II SA/Ka 2165/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-10-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę garażu blaszanego może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ administracji nie ustalił jednoznacznie, kto jest właścicielem tego obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące rozbiórkę garażu blaszanego zostały uchylone, ponieważ organy te nie zebrały wystarczających dowodów, aby jednoznacznie ustalić, czy skarżący jest właścicielem spornego obiektu. Brak takiego ustalenia stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu blaszanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżący A. W. kwestionował swoją własność garażu oznaczonego numerem [...], wskazując, że jest właścicielem innego garażu, a numeracja na planie jest niejasna. Organy administracji nie ustaliły jednoznacznie właściciela garażu, opierając się m.in. na umowie dzierżawy gruntu i niezweryfikowanym planie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. Orzeczono o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant aplikant radcowski Tomasz Michalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r., nr [...], 2) orzeka o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości, 3) zasądza na rzecz strony skarżącej od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania A. W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki garażu blaszanego nr [...], wzniesionego we [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do argumentacji odwołania, która wskazywała, że nakaz rozbiórki przedmiotowego garażu powinien być skierowany do S. S. jako właścicielki gruntu, na którym go wzniesiono. Odnosząc się do tego zarzutu zauważono, iż z załączonej do odwołania umowy dzierżawy gruntu z [...] r. wynika, że właścicielka gruntu S. S. oddała go najemcy A. W. w celu wybudowania garażu. W tym stanie rzeczy uznano, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż odwołujący się jest inwestorem i właścicielem przedmiotowego garażu, wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej albowiem nie legitymuje się on pozwoleniem na budowę. Jeżeli chodzi o garaże, w tym blaszane, to nie zostały one wymienione w art. 29 Prawa budowlanego, jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem na mocy art. 48 Prawa budowlanego należało inwestorowi nakazać rozbiórkę samowolnie wzniesionego garażu. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A. W., który – powołując się na błędne ustalenia odnośnie właściciela garażu oznaczonego nr [...] - wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi A. W. przyznał, iż jest właścicielem garażu blaszanego znajdującego się na działce przy ul. [...] w G. lecz nie jest on oznaczony na planie numerem [...]. Właścicielem garażu nr [...] jest nieznana mu osoba, zatem niezrozumiałym jest dlaczego został zobligowany do rozbiórki obiektu, którego nie jest właścicielem. Zwrócił również uwagę, że w umowie dzierżawy nie sprecyzowano dokładnej lokalizacji garażu np. przez podanie numeru stanowiska. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie podano, iż odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożył "Pan W.". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że skarżący pośrednio uznał, iż stanowiący jego własność garaż blaszany jest obiektem budowlanym, wymagającym pozwolenia na budowę bowiem wystąpił o wydanie, dla już wzniesionego obiektu, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto nie upłynął 5 letni okres liczony od ustawienia spornego garażu, a wobec tego tryb postępowania określony w art. 48 i art. 52 Prawa budowlanego znajduje w sprawie zastosowanie. Na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. stawił się tylko skarżący, który podtrzymując żądania skargi rozszerzył je o zwrot kosztów postępowania. Na pytanie Sądu oświadczył, iż na okazanym mu planie garaż będący jego własnością oznaczony został numerem [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie mogły ostać się w obrocie prawnym, bowiem nie zostały poprzedzone takim ustaleniem stanu faktycznego, który by pozwalał jednoznacznie stwierdzić czy ich adresat był rzeczywiście właścicielem spornego, blaszanego garażu oznaczonego numerem [...]. Zgodnie z przyjętą w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Z kolei przepis art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W literaturze przedmiotu wskazano, że zgodnie z tym przepisem organ administracji jest obowiązany: - po pierwsze, podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego; - po drugie, rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. A przez pojęcie dowodu należy rozumieć "środek dowodowy", a zatem ten środek, który umożliwia dowodzenie, a więc pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów, a tym samym o prawdziwości względnie nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach ( por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", wydanie 3, C.H. Beck Warszawa 2000 r., str. 348 za W. Siedlecki – "Postępowanie cywilne".). Powracając do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że nie zgromadzono w niej takich dowodów, które pozwalałyby jednoznacznie stwierdzić, czy sporny garaż oznaczony numerem [...] stanowi własność skarżącego. W obu decyzjach pominięto z czego wynika, że należy on do skarżącego. Co prawda do akt sprawy, przekazanych do Sądu, włączono plan usytuowania [...] garaży przy ul. [...] w G. wraz ze spisem ich właścicieli, jednak nie wiadomo kto, kiedy i na podstawie jakich danych sporządził ten plan oraz w jaki sposób był on weryfikowany. Z dołączonego do niego oświadczenia W. S. ( syna S. S. - zarządcy działki zabudowanej garażami), datowanym [...] r. wynika, że pod wskazanym wyżej adresem jest około [...] garaży. Z kolei skarżący twierdzi, iż jego garaż na planie oznaczony jest numerem [...]. Przypomnieć trzeba, że skarżący już w odwołaniu podnosił, iż garaż oznaczony numerem [...] nie stanowi jego własności, co umknęło uwadze organowi odwoławczemu, gdyż do tego wątku nie odniósł się w zaskarżonej decyzji podobnie jak i do zarzutu braku powiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania (ostatni zarzut pominięty w skardze). Kwestia oznaczenia garażu została powtórzona w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz w odpowiedzi na nią nie ustosunkowana się do tego wątku. Wytknąć również należy organom nadzoru budowlanego, że w aktach sprawy, przekazanych do Sądu, brak jest dowodów potwierdzających kiedy i w jaki sposób skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania, choć ta kwestia wydaje się mieć mniej istotne znaczenie i może pozostać poza sferą rozważań Sądu, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. podlegają uchyleniu z wyżej opisanych powodów. Na koniec godzi się wyjaśnić, iż fakt błędnego powołania, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, autora odwołania należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską. W sumie zatem wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszają przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270), skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...] r., nr [...] orzekając zarazem o jej niewykonalności. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło