II SA/Ka 2095/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił I., J., A. i A. J. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w W. nr [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] k.m. 3. Następnie po rozpatrzeniu wniosku inwestor decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji, powołując się na upoważnienie[...] , zmienił powyższą decyzję w zakresie projektu budowlanego, zatwierdzając projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego na podstawie art. 36 a pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 155 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż projektowana rozbudowa budynku w odległości 2,0 m od granicy posesji i 8,5 m od budynku J. K. na działce sąsiedniej, spełnia warunki wynikające z § 57 i 60 rozp. MGPiB w zakresie odpowiedniego nasłonecznienia. W tym względzie organ administracji oparł się na przedłożonej przez inwestora analizie zacienienia, opracowanej przez autora projektu. Nadto, organ orzekający wskazał, iż spełnione zostały warunki z § 12 ust. 6 rozp., jako że wnoszący sprzeciw co do inwestycji, nie potwierdził żadnych zamierzeń inwestycyjnych rozbudowy własnego budynku. W odwołaniu od decyzji J. K. wniósł o jej uchylenie z powodu naruszenia art. 155 kpa. Odwołujący się podniósł, iż nie wyraził zgody na usytuowanie budynku w odległości 2,0 m od granicy, stąd też brak było podstaw prawnych do zmiany decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzją, wydaną z up. Wojewody [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylono rozstrzygnięcie organu I instancji oraz orzeczono o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] w zakresie obejmującym projekt budowlany i zatwierdzeniu projektu zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie miał bowiem zastosowania przepis art. 155 kpa, jako że art. 36 a ust. 1 prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 kpa. Stąd też uzależnienie korekty zamierzeń inwestycyjnych od zgody stron nie znajduje uzasadnienia prawnego. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że w niniejszej sprawie projekt zamienny jest zgodny z przepisami prawa, a w szczególności, § 12 ust. 6 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 10, poz.46 z 1995 r. ze zm.). Dochowano również procedury administracyjnej, zapewniając czynny udział stron w postępowaniu. Stąd też zastosowanie przez organ I instancji niewłaściwej podstawy prawnej spowodowało uchylenie jego decyzji z jednoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, lecz identycznym jak w decyzji objętej odwołaniem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił naruszenie § 12 ust. 6 rozp. z 1994 r. w sytuacji, gdy nie wyraził wymaganej tym przepisem zgody na usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż wynikającej z § 12 ust. 4. Skarżący podniósł, iż inwestor posiada działkę znacznej szerokości, umożliwiającą rozbudowę budynku w innym miejscu, zaś z uwagi na szerokość jego nieruchomości, a także patrząc perspektywicznie na ewentualną rozbudowę jego budynku, usytuowany w odległości 2 m budynek sąsiada ogranicza możliwości zagospodarowania jego działki z uwagi na wymogi prawa w zakresie odległości między budynkami. Wreszcie, zdaniem skarżącego, analiza zacienienia stanowi wyłącznie teoretyczne rozważanie. Na tej podstawie skarżący uznał, iż przyznano mu mniejsze prawa niż inwestorowi, bez uwzględnienia czynnika ludzkiego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestnicy postępowania J. J. i A. J. jako inwestorzy spornej inwestycji wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zgodnie z treścią art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zasadnie wskazał organ odwoławczy, iż zmiana pozwolenia na budowę w tym trybie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 kpa. Zatem w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 155 kpa, uzależniający dopuszczalność zmiany decyzji ostatecznej od zgody stron i pozostawiający uznaniu administracyjnemu wydanie decyzji zmieniającej. W postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę zastosowania mają natomiast ogólne reguły procedury administracyjnej, zaś uwzględnienie wniosku inwestora następuje po zbadaniu wymogów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych. Inwestor, który spełni powyższe warunki, może domagać się zmiany decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, zaś organ administracji architektoniczno – budowlanej nie działa wówczas na zasadzie uznania administracyjnego w świetle art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie sporne zamierzenie inwestycyjne polegało na dalszej rozbudowie budynku mieszkalnego, która zgodnie z ostateczną decyzją z dnia [...] projektowana była w odległości 3 m od granicy z działką skarżącego, w ten sposób , iż nastąpiło zbliżenie do granicy na odległość 2 m. Warunki sytuowania budynku na działce budowlanej, mające zastosowanie także przy jego rozbudowie i nadbudowie, regulował przepis § 12 rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji obydwu instancji. Zgodnie z treścią ust. 6 tego przepisu, dopuszcza się sytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2 bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P11/00/OTK 2001/2/33), orzeczono bowiem o niezgodności przepisu § 12 ust. 6 cyt. rozp. – w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej – z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego ( Dz. U. nr 17, poz. 207 ). Zatem w stanie prawnym, ukształtowanym powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego a obowiązującym w dacie orzekania na organy administracji w niniejszej sprawie, (od dnia 16 marca 2001 r.) możliwość sytuowania budynku w granicy działki, bądź odległościach wynikających z przepisu § 12 ust. 6 cyt. rozp. nie była już uzależniona od zgody właściciela działki sąsiedniej. O dopuszczalności takiego sytuowania rozstrzygnął organ administracji architektoniczno – budowlanej w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę ( wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001 r. sygn. akt OSA 4/01, - opubl. ONSA 2001/4/145). Nieuzasadniony jest w takiej sytuacji zarzut skarżącego, iż projekt zamienny narusza wymogi § 12 ust. 6 cyt. rozp., gdyż nie wyraził zgody na usytuowanie budynku w odległości 2 m od granicy jego działki. Prawidłowo też organy administracji stwierdziły, iż sporna rozbudowa została zaprojektowana w sposób, umożliwiający zachowanie pozostałych wymogów co do odległości między istniejącymi już elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Z projektu zagospodarowania działki wynika bowiem, iż budynek mieszkalny skarżącego nie jest usytuowany równolegle do granicy działki, lecz ukośnie i w najmniejszym zbliżeniu odległość od budynku, objętego niniejszym postępowaniem po projektowanej rozbudowie wyniesie 8,50 m, przy czym wysokość kalenicy projektowanej rozbudowy wynosi 8,19 m. Skoro odległość budynku od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość, spełnione zostały wymogi naturalnego oświetlenia pomieszczeń, wynikające z § 13 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił zatwierdzonego projektu budowlanego dla własnej działki, ani też w inny sposób nie skonkretyzował zamierzeń inwestycyjnych, odwołując się ogólnie do utrudnienia w rozbudowie jego budynku. Tymczasem przedstawiona przez inwestorów na wezwanie organu I instancji, analiza zacienienia budynku mieszkalnego skarżącego, opracowana przez autora projektu budowlanego, oparta została na założeniu, iż obiekt skarżącego zostanie w przyszłości również rozbudowany do odległości 7,0 m od projektowanej obecnie rozbudowy. W końcowych wnioskach opinii stwierdzono, iż w takiej sytuacji budynek skarżącego będzie zacieniony od godziny 12 do 13, a więc zapewnione będzie co najmniej 3 godziny nasłonecznienia w dniach równonocy tj. 21 marca i 21 września w godzinach od 8 do 16. Na tej podstawie organy administracji przyjęły, iż sporna rozbudowa w odległości 2 m od granicy działki nie spowoduje utrudnienia w użytkowaniu budynku skarżącego. Wyjaśnić też przyjdzie, iż wymagany czas nasłonecznienia określony w § 60 cyt. rozp. dotyczy jedynie pokoju mieszkalnego oraz pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole. Tymczasem w budynku skarżącego od strony południowej usytuowane jest jedno z dwóch okien od kuchni, która nie jest zaliczana do pomieszczeń mieszkalnych w świetle § 3 pkt 8 cyt. rozp. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji sporna zabudowa nie może spowodować istotnego utrwalenia w zagospodarowaniu działki skarżącego. Ewentualne ograniczenie w rozbudowie w kierunku działki inwestorów może zaś wynikać z usytuowania względem granicy. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż w projekcie budowlanym nie zaprojektowano otworów w ścianie od strony działki skarżącego. Wypełnienie ściany częściowo luksferami jest zaś dopuszczalne na podstawie § 234 ust. 2 cyt. rozp. Faktem jest, iż organy administracji nie wypowiedziały się w kwestii możliwości rozbudowy budynku inwestorów w innym miejscu z uwagi na szerokość ich działki. Zważyć jednak przyjdzie, iż już w pierwotnie udzielonym pozwoleniu na budowę przewidziano rozbudowę od strony działki skarżącego. Logiczne jest w takiej sytuacji poszerzenie tej projektowanej rozbudowy, a nie – zaprojektowanie kolejnej rozbudowy w innym miejscu, przy czym z projektu zagospodarowania działki inwestorów wynika, iż oprócz budynku mieszkalnego usytuowane są takie budynki garażowe i zbiornik na ścieki, które to obiekty mają wpływ na możliwość rozbudowy budynku mieszkalnego. Stąd też nie sposób zarzucić organom administracji dowolnie działanie i brak należytej analizy zebranego materiału dowodowego, które to uchylenia mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z punktu widzenia norm prawa budowlanego sporna rozbudowa jest zatem dopuszczalna. W niniejszym postępowaniu podlegały zaś ochronie uzasadnione interesy skarżącego jako osoby trzeciej tylko w takim zakresie. Dalsza ochrona prawna własności możliwa jest jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). su.