II SA/Ka 2077/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., działając w oparciu o art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), odmówił stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu u Z. B.. W uzasadnieniu powyższego wskazał, że koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez właściwą placówkę diagnostyczną służby zdrowia oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a tą chorobą. Z. B. przebył specjalistyczne badania lekarskie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, a następnie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Szpitalu w S. (zwane dalej WOMP i IMPiZŚ). Jednakże w wyniku badań nie rozpoznano u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Wykonane badania wprawdzie wykazały niedosłuch obustronny typu mieszanego, jednak wykluczają istnienie choroby zawodowej. Jednocześnie, opierając się na wynikach przeprowadzonego w miejscu pracy dochodzenia epidemiologicznego, Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że Z. B. pracował w ekspozycji na hałas. Z uwagi jednak na fakt, iż kompetentne placówki diagnostyczne w wydanych orzeczeniach nie rozpoznały choroby zawodowej narządu słuchu Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, iż brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu u w/w. Od powyższej decyzji Z. B. wniósł odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., w którym powołując się na fakt długoletniej pracy w charakterze ślusarza oraz twierdząc, że słuch utracił w czasie pracy domagał się ponownego rozpatrzenia decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1980 roku Nr 9 poz. 26 ze zm.) decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest przede wszystkim orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia, zakwalifikowanego przez lekarzy orzeczników do odpowiedniej jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, następnie ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Przyznał, że Z. B. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu, mając na uwadze wyniki dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało, że w/w pracował w różnych zakładach pracy jako ślusarz, ostatnio w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowym "A" S.C. w Z., gdzie był eksponowany na działanie hałasu rzędu 82 dB przez ok. 6 godzin w ciągu zmiany roboczej. Jednakże podkreślił, że brak jest orzeczniczo-medycznych przesłanek do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u w/w, zwłaszcza, że orzecznicy IMPiZŚ w S. nie rozpoznali schorzenia narządu słuchu, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa określona w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Od powyższej decyzji Z. B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu, iż uszkodzenia słuchu doznał pracując w warunkach uciążliwych na stanowisku ślusarza. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał w całości swoje argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że podwyższenie poziomu progowego słuchu typu odbiorczego jest kwalifikowane jako choroba zawodowa wówczas, gdy zaburza czynność narządu słuchu z jej konsekwencjami zdrowotnymi i społecznymi. W przypadku niedosłuchu mieszanego u Pana B. nie można rozpoznać choroby zawodowej słuchu, gdyż uszkodzenie nastąpiło z powodu działania czynników pozazawodowych – lekarze orzecznicy rozpoznali niedosłuch obustronnie mieszany – niecharakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego pochodzenia zawodowego, więc PWIS wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Z. B., na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...], została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K. pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśl art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego – wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa śląskiego powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe zmiany ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Następnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa materialnego, bądź procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, iż decyzja ta odpowiada prawu. Wydając opisaną powyżej decyzję organ drugiej instancji działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia także wątpliwości co do jej zgodności z prawem materialnym. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. O uznaniu choroby zawodowej decydują, dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Oznacza to, iż dopiero w momencie pozytywnego ustalenia wystąpienia obu tych przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. U Z. B. choroba zawodowa nie została rozpoznana przez kompetentne placówki służby zdrowia (I i II stopnia). Zauważyć w tym miejscu należy, że wymienione w poz. 15 wykazu określenie choroby zawodowej zawiera pewne ograniczenie. Za chorobę zawodową uznaje się bowiem tylko takie uszkodzenie słuchu, które miało ścisły związek z hałasem, Innymi słowy nie każde uszkodzenie słuchu powstałe w okresie wykonywania pracy, w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny, stanowi chorobę zawodową wymienioną w poz. 15 wykazu, zwłaszcza, jeżeli przyczyną tego schorzenia jest inny pozazawodowy czynnik. W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji – w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego – zgodnie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w różnych zakładach pracy, ostatnio jako ślusarz w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym "A" S.C. w Z. świadczył pracę w warunkach, gdzie hałas był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, tj. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Ponieważ jednak stosownie do § 10 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy ale również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, w związku z powyższym skarżący był dwukrotnie badany, najpierw w WOMP a następnie w IMPiZŚ w S.. Ww. placówki rozpoznały u niego obustronne mieszane przewodzeniowo-odbiorcze uszkodzenie słuchu, ubytek słuchu o poziomie 42 dB w uchu prawym i 64 dB w uchu lewym oraz niedosłuch mieszany obustronny o poziomie 44 dB w uchu prawym, a w uchu lewym 62 dB. Z uwagi na charakter uszkodzenia słuchu, nietypowy dla zawodowego urazu akustycznego, lekarze orzecznicy dwóch w/w placówek diagnostycznych wykluczyli istnienie zawodowego uszkodzenia narządu słuchu. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, tym bardziej, iż rozpoznane w orzeczeniu lekarskim schorzenie, w sposób jednoznaczny wykluczyło istnienie choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Skoro bowiem stwierdzone w wyniku badań uszkodzenie słuchu nie nastąpiło w wyniku pracy, w której występował ponadnormatywny hałas, okoliczność iż skarżący świadczył pracę w warunkach narażających go na uszkodzenie słuchu nie mogła stanowić, zdaniem Sądu, wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej narządu słuchu. Tylko rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu przez właściwą do tego placówkę służby zdrowia upoważnia organy sanitarne obu instancji do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ jednak powyższe w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. SJ/