II SA/Ka 2121/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-15
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany może wydać pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana ta została dokonana samowolnie przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany nie może wydać pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana ta została dokonana samowolnie przed złożeniem wniosku. W takiej sytuacji właściwe do działania są organy nadzoru budowlanego, które wydają decyzje przewidziane w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu, w tym prowadzenie działalności innej niż przewidziana w pozwoleniu na budowę, wyklucza możliwość uzyskania pozwolenia na tę zmianę.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu, co potwierdzili sąsiedzi i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc m.in. brak poinformowania o konieczności uzyskania decyzji oraz wątpliwość co do ustalenia samowolnej zmiany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi D. K. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. powołując się na art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. nr 106, poz.1126/ odmówił wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy na działce nr [...], położonej w G. przy ul. [...].
W uzasadnieniu podał, że wniosek właścicielki wyżej opisanej nieruchomości nie może zostać załatwiony pozytywnie bowiem doszło już do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz dwóch sąsiadów inwestorki.
W odwołaniu sporządzonym przez adwokata przyznano, iż garaż został już zaadoptowany na inne potrzeby. Wyrażono pogląd, że ani stanowisko sąsiadów ani samowola zmiana sposobu użytkowania nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej, bowiem wniosek zmierza właśnie do zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania.
O tym czy wniosek ten powinien być uwzględniony – zdaniem odwołującej się – przesądza rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994r. /Dz.U. nr 10 poz.47 z 1995r./ w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach...oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Wszystkie warunki określone tym rozporządzeniem zostały przez odwołującą się spełnione, a ponieważ warsztat nie stwarza uciążliwości o których mowa w art.5 ust.2 pkt 3 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. nie istniały przeszkody do wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji wskazano art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U. nr 106 z 2000r. poz.1126/.
W uzasadnieniu podzielono pogląd organu I instancji, że dokonana samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu, co potwierdzono w odwołaniu, wyklucza udzielenie pozwolenia na wykonanie tej zmiany.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciele nieruchomości na której zlokalizowany jest sporny obiekt D. i J. K. /K./ podali, iż ich zięć zgłosił działalność gospodarczą w Urzędzie Gminy i nie został poinformowany o konieczności uzyskania decyzji o zmianie przeznaczenia obiektu. Nadto zdaniem skarżących wątpliwe jest ustalenie dokonane przez organ nadzoru budowlanego że zmiana została dokonana w oparciu o wyposażenie znajdujące się w obiekcie, skoro brak przepisów określających rodzaj charakterystycznego wyposażenia warsztatu lub garażu. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – postulował jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Sądu w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z zm./. Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku na podstawie art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm./.
Stosownie do art.97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/, zwanej dalej ustawą p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą Prawa budowlanego jest użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska /art.61/.
W dacie wydawania zaskarżonej decyzji art.71 ust.1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku /t.j. Dz.U. nr 106 z 2000r. poz.1126/ dopuszczał zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego /jego części/. Zmiana taka wymagała pozwolenia organu architektoniczno - budowlanego, a do jej przeprowadzenia odpowiednio stosowano art.32.
Natomiast w art.71 ust.3 Prawa budowlanego określono konsekwencje zmiany sposobu użytkowania obiektu bez pozwolenia i rodzaje wydawanych w takiej sytuacji decyzji. Postępowanie związane z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu należało nie do kompetencji organu architektoniczno -budowlanego, ale do kompetencji organów nadzoru budowlanego /art.83 ust.1/.
Wykładnia art.71 ust.1 i ust.3 Prawa budowlanego jednoznacznie prowadzi do wniosku, że organ architekteniczno - budowlany tylko wtedy mógł wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, gdy wniosek w tym przedmiocie, poprzedzał dokonanie zmiany użytkowania. O ile bowiem do takiej zmiany doszło organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do wydania decyzji przewidzianych w ust.3 art.71 Prawa budowlanego. Rozporządzenie z dnia 15 grudnia 1994 roku w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. nr 10, poz.47 z 1995r./, jak sama nazwa aktu wskazuje, regulowało warunki formalne wniosku i postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania, a więc dotyczyło sytuacji w której dopuszczane było po myśli art.71 ust.3 wydanie pozwolenia na zmianę.
Z akt administracyjnych – pisma organu nadzoru budowlanego z [...] r., pism sąsiadów, a przede wszystkim odwołania, a także skargi wynika, że do zmiany sposobu użytkowania garażu na warsztat samochodowy doszło samowolnie.
Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.
Samowolnej zmiany sposobu użytkowania – wbrew zarzutom skargi nie likwiduje zgłoszenie działalności gospodarczej, a sama zmiana polega między innymi na podjęciu w obiekcie budowlanym działań innych niż te dla których obiekt był przeznaczony w pozwoleniu na budowę. Prowadzenie działalności polegającej na naprawianiu samochodów w obiekcie będącym garażem wyczerpuje pojęcie zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art.71 ust.2 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe w oparciu o art.151 p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło