II SA/Ka 2155/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-10-21

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany jest właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie samowolnego użytkowania obiektu budowlanego, pomimo postanowienia NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany nie jest właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie samowolnego użytkowania obiektu budowlanego, gdy postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest respektowane. W takiej sytuacji właściwym organem do podjęcia działań jest organ nadzoru budowlanego. Działania podjęte przez niewłaściwy organ i wydane przez niego decyzje podlegają stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się interwencji organu, twierdząc, że inwestor użytkuje wiatę z komorą lakierniczą pomimo postanowienia NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na jej użytkowanie. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że oględziny nie wykazały użytkowania obiektu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa, w tym brak zawiadomienia o oględzinach. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji z powodu niewłaściwości organu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi M. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania obiektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego [...] zł / [...] / zł. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie wyegzekwowania nakazu – wstrzymania użytkowania wiaty z komorą lakierniczą, zlokalizowaną na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B., stanowiącej własność J. K. W uzasadnieniu organ podał, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25.03.2002 r. wydanym w sprawie II SA/Ka 3625/01 wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] r. udzielającą zezwolenia na użytkowanie wiaty z komorą lakierniczą. Powołując się na powyższe postanowienie NSA M. i S. S. domagali się interwencji organu twierdząc, iż wbrew orzeczonemu zakazowi użytkowania wiaty z kabiną lakierniczą przez NSA, inwestor użytkuje je w dalszym ciągu. Ponieważ oględziny przeprowadzone przez organ orzekający w dniu [...] i [...] r. nie wykazały użytkowania wiaty z kabiną – postępowanie podlegało umorzeniu. Państwo S. i M. S. zarzucili w odwołaniu od powyższej decyzji organowi I instancji naruszenie art. 6, 7, 8 i 10 kpa oraz art. 79 § 1, 2, 81, 80 kpa, przede wszystkim przez przeprowadzenie oględzin wiaty z komorą bez zawiadomienia i obecności odwołujących się. Twierdzili, iż komora lakiernicza jest użytkowana i na tę okoliczność zawnioskowali w odwołaniu przesłuchanie 8 świadków. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że kontrola przedmiotowej wiaty z komorą przeprowadzona z udziałem służb Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wykazała użytkowania wiaty. Kontrola była przeprowadzona w ramach czynności kontrolnych w oparciu o art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a kontrola ta nie stanowi oględzin w rozumieniu kpa, a więc dla swej prawidłowości nie wymaga zawiadomienia stron. Ponieważ kontrola wykazała brak użytkowania wiaty z lakiernią, a każde wszczęte postępowanie administracyjne powinno być zakończone w formie przewidzianej prawem, zasadnie doszło do umorzenia postępowania w sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i S. S. ponowili zarzut naruszenia w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji reguł postępowania dowodowego i wnieśli o uchylenie decyzji obu orzekających organów. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 z zm./. Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm./. Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/, zwanej dalej ustawą p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie i to niezależnie od podniesionych w niej zarzutów albowiem w ocenie Sądu została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości – art. 156 § 1 kpa. Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie w sprawie, w której zapadła kontrolowana decyzja było prowadzone w związku z twierdzeniami skarżących, że inwestor J. K. wbrew postanowieniu NSA z dnia 25 marca 2002 r. wydanym w sprawie II SA/Ka 3625/01 w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, obiekt ten użytkuje /wiata z kabiną lakierniczą/. W tym miejscu należy podzielić pogląd organu odwoławczego, iż postanowienia NSA w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nakładają na inwestora bezwarunkowy obowiązek ich respektowania, bez podejmowania dodatkowych czynności przez organy administracyjne. W szczególności nie stanowią one podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednakże w przypadku gdy postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest przez inwestora respektowane, a obiekt jest użytkowany to użytkowanie takie należy traktować jako równorzędne z użytkowaniem bez pozwolenia. Organem właściwym do podjęcia działań i wydania decyzji w sprawie samowolnego użytkowania obiektu był organ nadzoru budowlanego /art. 51 w związku z art. 59 ust. 5 zdanie ostatnie Prawa budowlanego/. Temu więc organowi, organ architektoniczno-budowlany powinien przekazać do załatwienia pismo skarżących z dnia [...] r. informujące o użytkowaniu obiektu w okresie obowiązywania postanowienia NSA o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji /art. 65 § 1 w zw. z art. 19 kpa/. Podjęte czynności przez organy orzekające w sprawie i wydane decyzje – zostały więc dokonane przez organ niewłaściwy, co zgodnie z art. 145 § 2 ustawy p.s.a. w związku z art. 135 ustawy p.s.a. przesądza o stwierdzeniu nieważności decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.s.a., a o kosztach w oparciu o art. 55 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy "wprowadzającej" z dnia 30 sierpnia 2002 r. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło