II SA/Ka 2120/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędziowie NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego 1/. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta B.-B. z dnia [...]r., nr [...]; 2/. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana . Decyzją z dnia [...]r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-B., odmówiono przyznania B.G. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że strona nie spełnia przesłanek art.37j ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. Nr 6 z 2001r., poz. 56, ze zm./. W szczególności przedstawione dokumenty wskazywały, iż strona wykonywała pracę w szczególnych warunkach przez okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a nie wymagane 15 lat. W odwołaniu B. G. domagał się zaliczenia jako pracy w szczególnych warunkach jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie A w okresie od [...]r. do [...]r. Skarżący podniósł, że w zakładzie tym, który został już zlikwidowany, pracował na stanowisku [...], które zalicza się do prac w warunkach szczególnych, ale okoliczności tej nie zaznaczono na wydanym mu świadectwie pracy. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski w zakresie nieudokumentowania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zdaniem organu odwoławczego przedłożone do akt sprawy zaświadczenie Wojewody Ś. z dnia [...]r., stwierdzające wykonywanie przez skarżącego pracy w Przedsiębiorstwie A jako równoznacznego z pracą w szczególnych warunkach, nie jest dokumentem potwierdzającym tą okoliczność, w rozumieniu art,.37j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.G. ponowił swoje dotychczasowe twierdzenie co do wykonywania pracy w szczególnych warunkach w wymienionym wyżej Przedsiębiorstwie. W piśmie z dnia [...]r. wskazał dodatkowo, że innemu pracownikowi zatrudnionemu na takim samym stanowisku potwierdzono w świadectwie pracy wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przed dniem 1.I.2004r. i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające.../Dz.U. Nr 153, poz.1271, ze zm./ sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz.1270/- zwanej dalej p.s.a. Stosownie do art.3 § 1 p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U.Nr 153, poz.1269/. Kontrola legalności wydawanych w niniejszej sprawie decyzji wykazała naruszenie przez nie przepisów prawa. Zgodnie z art.37j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /j.t. Dz.U. Nr 58 z 2003r., poz.514, ze zm./ zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeśli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzny 35 lat lub wynoszący 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z dniem 12 września 2001r. weszła w życie ustawa z dnia 22 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 89, poz.973/, która w art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dodała ust.1a w brzmieniu: "Okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust.1, są uwzględnione po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu". W ocenie Sądu przez odpowiednią dokumentację, o której mowa w przytoczonym przepisie, należy rozumieć świadectwo pracy w warunkach szczególnych wystawione według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust.2 rozporządzenia z 7.II.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8, poz.43, ze zm./ - lub świadectwo pracy - stosownie do § 2 ust.2 tego rozporządzenia. Bezspornym jest, że skarżący nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach odnoszącego się do zatrudnienia w Przedsiębiorstwie A. Ponieważ skarżący zakończył stosunek pracy w tym Przedsiębiorstwie w [...]r., kiedy nie wydawano jeszcze świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, to okres pracy w takich warunkach mógłby wykazywać innym dokumentem zakładu pracy, stwierdzającym omawianą okoliczność, a wystawionym przed dniem 18.VI.1997r., kiedy to weszła w życie nowelizacja wymienionego rozporządzenia, wprowadzająca wymóg stwierdzenia okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy /Dz.U. Nr 61 z 1997r., poz.377/. Z materiału sprawy wynika, że takiego dokumentu skarżący także nie przedstawił. Natomiast trafnie uznały organy obu instancji, że zaświadczenie Wojewody z dnia [...]r. nie jest tego rodzaju dokumentem, skoro nie pochodzi on od pracodawcy, a ponadto został on wystawiony już po wspomnianej nowelizacji rozporządzenia. Wobec faktu, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 12.IX.2001r., a więc po wejściu w życie art.37j ust.1a cyt. ustawy, organy orzekające nie były zobligowane do prowadzenia pełnego postępowania dowodowego w rozumieniu art.75 § 1 Kpa co do okoliczności, że skarżący w wymaganym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych /por. postanowienie SN z 20.XII.2001r., sygn. III KKO 11/01, wyroki NSA o sygn. SA/Sz 346/02, SA/Rz 612/02/. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8.V.2002r. /III PZP 6/02, opubl. OSN i PUS i SP 2003/9/213/ przyjął, że dodanie ust.1a w art.37j oznacza, że ustawodawca wprowadził dwie możliwe formy wykazywania okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla przyznania zasiłku przedemerytalnego. Jedną jest postępowanie administracyjne przed starostą, a drugą prawomocny wyrok Sądu w sprawie o ustalenie faktu prawotwórczego. To zaś oznacza, że w sytuacji, gdy skarżący nie mógł przedstawić odpowiedniej dokumentacji z zakładu pracy, to organy administracyjne zobowiązane były do pouczenia go o treści art.37j ust.1a cyt. ustawy i wezwania go do wystąpienia w oznaczonym terminie do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie w oparciu o art.189 Kpc. W takiej sytuacji należało więc rozważyć zawieszenie postępowania w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 kpa, w zw. z art.100 § 1 Kpa. Zaniechanie tego trybu spowodowało prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad określonych w art.7, 8 i 9 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zauważyć, że skarżący co prawda wystąpił do Sądu Okręgowego w B.-B., ale Sąd ten potraktował jego pismo jako odwołanie od decyzji I instancji w niniejszej sprawie i przekazał je organowi administracyjnemu. W rezultacie należy przyjąć, iż omawiana kwestia nie była przedmiotem sprawy przed sądem powszechnym. Z powyższych względów należało uznać, że decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem art.37j ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zasad określonych w art.7-9 Kpa. Na skutek uchylenia obu decyzji sprawa wymaga rozpoznania na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z uwzględnieniem przepisu art.11 ust.2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 17 grudnia 2001r. /Dz.U. Nr 154, poz.1793/, który w odniesieniu do wskazanych w tym przepisie osób nakazuje stosować przepisy obowiązujące przed wejściem w życie tej ustawy z dnia 17.XII.2001r. Art.146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz.1001/ potwierdza konieczność stosowania owych przepisów. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. W tym stanie rzeczy na podstawie art.135, art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art.152 p.s.a orzeczono, jak w sentencji. S/G