II SA/Ka 2189/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr), Protokolant staż. ref. Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.K., P.T. - A Spółka jawna w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę. Dnia [...] Minister Gospodarki wydał zezwolenie nr [...] na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi ( z wyjątkiem piwa ) o zawartości do 18 % alkoholu oraz winem, poza winami importowanymi o zawartości powyżej 22% alkoholu na rzecz A spółka cywilna J.K., P.T. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...], pod numerem KRS [...] została wpisana do rejestru spółka jawna A, powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej posiadającej wymienione wyżej zezwolenie. Pismem z dnia [...] wspólnicy spółki jawnej dokonali zgłoszenia zmian związanych z przekształceniem, wnosząc jednocześnie o przywrócenie 14 dniowego terminu do złożenia zawiadomienia o zaistniałych zmianach. Podnieśli przy tym, że w ich ocenie dokonane przekształcenie spółki cywilnej w jawną stanowi zmianę formalną i nie powoduje zmiany stanu prawnego , a zatem nie wymaga jakiegokolwiek zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] Marszałek Województwa [...] odmówił przywrócenia terminu zawiadomienia o dokonanych zmianach stanu prawnego lub faktycznego przedsiębiorcy. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Marszałka Województwa [...] i umorzyło postanowienie w sprawie wskazując na materialnoprawny a nie procesowy charakter terminu, który wyklucza dopuszczalność orzekania o jego przywróceniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] Marszałek Województwa [...] w oparciu o art. 104 kpa w zw. a art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ( Dz.U. nr 35, poz.230 z późn. zm.) cofnął A K., T. spółka cywilna zezwolenie Ministra Gospodarki nr [...] z dnia [...] na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi ( z wyjątkiem piwa ). W uzasadnieniu powyższego organ przyjął, że przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie powoduje wygaśnięcia posiadanych zezwoleń. Natomiast złożenie po terminie zawiadomienia o dokonanej zmianie danych zawartych w zezwoleniu, obejmujących m.in. formę prawną prowadzonej działalności, stanowi naruszenie art. 94 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, to zaś skutkuje obowiązkiem organu cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wnieśli o jej uchylenie zarzucając błędne zastosowanie prawa poprzez rozszerzającą wykładnię przepisu art. 94 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, pominięcie aspektu społeczno-gospodarczego przy wydaniu decyzji oraz naruszenie interesu ekonomicznego spółki. W szczególności zanegowali pogląd organu administracji, jakoby przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną w trybie art. 26 § 4 ustawy kodeks spółek handlowych należało kwalifikować jako zmienę stanu prawnego. Podkreśli, że przekształcenie dokonane we wskazanym trybie nie jest połączone ze zmianą stanu faktycznego ani prawnego, czego wyrazem jest utrzymanie przez właściwe organy dotychczasowego numeru identyfikacyjnej podatkowej i statystycznej spółki. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzję z dnia [...] nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podniósł, ze warunkiem korzystania z zezwoleń na obrót detaliczny i hurtowy alkoholem jest prowadzenie sprzedaży z uwzględnieniem ograniczeń przewidzianych m.in. w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które w przypadku sprzedawców hurtowych wskazane są w art. 94 tej ustawy. Wśród nich znajduje się wymóg zgłoszenia organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego przedsiębiorcy, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany, którego naruszenie zgodnie z art. 95 ustawy skutkuje cofnięciem zezwolenia. Organ wskazał przy tym, ze przepis ten nie pozostawia uznaniu organu zasadności i celowości cofnięcia zezwolenia z punkty widzenia jego skutków społecznych, gospodarczych czy finansowych, zaś decyzja w tym zakresie ma charakter związany, a więc zależny wyłącznie od zaistnienia przesłanek do jego wydania. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że dokonane przekształcenie spółki cywilnej w jawną nie łączy się w wygaśnięciem posiadanych zezwoleń, zaś zmiana formy prawnej prowadzonej spółki, bez względu na powód jej dokonania, tożsamość wspólników oraz tożsamość majątku, jest zmianą dotychczasowego stanu prawnego. Zdaniem organu na zakres obowiązku stron nie ma wpływu tryb dokonanego przekształcenia spółki cywilnej w jawną, bowiem w każdym z przypadków dochodzi do wygaśnięcia stosunku spółki cywilnej i powstania spółki jawnej, co winno być traktowane jako zmiana stanu prawnego ujawnionego w treści zezwolenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że przekształcenie spółki cywilnej w jawną w trybie art. 26 § 4 ustawy kodeks spółek handlowych nie jest zmiana stanu prawnego, a jedynie ujawnieniem dotychczas istniejącej spółki w rejestrze. Zdaniem skarżących, przekształcenie we wskazanym trybie w odróżnieniu od określonego w art. 551 § 2 kodeksu spółek handlowych, nie łączy się z elementem woli wspólników dotychczasowej spółki cywilnej lecz jest dla nich obligatoryjne przez fakt osiągnięcia obrotów w wielkości określonej w powołanym przepisie, w związku z czym nie powoduje konieczności np. zmiany numeru identyfikacji podatkowej i statystycznej. W ocenie skarżących tylko w przypadku fakultatywnego przekształcenia uprawnione jest twierdzenie o zmianie stanu prawnego. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na aspekt społeczny i gospodarczy cofnięcia zezwolenia oraz podnieśli zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 8 k.p.a. poprzez pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach przed 1 stycznia 2004 r. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i stanowisko do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 na wstępie powołanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały miejsce siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w tej sytuacji jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi. Zgodnie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z treści art. 145 § 1 powyżej wskazanej ustawy wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd wykazała, ż decyzja ta odpowiada prawu. Organy administracji obu instancji oparły zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia o przepis art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. 1982 r. Nr 35 poz. 230 ze zm.). Według tego przepisu, w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego aktu, zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi cofa się m.in. w przypadku nieprzestrzegania warunków określonych w art. 94 tej ustawy. Jednym z warunków cofnięcia zezwolenia, zgodnie z pkt 8 wymienionego art. 94 jest wymóg zgłoszenia organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego przedsiębiorcy, w stosunku do danych zawartych z zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany. Ustalony w niniejszej sprawie przez organy administracji stan faktyczny jest bezsporny. Niespornym w sprawie jest, że przedmiotowe zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi ( z wyjątkiem piwa )o zawartości do 18 % alkoholu oraz winem, poza winami importowanymi o zawartości powyżej 22% alkoholu zostało wydane [...] na rzecz A spółka cywilna J.K., P.T. Zezwolenie to wskazuje nazwę przedsiębiorcy, jego formę prawną, adres, nazwiska wspólników, ich adresy oraz miejsce wykonywania działalności objętej zezwoleniem. Postanowieniem Sądu rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...], pod numerem KRS [...] została wpisana do rejestru spółka jawna K., T., powstała w wyniku przekształcenia spółki cywilnej posiadającej wymienione zezwolenie. Zatem ujawniona w zezwoleniu prawna forma prowadzenia działalności gospodarczej uległa zmianie. Zmiana ta została zgłoszona organowi udzielającemu zezwolenia [...], a więc po upływie terminu określonego w art. 94 pkt 8 cytowanej ustawy. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy dokonane przekształcenie spółki cywilnej w jawną spełnia przesłankę zmiany stanu faktycznego i prawnego przedsiębiorcy w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, które wskazują m.in. nazwę przedsiębiorcy, jego formę prawną. W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zmiana formy prawnej prowadzonej spółki, jest zmianą dotychczasowego stanu prawnego i to bez względu na powód jej dokonania. Zmiana ta skutkuje bowiem odmienną kwalifikacją prawną spółki (ze stosunku zobowiązaniowego prawa cywilnego w spółkę osobową prawa handlowego), jak i ujawnieniem spółki w rejestrze sądowym. W ocenie Sądu stanowisko to jest trafne i wbrew zarzutom skarżących nie narusza przepisu art. 94 pkt 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zasadnie uznał organ odwoławczy, iż mylne jest przekonanie stron, że zmiana ogranicza się jedynie do ujawnienia " dotychczas istniejącej spółki w rejestrze", bowiem ujawniona w zezwoleniu prawna forma prowadzonej działalności w postaci spółki cywilnej przestała istnieć, pojawiła się natomiast forma spółki jawnej tj., spółki osobowej prawa handlowego. Wprawdzie, że spółka cywilna i spółka jawna, jako spółki osobowe mają wiele wspólnych cech, na co zawracają uwagę skarżący, to nie ulega wątpliwości, że stanowią one odmienne formy prawne prowadzenia działalności. Skoro więc ujawniona w zezwoleniu forma prawna prowadzonej działalności gospodarczej uległa zmianie wskutek przekształcenia spółki cywilnej w jawną, w wyniku czego nie doszło do wygaśnięcia posiadanych zezwoleń, to informacja o tej zmianie powinna być zgłoszona organowi udzielającemu zezwolenia, zaś na zakres tego obowiązku - jak zasadnie uznał organ odwoławczy - nie ma wpływu tryb dokonanego przekształcenia spółki cywilnej jawną ( art. 26 § 4 lub art. 551 § 2 k.s.h.). Wbrew twierdzeniom skarżących, nie ma przy tym znaczenia fakt, że stosownie do innych regulacji prawnych przekształcenie nie spowodowało konieczności zmian numeru identyfikacji podatkowej i statystycznej przysługującego dotychczas spółce cywilnej, tak jak nie spowodowało ono również konieczności ubiegania się o nowe zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi przysługujące dotychczas spółce cywilnej. W niniejszej sprawie zmiana formy prawnej w wyniku przekształcenia, jako zmiana dotycząca danych ujawnionych w zezwoleniu, wymagała wyłącznie dopełnienia obowiązku jej zgłoszenia w określonym w ustawie terminie. Niewypełnienie tego obowiązku, bez względu na podnoszone przez skarżących argumenty społeczne, gospodarcze wiążą się z cofnięciem zezwolenia. Użycie przez ustawodawcę w omawianym przepisie art. 95 ust. 1 pkt 1 słów: "Zezwolenie, o którym mowa w art. 91 ust. 1 cofa się" nie uzależnia wydania decyzji od oceny organu rozstrzygającego, nie pozostawia uznaniu organu zasadności i celowości cofnięcia zezwolenia z punktu widzenia jego skutków społecznych czy gospodarczych. Zasadnie uznał organ odwoławczy, iż decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku zaistnienia przesłanek do jej wydania określonych w ustawie organ, zgodnie z zasadą legalności działania administracji, zobowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. W tej sytuacji jako nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procedury administracyjnej. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Sz.d.