedynie przedstawiciele Starostwa Powiatowego w B. oraz dyrektor zakładu, natomiast nie brali w niej udziału skarżący. W tej sytuacji niezbędne stało się ustalenie, czy w ramach tej czynności procesowej organ administracji publicznej dokonał jakichś ustaleń, które miałyby istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, gdyż tylko wówczas nie zapewnienie skarżącym udziału w niej mogłoby skutkować uwzględnieniem wniesionej skargi. Jak wynika z treści protokołu z tej wizji lokalnej, zamieszczone w niej informacje w części pokrywają się z tymi, które zostały ustalone w trakcie wcześniejszej wizji, przeprowadzonej z udziałem skarżących, jednakże w protokole tym jest szereg dodatkowych ustaleń i stwierdzeń, w stosunku do których skarżący nie mieli możliwości wcześniej się ustosunkować. Przykładem tego typu informacji i stwierdzeń są te, które dotyczą odprowadzania ścieków, składowania odpadów, zainstalowania filtrów pulsacyjnych na silosach, wykonania przebudowy włączenia wewnętrznych dróg zakładu do ulicy [...] czy też utwardzenia w całości placu załadunkowego. Oznacza to, że uniemożliwienie skarżącym udziału w tej wizji wyczerpuje znamiona wznowienia postępowania określone w przywołanym powyżej przepisie. Tym samym zachodzi przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do wskazań zamieszczonych w przedmiotowym wyroku, to wypada stwierdzić, iż występujące we wcześniejszej decyzji braki w zakresie wyjaśnienia sytuacji ekranu dźwiękochłonnego i pasa zieleni w nowej decyzji zostały już w sposób wyczerpujący przedstawione. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że ekran dźwiękochłonny został postawiony od strony zabudowy mieszkaniowej, czym wypełniony został wymóg wynikający z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący kwestionują skuteczność ekranu, jednakże z uwagi na przedłożenie przez inwestora jego charakterystyki technicznej i możliwości wykorzystania, należy uznać, że spełnia on wymogi przewidziane wskazaną powyżej decyzją. W odniesieniu do kolejnego braku związanego z brakiem wybudowania wiaty nad suszarnią przyjdzie stwierdzić, iż i on nie może zostać uwzględniony ponieważ inwestor w ramach przysługujących mu możliwości zrezygnował z wybudowania suszarni, a tym samym odpadł problem wiaty nad tą suszarnią jak również problem wyciszenia funkcjonowania tej suszarni. Rezygnacja z tego elementu pozwolenia na budowę nie jest kwestionowana przez skarżących, a zatem należy przyjąć, że wymóg ten został spełniony. Zdaniem Sądu nie można także podzielić zarzutu skarżących dotyczących wadliwego przywołania w zaskarżonej decyzji dysponowania przez skarżących decyzją z dnia [...] r. ustalająca dopuszczalne wielkości, rodzaje oraz warunki emisji zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł zlokalizowanych na terenie zakładu. Skarżący utrzymują, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Twierdzenia skarżących nie mają jednakże umocowania w stanie faktycznym, ponieważ w dniu [...] r. Starosta B. wydał dwie decyzje, jedną dotyczącą kwestii związanych z poziomem hałasu i powyżej wskazaną. Otóż SKO w K. uchyliło decyzję wydaną w zakresie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu, natomiast decyzja ustalająca dopuszczalne wielkości, rodzaje oraz warunki emisji zanieczyszczeń do powietrza nie była przedmiotem odwołania, a zatem po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego stała się decyzją ostateczną i z obrotu prawnego może być wyeliminowana jedynie w drodze postępowania nadzwyczajnego. W odniesieniu do kolejnego zarzutu związane z uciążliwościami jakie wynikają z ruchu kołowego związanego z funkcjonowaniem Zakładu a odbywającym się na drodze publicznej to Sąd zobligowany jest przychylić się do poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, iż na Zakład nie można nakładać obowiązku egzekwowania emisji hałasu generowanego na drodze publicznej i nie będącej w jej zarządzie. W ramach tego postępowania Sąd nie mógł rozpatrywać zarzutów skarżących dotyczących treści "Oceny oddziaływania na środowisko zakładu [...]" sporządzonej na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący będą mogli przywoływać zamieszczone w skardze zarzuty pod adresem tej oceny ale jedynie wówczas, gdy uruchomią nadzwyczajną procedurę weryfikacji wydanej w tym zakresie decyzji, natomiast w ramach kontrolowanego postępowania problematyka ta nie jest przedmiotem oceny ze strony Sądu. Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję. su.