II SA/Ka 2055/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-08-04
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności, uznając uchybienie terminu za zawinione, mimo braku weryfikacji twierdzeń strony o wprowadzeniu jej w błąd przez pracownika socjalnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uznać uchybienia terminu do wniesienia odwołania za zawinione bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego. W sytuacji, gdy strona twierdzi, że została wprowadzona w błąd przez pracownika socjalnego, organ powinien zweryfikować te twierdzenia, przesłuchując stronę, sprawdzając daty złożenia wniosków i żądając dowodów, zamiast opierać się jedynie na nieznajomości prawa przez stronę.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności córki, twierdząc, że została wprowadzona w błąd przez pracownika socjalnego w kwestii uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Powiatowy Zespół nie przywrócił terminu, a następnie Wojewódzki Zespół odmówił przywrócenia terminu, uznając uchybienie za zawinione. Skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego, domagając się przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza na rzecz skarżącej od Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...]r. B.G. imieniem córki A. zwróciła się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. o wydanie orzeczenia niezbędnego dla uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu [...]r. na podstawie art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) powiatowy Zespół do Spraw orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem nr [...] postanowił zaliczyć do osób niepełnosprawnych A.G.
Decyzja ta została doręczona B.G. wraz z pouczeniem o możliwości zaskarżenia. W dniu [...]r. do Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesieni odwołania od wydanego wcześniej orzeczenia. Podniosła, że jest ono dla niej a szczególności dla jej córki niekorzystne, gdyż stwierdza wbrew istniejącemu stanowi rzeczy, iż jej niepełnosprawna od urodzenia córka nie wymaga sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej. Podkreśliła, że niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia przekazała go do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej celem uzyskania zasiłku stałego. Została poinformowana, że przedstawione przez nią dokumenty są wystarczające dla jego uzyskania. Ten sam pracownik, który przyjął od niej dokumenty i udzielił informacji, po upływie terminu do wniesienia odwołania poinformował ją o braku podstaw do przyznania stałego zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o przedłożone orzeczenie. Nie zaznaczono bowiem w przedmiotowym orzeczeniu takiej potrzeby. Dalej wnioskodawczyni opisała swoje codzienne obowiązki wynikające z opieki nad córką i załączyła opinię wychowawcy klasy potwierdzającą jej niezbędność.
Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. po ponownym przeanalizowaniu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany swojego orzeczenia i przekazał wniosek do Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 58 § 1-2 i art.59 § 1-2 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewódzki Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] nie uwzględnił wniosku B.G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z jego treści skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, a organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyjęcia, że stało się to bez zawinienia skarżącej. Ustalono bezspornie, że orzeczenie zostało doręczone B.G. w dniu 2 kwietnia 2002 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 16 kwietnia 2002 r.. Organ przyjął, że w tym czasie nie zaistniało żadne zdarzenie, które mogło skutkować niemożnością złożenia odwołania z zachowaniem wymaganego prawem terminu. Nieznajomość przepisów dotyczących zasad przyznawania zasiłków stałych, nie może w jego ocenie stanowić przeszkody nie do przezwyciężenia, ponieważ przy zachowaniu należytej staranności, wymaganej od strony dbającej właściwie o swoje interesy, mogła się ona dowiedzieć na jakich zasadach jest on przyznawany.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.G. wniosła o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji. Podniosła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., gdzie złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku stałego wraz z niezbędnymi załącznikami. Uznał on przedstawione przez nią dokumenty za wystarczające dla przyznania jej zasiłku, po czym zmienił zdanie. Podkreśliła, że córka wymaga jej stałej opieki a jej aktualna sprawność jest następstwem sprawowanej nad nią szczególnej opieki. Zarzuciła dokonanie oceny stanu zdrowia jej córki na podstawie wyglądu zewnętrznego, a nie na podstawie schorzenia i jej rzeczywistego kontaktu z otaczająca ją rzeczywistością.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko o zawinionym uchybieniu przez B.G. terminowi zawitemu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1271 ze zm.) z tą data w Warszawie i w miejscowościach w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), sprawy, w których skargi zostały wniesionego Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Na podstawie §1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72 , poz.652 ) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W tym trybie kontroli została poddane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 58 i art. 59 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowisko organu odwoławczego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Za przedwczesne należy uznać twierdzenie organu o braku należytej dbałości skarżącej o swoje interesy. Sąd zauważa, iż osoba składająca wniosek o przyznanie jej zasiłku stałego nie musi znać przepisów dotyczących zasad jego przyznawania. Bezsporne jest, że musi wiedzieć jakie ma spełnić wymagania aby mogła go uzyskać. Jaką uczyni to drogą to już zależy od jej operatywności i obycia społecznego. Należy zauważyć, iż B.G. konsekwentnie wskazuje na zasięganie wiedzy w tym zakresie w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w C. u pracownika socjalnego, który przyjmował od niej wniosek o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnemu i któremu wręczyła otrzymane orzeczenie o niepełnosprawności córki A. Organ odwoławczy jednakże tej okoliczności nie zweryfikował. Nie przesłuchał skarżącej na powyższą okoliczność, nie sprawdził daty złożenia wniosku o zasiłek i nie zażądał żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia skarżącej. Istotnie należy się zgodzić z argumentacją organu, że nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania ale nie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bez uzupełnienia ustaleń faktycznych nie można też uznać zawinienia skarżącej uchybienia terminowi do wniesieni odwołania.
Mając na względzie powyższe wywody, na zasadzie art. 145 §1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, a kosztach orzekł stosownie do zapisu art.200 wyżej wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło