II SA/Ka 2119/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Stanisław Nitecki /spr./ Sędziowie NSA Zofia Borowicz Szczepan Prax Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J.R./R./ na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych, odmowy uznania za osobę bezrobotną i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6b ust. 1, art. 6 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm./ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał J.R. /R./ za osobę bezrobotną. Organ ten decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 i art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm./ przyznał wyżej wymienionemu zasiłek dla bezrobotnych. Następnie Prezydent Miasta J. postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]r. Nr [...] o uznaniu J.R. za osobę bezrobotną z dniem [...]r. oraz decyzją z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu wyżej wymienionemu zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. W następstwie wznowionego postępowania Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d", art. 6 pkt 6, art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 28 oraz art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm./ i art. 145 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. Nr [...] o uznaniu J.R. za osobę bezrobotną oraz decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. nr [...] o przyznaniu wyżej wymienionemu zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. Jednocześnie organ ten orzekł o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. z uwagi na nie spełnienie warunków przewidzianych w ustawie, jak również orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...]r. do [...]r. w wysokości [...] zł. Jako uzasadnienie decyzji podał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia [...]r. a także nakazem płatniczym z dnia [...]r. wystawionym w Urzędzie Gminy K. J.R. jest płatnikiem podatku rolnego o powierzchni ogółem [...] ha fizycznych, a [...] ha przeliczeniowych. Z uwagi na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnym nie może być osoba, która m.in. jest właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Ponadto osoba, która pobrała nienależne świadczenie zobowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Od decyzji tej odwołanie wniosła strona skarżąca, która wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W odwołaniu tym, skarżący zwrócił się o dopuszczenie jako dowodu w sprawie zaświadczenia urzędu gminy w K. z dnia [...]r., z którego wynika, że powierzchnia gospodarstwa rolnego, którego jest właścicielem wynosi [...] ha przeliczeniowych. Ponadto skarżący podniósł, że przedłożone zaświadczenie odzwierciedla prawidłową powierzchnię posiadanego przez niego gospodarstwa rolnego z uwagi na zmienioną klasyfikację posiadanych przez niego gruntów. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm./ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdził, że zmiana klasyfikacji gruntów i na tej podstawie ustalenie nowej wysokości hektarów przeliczeniowych nie zmienia stanu faktycznego z mocą wsteczną tj. przed [...]r., gdyż zmiana klas gruntów tworzy nową sytuację faktyczną dającą możliwość zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy ze statusem osoby bezrobotnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji organów administracji i o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. J.R. w swojej skardze podniósł, że organy administracji podejmując przedmiotowe decyzje dopuściły się naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie poinformowały go o tym, że status bezrobotnego nie przysługuje osobie posiadającej gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych. Zdaniem skarżącego organy administracji nie powinny opierać się na jego oświadczeniu, że nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego lecz winny na tę okoliczność przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe. Takim postępowaniem, zdaniem skarżącego, organy administracji uniemożliwiły mu dostosowania własnego postępowania do wymagań wynikających z przepisów prawa i dopuściły się naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady demokratycznego państwa prawa. Organy administracji swoim postępowaniem dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie uwzględniły zmiany stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Dodatkowo skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w treści art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy winien w szczególności uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Zmiana stanu prawnego nastąpiła z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...]r. [...] w zakresie ustaleń klasyfikacyjnych i ewidencyjnych na działkach nr [...] i [...] i z zaświadczenia z dnia [...]r., z którego wynika, że powierzchnia gospodarstwa rolnego posiadanego przez skarżącego wynosi [...] ha przeliczeniowego. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ten podkreślił, że zmiana klasyfikacji gruntów, nie zmienia stanu faktycznego z mocą wsteczną, na dzień rejestracji tj. [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Organy administracji w swoich decyzjach zasadnie wskazały, że status bezrobotnego stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2002 r. Nr 6, poz. 56 ze zm./ przysługuje osobie, która m.in. nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Jak wynika z akt sprawy skarżący [...]r. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. złożył oświadczenie, że nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, a na tej podstawie organ ten zarejestrował skarżącego, przyznał mu status bezrobotnego a następnie zasiłek dla bezrobotnych. W [...]r, organ ten uzyskał informację, że w dniu rejestracji skarżący był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha w tym [...] ha przeliczeniowych. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami przyznającymi skarżącemu status bezrobotnego oraz zasiłek dla bezrobotnych. Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przez organy administracji postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zdaniem Sądu nie mogą zostać uwzględnione. Skarżący w sposób prawidłowy przywołuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdy idzie o rozumienie tej zasady, jednakże nietrafnie odnosi je do własnej sytuacji procesowej. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracji, stosownie do postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego winien informować stronę o przysługujących jej prawach i wyjaśniać jej wszelkie zgłaszane przez nią wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie organ w sposób prawidłowy poinformował skarżącego o przesłankach pozytywnych i negatywnych związanych z uzyskaniem statusu bezrobotnego i o wymogach do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zapoznał się z tymi wymogami zarówno w siedzibie organu administracji, podpisując stosowne druki, jak również otrzymał je na egzemplarzu decyzji przyznającej status bezrobotnego i zasiłek dla bezrobotnych. W tej sytuacji zarzuty skarżącego, że z uwagi na [...]nie mógł zapoznać się z tymi informacjami, nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ nawet gdyby skarżący nie został w sposób prawidłowy poinformowany w siedzibie organu, o wymogach w zakresie nabycia statusu bezrobotnego, mógł w sposób prawidłowy i spokojny z nimi zapoznać się w domu i ewentualne nieprawidłowości mógł zgłosić niezwłocznie po ich uchwyceniu. Nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącego o naruszeniu przez organy administracji postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie skarżący podnosi, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na organie administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jednakże skarżący nie może przerzucać na ten organ negatywnych konsekwencji własnego zaniedbania. Zadaniem organu administracji było spytanie skarżącego o wymogi związane ze spełnianiem wymogów do nabycia statusu bezrobotnego i organ zatrudnienia, wymóg ten w sposób prawidłowy wypełnił, gdyż skarżący, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, złożył stosowne oświadczenie. W tej sytuacji organ administracji zwolniony został z dalszego wyjaśniania tej okoliczności i sprawdzania prawdziwości oświadczenia złożonego przez skarżącego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Skarżący podnosi, że organ zatrudnienia nie zweryfikował jego oświadczenia z treścią pisma ze Starostwa Powiatowego w J. z dnia [...]r. Należy zauważyć, iż w piśmie tym wymieniona jest jedynie powierzchnia posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego, natomiast brak jest w nim informacji o powierzchni przeliczeniowej, która w tym zakresie odgrywa kluczową rolę. Skoro skarżący złożył oświadczenie, że powierzchnia gospodarstwa rolnego nie przekracza 2 ha przeliczeniowych, tym samym organ został zwolniony z tego obowiązku. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 3 pkt 1 przywoływanej ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego osoby nie spełniające wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d", a zatem w sytuacji, gdy osoba posiadająca status bezrobotnego posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka wystąpiła i organ administracji zasadnie uruchomił postępowanie nadzwyczajne zmierzające do weryfikacji rozstrzygnięć podjętych w dniu [...]r. w zakresie statusu bezrobotnego i [...]r. w zakresie zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności, a w szczególności fakt, że organ ten nie uwzględnił przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zmiany stanu faktycznego w sprawie, a polegającego na przedłożeniu przez niego dokumentów stwierdzających zmianę w klasyfikacji i ewidencji gruntów, z których wynika, że gospodarstwo rolne posiada łączną powierzchnię odpowiadającą [...] ha użytków rolnych, a [...] ha przeliczeniowych. Zarzut ten, podobnie jak powyżej omówione nie może zostać uwzględniony, gdyż jak zasadnie wskazał to organ odwoławczy, okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie w przypadku ponownej rejestracji skarżącego w powiatowym urzędzie pracy. Dla rozpatrywanej sprawy okoliczność ta nie ma takiego znaczenia, ponieważ jest to postępowanie prowadzone w ramach trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji administracyjnej - wznowienia postępowania. W ramach tego postępowania organ administracji dokonuje sprawdzenia, czy w dniu podjęcia pierwotnego rozstrzygnięcia organ podejmujący decyzję podjął ją w sposób prawidłowy i zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa, przy ówcześnie istniejącym stanie faktycznym. W tej sytuacji zmiana klasyfikacyjna i ewidencyjna działek należących do gospodarstwa rolnego skarżącego dokonana z stosownymi rozstrzygnięciami z [...]r., nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości działań organu w dniu [...]r., gdy podejmował decyzję w zakresie statusu bezrobotnego i w dniu [...]r., gdy przyznawał skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych. W tej sytuacji zarzut skarżącego, że organ administracji dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności nie może być uwzględniony. Jak zostało to zaznaczone powyżej sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa i mając na uwadze postanowienia art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153, poz. 1270/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.