II SA/Ka 213/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./, Protokolant staż. ref. Mariola Grąziowska, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. P. /P./ na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na przepisy art.1 pkt 2, art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz.575 ze zm.) oraz § 1, § 7, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. orzekł, o braku podstaw do stwierdzenia u A. P. zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wymienionego w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Organ Inspekcji Sanitarnej przyjął, że A. P. pracując w latach 1976 -2001 w "A" w G. jako górnik kombajnista oraz górnik strzałowy pod ziemią narażony był na działanie ponadnormatywnego hałasu, jednak nie można było wydać decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, gdyż jednostka diagnostyczna nie rozpoznała tej choroby. Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. wynika, że rozpoznano u badanego obustronne przewodzeniowo - odbiorcze uszkodzenie słuchu. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niewłaściwą wykładnię. Podniósł że przez 25 lat A. P. narażony był na działanie ponadnormatywnego hałasu, w związku z czym warunki pracy miały bezpośredni wpływ na wystąpienie zachorowania. Wskazał, że nie stwierdzono u odwołującego się żadnych dodatkowych okoliczności mogących wpłynąć na pogorszenie słuchu. Skoro organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonego niedosłuchu z długoletnią pracą w narażeniu na ponadnormatywny hałas, to winien był stwierdzić u A. P. zawodowy uraz narządu słuchu. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że A. P. pracując w latach 1976-2001 r. w "A" jako górnik kombajnista i górnik strzałowy pod ziemią był narażony na działanie hałasu o poziomie równoważnym przekraczającym 82 dB. Uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej wskazano, że odwołujący się był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. oraz w toku postępowania odwoławczego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Obie placówki diagnostyczne w konkluzjach swoich orzeczeń z dnia [...] r. oraz [...] r. nie rozpoznały u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdzony u A. P. obustronny niedosłuch mieszany ( przewodzeniowo-odbiorczy) nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego pochodzenia zawodowego. Stwierdzono, że zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego ( w niniejszej sprawie – hałasu ), a w przypadku odwołującego się uszkodzenie słuchu nastąpiło z udziałem czynników pozazawodowych (zapalnych). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A. P. ponowił zawarte w odwołaniu zarzuty i wniósł o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Podniósł, że skarżący zaprzecza by kiedykolwiek cierpiał na zapalenie uszu. Ponadto zwrócił uwagę na fakt długoletniej pracy skarżącego w warunkach szkodliwych, mających bezpośredni wpływ na wystąpienie zachorowania o charakterze odbiorczym. Stwierdzenie niedosłuchu mieszanego, a więc również odbiorczego wywołanego działaniem ponadnormatywnego hałasu w miejscu pracy, winno skutkować stwierdzeniem choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed 1 stycznia 2004r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 tej ustawy, w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należało uznać, iż odpowiada ona prawu, a skarga nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem za choroby zawodowe uważało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. O uznaniu za chorobę zawodową decydowały więc dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych znajduje się schorzenie "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" W takim określeniu choroby zawodowej zostało pewne ograniczenie poprzez przyjęcie, żę tylko uszkodzenie słuchu mające ścisły związek z hałasem stanowi chorobę zawodową. Zatem nie każde uszkodzenie słuchu powstałe w okresie pracy, w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny stanowić będzie chorobę zawodową , jeżeli przyczyną schorzenia jest inny pozazawodowy czynnik (infekcje, stany zapalne). Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych. W rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Sanitarnej słusznie przyjęły, że skarżący w trakcie zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym świadczył pracę w warunkach narażających na utratę słuchu. Przemawia za tym ustalony w dochodzeniu epidemiologicznym sposób wykonywania pracy, jej rodzaj oraz stopień i czas narażenia na hałas. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych stwarzających potencjalne ryzyko powstania schorzenia określonego pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było rozpoznanie przez wyspecjalizowanie jednostki diagnostyczne o których mowa w § 7 ust 1 omawianego rozporządzenia, uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący poddany został specjalistycznym badaniom w dwóch takich jednostkach, które zgodnie rozpoznały u skarżącego obustronny niedosłuch mieszany ( przewodzeniowo - odbiorczy ), stan po przebytym zapaleniu ucha środkowego obustronnie. Ze względu na charakter uszkodzenia słuchu biegli lekarze wykluczyli istnienie zawodowego uszkodzenia narządu słuchu. Należy podkreślić, że organy inspekcji sanitarnej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim. Jednakże nie wyłącza to uprawnień tych organów do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu prawidłowo orzekające w sprawie organy dokonały tejże oceny. Przede wszystkim zgodzić się trzeba z poglądem, że skoro u A. P. w wyniku badań nie stwierdzono ubytków słuchu typu odbiorczego, które byłyby następstwem oddziaływania na organizm skarżącego czynnika szkodliwego dla zdrowia tj. hałasu, to brak było podstaw do stwierdzenia uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Zasadnie wykazał organ odwoławczy, że stwierdzone w wyniku badań uszkodzenie słuchu nastąpiło z udziałem czynnika pozazawodowego - zapalenia ucha środkowego, nie jest zaś wynikiem świadczenia pracy w środowisku, w którym występował hałas ponadnormatywny. W tej sytuacji sam fakt świadczenia pracy w warunkach narażających na utratę słuchu nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Całokształt rozważań prowadzi zatem do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270).