II SA/Ka 2117/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi E. L. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew lub krzewów o d d a l a s k a r g ę Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] roku odmówił E. i J. L. (L.) wydania zezwolenia na wycięcie drzew rosnących na posesji Z. K. W podstawie prawnej decyzji organ orzekający powołał art.47e ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 99, poz.1079). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie podano, że E. i J. L. w [...] roku poinformowali Urząd Gminy w M., iż na sąsiedniej działce należącej do Z. K. rosną drzewa, które uszkadzają dach i fundamenty budynków należących do składających wniosek. W kolejnych pismach autorzy wniosku, mimo informacji udzielonych przez organ, że sprawa powinna być załatwiona na drodze cywilnoprawnej, domagali się wycinki drzew i w celu uzyskania stosownej decyzji skorzystali ze skargi na bezczynność organu. Z uwagi na uwzględnienie zażalenia na bezczynność (postanowienie SKO z [...] r.) organ w oparciu o art.47e ust.1 ustawy z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody odmówił wydania wnioskującym decyzji zezwalającej na wycięcie spornych drzew, bowiem zgodnie z tym przepisem o udzielenie zezwolenia na wycięcie drzew może zwracać się tylko władający nieruchomością na której drzewa te rosną W odwołaniu od powyższej decyzji J. i E. L. domagali się jej zmiany i udzielenia zgody na wycięcie drzew. Podali, że drzewa te – gałęzie i korzenie – zagrażają ich zabudowaniom, nadto stwarzają zagrożenie pożarowe, a w wypadku silnych wiatrów grożą dodatkowo połamaniem i wywołanymi w następstwie uszkodzeniami zabudowań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa oraz art.47e ustawy z 16.10,1991 r. o ochronie przyrody uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie przed tym organem. W motywach podano, że skoro drzewa, które według odwołujących się zagrażają bezpieczeństwu ich nieruchomości rosną na terenie sąsiedniej działki, której właścicielem jest Z. K., to z uwagi na treść art.47e ust.2 ustawy o ochronie przyrody z 1991 r., organ I instancji nie był władny rozstrzygnąć sprawy poprzez wydanie decyzji. Z przepisu tego bowiem wynika, że z wnioskiem o usunięcie drzew może wystąpić jedynie władający nieruchomością. W razie stwierdzenia, że z wnioskiem wystąpił nieuprawniony podmiot – postępowanie podlega umorzeniu w formie przewidzianej przepisem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący E. i J. L. podali, iż wystąpili z wnioskiem o wyrażenie zgody na wycinkę drzew z sąsiedniej nieruchomości, ponieważ stanowią one zagrożenie dla ich zabudowań, a właściciel tej nieruchomości nie jest zainteresowany wycinką drzew. Organ odwoławczy wniósł – w odpowiedzi na skargę – o jej oddalenie i przywołał argumentację zaskarżonej decyzji. W dniu [...] r. skarżący złożyli pismo procesowe wnosząc o uwzględnienie przez sąd administracyjny przepisów Kodeksu cywilnego – art.149 i 150, ustawy z 16.10.1991 r. oraz przepisów Prawa budowlanego. Ponadto podali, iż niektóre ze spornych drzew znajdują się na ich gruncie, a oględziny przeprowadzone przez organ I instancji były mało wnikliwe w szczególności w zakresie ustalenia na której działce rosną sporne drzewa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do sądu administracyjnego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.). Stosownie do art.97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), zwanej dalej ustawą p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.47e ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. nr 99, poz.1079) – obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – o usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może wystąpić jedynie władający nieruchomością, a decyzję w tym przedmiocie (zezwolenie) wydaje wójt, burmistrz, prezydent. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący domagali się zezwolenia na wycinkę drzew znajdujących się na nieruchomości sąsiedniej, należącej do Z. K. Takie właśnie żądanie skarżących w sposób wyraźny potwierdza skarga na decyzję ostateczną w której podali, że chodziło im "... o wyrażenie zgody na wycinkę drzew z sąsiedniej działki ... właściciel nieruchomości nie jest zainteresowany wycinką tych drzew .... dlatego my jako sąsiedzi". Dopiero w piśmie z [...] r. skarżący stwierdzili, że sporne drzewa rosną w znacznej części na ich działce. Jednakże to twierdzenie pozostaje w sprzeczności z ich pismami, kierowanymi do organu, a także odwołaniem i skargą. Organy prowadziły postępowanie w granicach zakreślonych żądaniem skarżących, które sprowadzały się do udzielenia zezwolenia na wycinkę drzew z sąsiedniej nieruchomości. Okoliczności podniesione w piśmie z dnia [...] r. nie mogły być znane organom administracyjnym, a tym samym nie mogły mieć wpływu na decyzję. Brak jednak przeszkód by skarżący wystąpili z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew znajdujących się na ich nieruchomości. Powoływanie się przez skarżących na przepisy Kodeksu cywilnego – art.149 i art.150 – nie mogło w rozpoznawanej sprawie przynieść oczekiwanego przez nich skutku. Przepisy te bowiem regulują stosunki sąsiedzkie, a rozwiązywanie konfliktów powstałych w tym zakresie należy do sądów powszechnych. Także Prawo budowlane nie obejmuje swoim działaniem problematyki związanej z drzewami i krzewami. Prawo to (art.1 Prawa budowlanego) normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. W świetle treści art.47e ust.2 ustawy o ochronie przyrody zasadny jest pogląd organów obu instancji, że skarżący – nie władający nieruchomością z której domagali się usunięcia drzew – nie byli osobami uprawnionymi do złożenia takiego żądania. Nie mogli więc skarżący żądać czynności organu – w tym wypadku zezwolenia na wycinkę drzew – bowiem przepis art.47e ust.2 ustawy o ochronie przyrody ogranicza legitymację czynną do osoby władającej nieruchomością. W niniejszej sprawie skarżący uznali się jednak za podmiot legitymowany – do zgłoszenia żądania wycinki drzew, mający – zgodnie z własną oceną stanu faktycznego – interes prawny i w związku z tym ich żądanie wszczęło postępowanie w sprawie. Każde postępowanie, które zostało wszczęte, musi być zakończone decyzją załatwiającą sprawę co do istoty lub kończącą tę sprawę w danej instancji (art.164 § 2 kpc). W kpa nie ma jednak przepisu, który dawałby podstawę do podejmowania osobnego aktu służącego orzekaniu, czy dany podmiot jest stroną w sprawie, bo dopiero w decyzji załatwiającej sprawę może nastąpić stwierdzenie tego, że żądanie pochodziło od strony. W doktrynie i orzecznictwie prezentowano różne poglądy co do tego czy po stwierdzeniu, że żądanie zostało zgłoszone przez osobę nieuprawnioną organ orzekający powinien wydać decyzję o odmowie uwzględnienia żądania czy też o umorzeniu postępowania w sprawie. Rozważania te – chociaż składowi orzekającemu bliższa jest konstrukcja odmowy uwzględnienia żądania – nie mają większego wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji skoro w decyzji tej orzeczono o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na fakt zgłoszenia żądania przez osobę nieuprawnioną. Mając na uwadze powyższe – stwierdzając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie art.151 p.s.a. orzeczono jak w sentencji.