II SA/Ka 2208/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Elżbieta Kaznowska, NSA Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odosobnieniu krów podejrzanych o zakażenie enzootyczną białaczką bydła, wydana na podstawie wyników badań laboratoryjnych, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżący kwestionuje sposób pobrania próbek krwi i sugeruje możliwość wyzdrowienia niektórych zwierząt?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o odosobnieniu krów podejrzanych o zakażenie enzootyczną białaczką bydła została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Stwierdzenie choroby zakaźnej u zwierzęcia, potwierdzone wynikami badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez uprawnione placówki, obliguje organ weterynaryjny do podjęcia działań mających na celu zwalczanie i likwidację choroby, w tym nakaz odosobnienia chorych zwierząt. Sposób powstania choroby lub ewentualne nieprawidłowości przy pobieraniu próbek krwi nie mają znaczenia dla obowiązku jej zwalczania, a ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu cywilnym.Stan faktyczny
Powiatowy Lekarz Weterynarii uznał bydło R. K. za podejrzane o zakażenie enzootyczną białaczką bydła i nakazał odosobnienie części krów. Decyzja opierała się na badaniu krwi, które wykazało nosicielstwo zarazka u części stada. Wojewódzki Lekarz Weterynarii, po ponownym badaniu, uchylił decyzję w części dotyczącej ilości krów do odosobnienia, ale utrzymał w mocy nakaz odosobnienia dla mniejszej grupy zwierząt. R. K. zaskarżył decyzję, kwestionując sposób pobrania próbek krwi i sugerując możliwość wyzdrowienia zwierząt, a także podnosząc zarzut szybkiego rozprzestrzeniania się choroby. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko i wskazując na brak potwierdzenia nieprawidłowości przy pobieraniu krwi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska NSA Małgorzata Korycińska Protokolant sekr.sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie chorób zakaźnych zwierząt o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art.3 ust.1, art.22 pkt 4, 9 i 13, art.39 i art.65 ust.2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz.752 ze zm. – zwanej dalej ustawą lub ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt) Powiatowy Lekarz Weterynarii w C. uznał bydło należące do R. K. zam. w miejscowości Z. ul. [...], gm. P. za podejrzane o zakażenie enzootyczną białaczką bydła, wydając jednocześnie enumeratywnie wyliczone w tej decyzji nakazy i zakazy zmierzające do zwalczenia wykrytej choroby, m.in. nakazał odosobnić od pozostałego bydła do czasu poddania zgładzeniu [...] krów oznaczonych przypisanymi im numerami: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w wyniku przeprowadzonego w dniu [...] r. badania krwi pobranej od bydła ze stada R. K. stwierdzono, że [...] krów z tego stada jest nosicielem zarazku enzootycznej białaczki bydła. Stanowi to zagrożenie dla bydła zdrowego. Stwierdził też, że enzootyczna białaczka bydła jest chorobą zakaźną podlegającą obowiązkowi zgłoszenia i zwalczania.
W odwołaniu od tej decyzji R. K. wniósł o ponowne losowe przebadanie jego stada w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w P. Zarzucił, że przy pobieraniu krwi do badania na którym oparto kwestionowaną decyzję, lekarz weterynarii J. W. używał jednej igły do pobrania krwi od kilku krów. Jego zdaniem nie można też wykluczyć podmiany pobranych próbek krwi, a to w sytuacji gdy jego bydło pochodziło ze stad wolnych od białaczki i posiadało aktualne badania weterynaryjne.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do podniesionych w odwołaniu okoliczności oraz po uzupełnieniu materiału dowodowego [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K., w wyniku rozpoznania tego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] (z powołaniem się na treść art.39 ust.2 pkt 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz art.138 § 1 pkt 2 kpa) uchylił decyzję organu I instancji w części określającej ilość krów i ich numery identyfikacyjne, które nakazano odosobnić od pozostałego stada i orzekł, że odosobnieniu będzie podlegało jedynie [...] krów o numerach identyfikacyjnych: [...],[...],[...],[...] i [...], a w pozostałej części decyzję organu niższej instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego dokonano powtórnego pobrania krwi ze stada odwołującego się, której badania przeprowadzone przez dwa niezależne laboratoria tj. przez Zakład Higieny Weterynaryjnej – Oddział w C. Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w K. i Państwowy Instytut Weterynaryjny w P. potwierdziły zakażenie białaczką enzootyczną bydła tylko [...] krów spośród [...] objętych decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w C. z [...] r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. K. zakwestionował słuszność decyzji organu odwoławczego w części dotyczącej odosobnienia wymienionych w niej krów, powołując się dodatkowo na przeprowadzone na jego koszt ponowne badanie krwi jego stada, przeprowadzone dnia [...] r. w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w P. Badanie to wykazało zakażeniem białaczką już [...] sztuk bydła, przy czym u dwóch krów z pierwszego badania, w tym u jednej objętej zaskarżoną decyzją, badanie to dało wynik ujemny. Skoro doszło zdaniem skarżącego do wyzdrowienia niektórych krów to "absurdalne" jest jego zdaniem zwalczanie stwierdzonej choroby. Nadto zdaniem skarżącego tak szybkie rozprzestrzenienie się choroby daje podstawy do przypuszczenia, że nie jest to zjawisko naturalne ale jest następstwem nieprawidłowości popełnionych przez lekarza weterynarii przy pierwszym pobieraniu prób krwi. Nieprawidłowość ta nie została przy tym prawidłowo wyjaśniona i dlatego też będzie on dochodzić zwrotu kosztów poniesionych w związku ze stwierdzoną chorobą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. W odniesieniu do zarzutów skargi dodatkowo stwierdził, że zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło nieprawidłowości przy pobieraniu krwi do pierwszego badania. Zwrócił też uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącego w dniu [...] r. kupił on [...] krów z gospodarstwa Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej L., które w tym czasie nie było wolne od choroby enzootycznej białaczki bydła. Stwierdził także, że pozostałe zakażone krowy ze stada skarżącego zostały objęte kolejnymi decyzjami organu I instancji z dnia [...] i [...] r. Zwrócił też uwagę, że według opinii PIW w P. z dnia [...] r. interpretującej wyniki wszystkich trzech badań stada skarżącego, wyniki te się nie wykluczają, a to z tego względu, że w kolejnych badaniach może wystąpić okresowy zanik przeciwciał stwierdzonej choroby u niektórych krów, co nie oznacza jednak, że nie są one chore.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości i skarżący również tego nie kwestionuje, że u objętych zaskarżoną decyzją nakazem odosobnienia [...] krów stwierdzono chorobę zakaźną w postaci enzootycznej białaczki bydła. Potwierdzają to bowiem wyniki badań przeprowadzonych w wyniku pobrania próbek krwi w dniach [...] i [...] r. Wyniki badań krwi pobranej dnia [...] r., wykonanych przez dwie niezależne i uprawnione do tego placówki były przy tym zbieżne. W świetle treści art.2 pkt 4 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wyniki tych badań oznaczają, że krowy te należało uznać za zwierzęta chore na tę chorobę zakaźną. Skoro w dacie orzekania przez organy obu instancji enzootyczna białaczka bydła była wymieniona w wykazie chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zgłaszania i zwalczania (pod poz.22 załącznika Nr 1 do ustawy – według jego treści w dacie wydania zaskarżonej decyzji), to powiatowy lekarz weterynarii miał obowiązek podjąć czynności zmierzające do zwalczania i likwidacji tej choroby (art.3 ust.1 omawianej ustawy), w tym wymienione w art.22 ustawy tj. m.in. kwestionowany przez skarżącego nakaz odosobnienia chorych krów. To zaś oznacza, że zaskarżona decyzja znajduje w zaskarżonej części swoje umocowanie w obowiązującym w dacie jej wydania prawie. Z punktu widzenia treści w/w przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt nie ma przy tym znaczenia jak doszło do stwierdzonej zachorowalności, a w szczególności czy do rozmiarów choroby nie przyczynił się sposób pierwszego pobrania krwi, co akcentuje skarżący. Decydujące znaczenie ma bowiem sam fakt stwierdzania takiej choroby u danej sztuki bydła i wynikający z ustawy obowiązek jej zwalczania i likwidacji przewidzianymi w niej środkami. Ewentualnych roszczeń wynikających z niewłaściwego pobrania krwi skarżący może bowiem dochodzić ale w odrębnym postępowaniu (na drodze cywilnej). Marginalnie jedynie należy stwierdzić, że odnośnie zarzutu skarżącego organ odwoławczy przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, które jego zdaniem tego zarzutu nie potwierdziło.
W świetle treści opinii Zakładu Biochemii Państwowego Zakładu Weterynaryjnego w P. z dnia [...] r. nie można podzielić też stanowiska skarżącego, że nie zostało dostatecznie wykazane aby objęte obowiązkiem izolacji krowy nie były chore na enzootyczną białaczkę.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz.1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło