II SA/Ka 2207/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie : NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sek. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. nakazem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 9 pkt 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 276 ze zm.) nałożył na pracodawcę [...] ul. [...] w K. szereg obowiązków w tym: w pkt 1 dokonania oceny ryzyka zawodowego przy określonych pracach; w pkt 2 poinformowania zatrudnionych pracowników o ryzyku zawodowym istniejącym w związku z wykonywaną pracą; w pkt 3 i 4 poddania się przez wskazanych pracowników szkoleniu podstawowemu w zakresie przepisów o ochronie pracy w tym przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy dla kierujących pracownikami; w pkt 5 przeszkolenia wymienionych w nim pracowników z zakresu szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, w pkt 6 przeszkolenia wymienionych w nim pracowników z zakresu instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy; w pkt 7 przeszkolenia wymienionych w nim pracowników z zakresu szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przedsiębiorstwo A pismem z dnia [...] r. skierowanym do Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w K.z dnia [...] r. w formie zarządzeń nakazowych o numerach 3,4,5,6 zamieszczonych w nakazie nr [...] z powodu ich niewykonalności istniejącej w dacie wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. W następstwie tego wniosku Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji nakazowych. W pouczeniu prawnym o przysługujących środkach odwoławczych organ ten wskazał, iż stronie postępowania przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wystąpił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz wcześniej wydanej decyzji Inspektora Pracy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł analogiczne zarzuty jak we wniosku z dnia [...] r. skierowanego do organu odwoławczego, a mianowicie że przedmiotowy nakaz w pkt 3,4,5 i 6 jest niewykonalny a niewykonalność ta ma charakter trwały. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach organ ten podtrzymał swoje stanowisko i wystąpił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi strony jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do postanowień art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : decyzje administracyjne; postanowienia wydane w ramach postępowania administracyjnego, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Po myśli art. 52 § 1 wyżej wymienionej ustawy skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a zgodnie z art. 52 § 2 tej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący po otrzymaniu nakazu z dnia [...] r. nie skorzystał ze zwykłego środka odwoławczego jakim jest odwołanie lecz skorzystał z innego instrumentu weryfikacji rozstrzygnięć organów administracji, a mianowicie ze środka nadzwyczajnego jakim jest uruchomienie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Za uznaniem takiego charakteru pisma skarżącego z dnia [...] r. przemawia przywołane w nim żądanie oraz podana podstawa prawna, jak również jego uzasadnienie. W tej sytuacji organ odwoławczy w sposób prawidłowy nie uruchomił postępowania odwoławczego, lecz uruchomił nowe postępowanie administracyjne zmierzające do weryfikacji nieostatecznej decyzji Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] r. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia znalazło się odwołanie do przepisów zamieszczonych w rozdziale 13 Kodeksu postępowania administracyjnego regulującym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że w ramach postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności winny być wykorzystywane instrumenty wynikające ze zwykłych środków odwoławczych, jednakże wskazuje się również, że adresat rozstrzygnięcia jako zainteresowany w sprawie ma prawo zadecydować, że nie korzysta ze zwykłego środka odwoławczego lecz uruchamia tryb nadzwyczajny weryfikacji decyzji administracyjnej. W takim przypadku żądanie strony postępowania administracyjnego musi być jasne i nie budzące wątpliwości oraz odwoływać się do odpowiednich unormowań prawnych ( zob. wyrok NSA z 7 stycznia 1992 r. sygn. akt III SA 946/92 PS z 1993 r. Nr 7-8 s. 98, czy wyrok NSA z 1 października 1999 r. sygn. akt III SA 7537/98 oraz B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004 s. 708 - 709 ). W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego oraz przeprowadzonej analizy stanu prawnego skarżący miał prawo wyboru środka prawnego weryfikacji decyzji administracyjnej. Skoro skarżący zrezygnował ze zwykłego środka odwoławczego i uruchomił tryb nadzwyczajny to tym samym uruchomione zostało nowe postępowanie administracyjne w ramach, którego skarżącemu przysługuje zwykły środek odwoławczy w postaci odwołania. W rozpatrywanej sprawie skarżący z takiego środka nie skorzystał, ponieważ zachował się zgodnie z pouczeniem prawnym zamieszczonym w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w pouczeniu tym wskazał, że jego decyzja jest decyzją ostateczną i służy na nią skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu pouczenie to jest nieprawidłowe, ponieważ skoro skarżący uruchomił tryb nadzwyczajny to oznacza, że Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. wydając decyzję z dnia [...] r. wydał ją jako organ pierwszej instancji, a zatem w pouczeniu prawnym winien wskazać, że stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Głównego Inspektora Pracy, a nie skarga do sądu administracyjnego. Z uwagi na treść art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego, błędne pouczenie strony co do środka zaskarżenia nie może jej szkodzić, jeżeli zastosowała się do niego. Oznacza to, że skarżący ma prawo wnieść odwołanie od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w K. z dnia [...] r. po wcześniejszym wystąpieniu o przywrócenie terminu do skorzystania z tego środka zaskarżenia. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ wyczerpane zostały przesłanki odrzucenia przewidziane treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), gdyż wniesiono skargę na decyzję organu administracji w sytuacji, gdy nie wyczerpane zostały środki zaskarżenia, to jest nie zostało wniesione odwołanie do Głównego Inspektora Pracy. Wobec powyższego należało skargę odrzucić. su.