II SA/Ka 2082/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-09-27
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, a także nie informuje pisemnie strony o powodach nieuwzględnienia wniosku, jest nieważna?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli nie spełnia wymogów proceduralnych, takich jak pisemne powiadomienie strony o powodach odrzucenia wniosku oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego uchwały. Naruszenie tych przepisów, w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a i c oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., domagając się zakwalifikowania jego działek jako budowlanych oraz sprzeciwiając się planowanemu przebiegowi gazociągu. Rada Gminy w Ł. odrzuciła zarzut, wskazując na ograniczenia wynikające z ochrony roślinności dolin potoków górskich i strefy ochronnej od wód płynących. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak pisemnego powiadomienia o terminie wyłożenia planu i powodach odmowy, a także brak uzasadnienia prawnego uchwały odrzucającej jego sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Ł. i orzekł, że uchwała ta nie może być wykonana. Zasądził od Gminy Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekr.sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. sprawy ze skargi D. K. (K.) na uchwałę Rady Gminy w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że uchwała ta nie może być wykonana, 2. zasądza od Gminy Ł. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania 10 zł (dziesięć złotych).
Uchwałą Rady Gminy w Ł. z dnia [...] r. nr [...], przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., dla całej gminy Ł. i oddzielnie dla sołectw: B., Ł., P. i Z. Wnioskiem z dnia
[...] r. D. K. zwrócił się o zmianę charakteru zagospodarowania przestrzennego własnych działek nr [...],[...],[...] i [...] i zakwalifikowanie ich do działek budowlanych. Obwieszczenie o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ukazało się w dniu [...] r., a w dniu [...] r. opublikowane zostało w "[...]". W ogłoszeniu podano termin zgłaszania wniosków do planu do dnia [...] r., informując, że wnioski złożone w terminie wcześniejszym będą rozpatrzone. Projekt miejscowego planu zagospodarowania wyłożono do publicznego wglądu w okresie od [...] do [...] r. Informację o terminie wyłożenia projektu planu ogłoszono w prasie oraz wywieszono na tablicach ogłoszeń.
Pismem z dnia [...] r. złożonym w czasie wyłożenia do wglądu projektu miejscowego planu D. K. wniósł zarzut do powyższego planu, wskazując, iż nie uwzględniono w projekcie planu jego wniosku o zmianę charakteru zagospodarowania działek nr [...],[...],[...] i [...] na działki budowlane oraz bez jego zgody na działce [...] zaplanowano przebieg gazociągu. Dodał, że plan został sporządzony niedbale i niedokładnie.
W dniu [...] r. Rada Gminy w Ł. działając na podstawie art. 24 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999, Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) uchwałą Nr [...] odrzuciła zarzut D. K. wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając swoje stanowisko Rada wskazała, że zarzut dotyczył przekwalifikowania charakteru działek skarżącego jako działki budowlane. Dodała, że zarzut nie został uwzględniony, gdyż działki należące do skarżącego leżą w obszarze ochrony roślinności dolin potoków górskich oraz na terenie strefy ochronnej 15 m od terenów wód płynących, gdzie występuje zakaz inwestowania. Gminna Rada podkreśliła, że ograniczenia w tym zakresie wynikają ze Studium Uwarunkowań Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ł. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...] z [...] r. oraz pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia strefy wolnej od zabudowy w pasie 15 m od obrzeży cieków wodnych. Ponadto dodała, że brak możliwości inwestowania związany jest również z występowaniem obiektywnych warunków środowiska – mianowicie – ukształtowania terenu. Wszystko to, zdaniem Gminy, przemawia za odrzuceniem zarzutu.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. K. zaskarżył uchwałę Rady Gminy i podniósł, że Rada Gminna w Ł. rozpatrując jego zarzuty dopuściła się szeregu uchybień w procedurze uchwalania planu i to nie tylko w stosunku do Jego osoby. Podniósł, że naruszone zostały przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przede wszystkim art. 18 ust. 2 pkt 5 ppkt. a i c, tzn. Rada Gminna nie poinformowała go pisemnie o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu i o powodach uzasadniających odmowę uwzględnienia zgłoszonych wniosków. Skarżący podniósł także, że w uchwale odrzucającej jego sprzeciw brak jest uzasadnienia prawnego. Dodał, że wspomniane Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ł. czy pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. nie stanowią prawa i takich ograniczeń (strefy 15 m od cieków wodnych) nie tworzą.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy stwierdzając, iż skarga jest bezzasadna wniosła o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Dodała, że skarżący został powiadomiony o nieuwzględnieniu jego wniosku na adres posesji, a korespondencja została odebrana przez rodziców skarżącego. Powołując się na zapis w projekcie planu ustanawiający zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych w odległości 15 m od cieków wodnych, przywołała przepisy prawa wodnego (art. 84 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1).
Na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. skarżący podtrzymał skargę, dodając, że uchwała odrzucająca jego zarzut została sporządzona z naruszeniem przepisów art. 24 ust. 3 i art. 18 pkt 5 lit. c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Pełnomocnik gminy wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że gazociąg został zaprojektowany, kiedy właścicielami działki byli rodzice skarżącego, natomiast strefa ochronna dla potoków ustanowiona została na podstawie odrębnego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie bowiem kwestionowana uchwała zapadła z naruszeniem art. 18 ust. 2 i ust. 5 lit. a i c oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t. jedn. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 389 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia.
Prawo wniesienia zarzutu powstaje z chwilą wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu. Złożenie zarzutu i podjęcie stosownej uchwały powinno być poprzedzone prawidłową procedurą planistyczną – art. 18 ust. 2 ustawy. Dla rozpoznania zarzutu przepisy ustawy przewidują specjalne postępowanie. Organem kompetentnym do przyjęcia zarzutu jest zarząd gminy (obecnie wójt, burmistrz, prezydent) a w przypadku nieuwzględnienia zarzutu, zarząd przedstawia go radzie gminy, zawiadamiając o wyznaczonym terminie sesji rady wszystkich, których zarzuty nie zostały uwzględnione. Następnie rada gminy rozstrzyga o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu, przy czym uchwała ta wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego. Oznacza to, że rada gminy rozpoznając zarzut do projektu planu, nie tylko musi wyrazić wobec niego swoje stanowisko – czyli odrzucić lub uwzględnić wniesiony zarzut, ale musi także wskazać przesłanki, które spowodowały przyjęcie konkretnego rozwiązania planistycznego oraz podać powody, dla których zarzut został odrzucony. Uzasadnienie faktyczne bowiem powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czyli rada powinna dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Natomiast uzasadnienie prawne powinno polegać na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa. Uchwała odrzucająca sprzeciw skierowana jest do indywidualnego adresata, a zatem jej uzasadnienie powinno indywidualizować rozstrzygnięcie i wskazywać na relacje pomiędzy postanowieniami projektu planu a sytuacją prawną skarżącego – powinno wskazywać na istnienie interesu prawnego wnoszącego zarzut oraz dokonać oceny czy interes ten został naruszony.
W niniejszej sprawie nie został zachowany prawidłowy tok procedury planistycznej poprzedzającej podjęcie uchwały, jak również sama uchwała odrzucająca sprzeciw nie odpowiada wymogom prawa.
Jak słusznie zauważył skarżący, rada uchybiła zapisowi art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a i c, czyli skarżący nie został powiadomiony o terminie wyłożenia planu w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości, iż wyłożony projekt narusza jego interes prawny (lit. a). Skarżący nie został również pisemnie powiadomiony o nieuwzględnieniu złożonych wniosków, nie mówiąc o uzasadnieniu tej odmowy (lit. c). Tłumaczenie rady, iż skarżący został powiadomiony na adres nieruchomości, której wniosek dotyczył, a korespondencję odebrali rodzice, nie może być przyjęty za miarodajny, gdyż zgłaszając wniosek o zmianę charakteru swoich działek skarżący podał swój adres i na taki adres winna być kierowana korespondencja. Przedstawiciel rady gminy nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego wysłanie skarżącemu wymaganego zawiadomienia. Już samo naruszenie przez radę obowiązku wynikającego z powyżej wymienionego artykułu przesądza, z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o nieważności zaskarżonej uchwały.
Dodatkowo uchwała narusza przepis art. 24 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu rada ograniczyła się bowiem do przedstawienia kolejnych etapów procedury planistycznej, odwołania się do Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ł. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] r. oraz pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. nr [...] z dnia [...] r. i stwierdzenia, że przyjęte w planie ustalenia nie naruszają interesu prawnego, gdyż dotychczasowa funkcja terenu zostaje zachowana. Uzasadnienie to niczego nie wyjaśnia, a pogląd, iż nie został naruszony interes prawny skarżącego bo utrzymano dotychczasową funkcję terenu, w zderzeniu z jego wnioskiem o przekwalifikowanie charakteru działek, należy uznać za nieuprawniony. Zaskarżona uchwała, zdaniem Sądu, nie zawiera także uzasadnienia prawnego, tzn. nie zostały powołane przepisy prawne, w oparciu o które rada odrzuciła zarzut skarżącego.
Mając na uwadze przestawione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło