II SA/Ka 2212/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant referent-stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2004 r. sprawy ze skargi T.T. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu w Ż. z dnia [...]r. nr [...] Starosta Powiatu w Ż. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art.37j ust.2 w związku z art.6 pkt 6 lit. "b" i art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.) oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania T.T. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. w dniu [...]r. i nie spełniał warunków wynikających z treści art.37j wyżej wymienionej ustawy do otrzymania wnioskowanego świadczenia, ponieważ udokumentował okres zatrudnienia wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat [...] miesięcy i [...] dni w warunkach szczególnych. Od powyższej decyzji Starosty Powiatu w Ż. odwołanie do Wojewody Ś. wniósł skarżący, który wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji i zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz formalnego i wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego od [...]r., zawieszenie tego świadczenia na okres od [...]r. do [...]r. Zdaniem skarżącego już w [...]r. posiadał okres zatrudnienia wynoszący ponad 30 lat w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Dodatkowo skarżący odniósł się do postanowienia Sądu Okręgowego w B.-B. z dnia [...]r., mocą którego przekazano jego wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego do organu administracji celem rozpatrzenia. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.37j ust.1 pkt 2 i ust.1a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Dodatkowo organ odwoławczy przedstawił treść art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i uznał, że skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ po uwzględnieniu jego okresu zatrudnienia w Zakładach A posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat, [...] miesiące i [...] dni w tym [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni wykonywania pracy w warunkach szczególnych, czyli nie spełnia prawem wymaganego warunku związanego z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych przez minimum 15 lat. Dodatkowo organ ten wskazał, że przedłożone przez skarżącego zaświadczenie Wojewody Ś. z [...]r. nie jest dokumentem potwierdzającym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, jednakże okoliczność ta zdaniem organu odwoławczego nie ma większego znaczenia, gdyż skarżący z tym spornym okresem nie dysponuje wymaganymi 15 latami zatrudnienia w warunkach szczególnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego jak również przepisów prawa procesowego, a w szczególności art.7, 10, 75, 77 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego i wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, względnie o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący wskazał, że posiadanie przez niego statusu bezrobotnego w dniu [...]r. jest bezsporne, gdyż został on przyznany skarżącemu decyzją Starosty Powiatu w Ż. z dnia [...]r. Ponadto wskazał, że po myśli art.7 i art.77 Kodeksu postępowania administracyjnego organy winny w sposób wszechstronny wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a w przypadku jego sprawy tego nie uczyniły. Dodatkowo skarżący podtrzymał swoje twierdzenie o spełnianiu wszystkich wymogów do otrzymania zasiłku przedemerytalnego jak również zarzucił organom administracji naruszenie art.10 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż uniemożliwiły mu one wypowiedzenie się w sprawie. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. W ramach rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie przesłanek prowadzenia przedmiotowego postępowania, ponieważ wyjaśnienie tej okoliczności rzutowało będzie na ocenę podejmowanych przez organy administracji rozstrzygnięć. W oparciu o przedłożone akta administracyjne można wywnioskować, że postępowanie to zostało uruchomione w wyniku przekazania przez Sąd Okręgowy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.-B. pismem z dnia [...]r. wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w następstwie postanowienia podjętego w dniu [...]r. (w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi brak jest samego pozwu skarżącego do sądu powszechnego, tym samym nie można w sposób wiążący określić jego treści i zgłaszanych żądań), bądź też wniosku skarżącego z dnia [...]r. złożonego w siedzibie organu pierwszej instancji. Należy zauważyć, że skarżący w piśmie z dnia [...]r. wyraźnie deklaruje swoją wolę i stwierdza, że jego pismo z [...]r. jest wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego i nie jest odwołaniem od decyzji administracyjnej. Wyjaśnienie przedstawionej wątpliwości wiąże się ze zmianą stanu prawnego jaka miała miejsce z dniem 1 stycznia 2002 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793). Przyjęcie bowiem, że przedmiotem postępowania jest ubieganie się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w następstwie wniosku, wadliwie złożonego do sądu powszechnego, skutkowało będzie koniecznością jego rozpatrzenia w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 31 grudnia 2001 r. Natomiast uznanie, że postępowanie zostało wszczęte w następstwie wniosku skarżącego z [...]r. potwierdzonego pismem z dnia [...]r. skutkowało będzie koniecznością umorzenia tak wszczętego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ z dniem 1 stycznia 2002 r. przestały obowiązywać unormowania dotyczące zasiłków przedemerytalnych. Nie wyjaśnienie przedstawionej okoliczności skutkuje wadą prowadzonego postępowania administracyjnego i stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym wyczerpane zostały przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji przewidziane treścią art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Skarżący zarzucił organom administracji naruszenie postanowień art.7, 10, 75, 77 i 107 kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia wskazanych przepisów w części znajduje umocowanie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności dotyczy to braków w postępowaniu dowodowym. Organy administracji prawidłowo obliczyły okres zatrudnienia skarżącego, jednakże nie zostały w sposób właściwy ustalone okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Należy zauważyć, iż w tym zakresie zmianie ulegały unormowania prawne, ponieważ z dniem 12 września 2001 r. zmianie uległ stan prawny w zakresie dokumentowania wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Mocą ustawy z 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 89, poz.973) wprowadzono do art.37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wymóg dokumentowania tego okresu za pomocą odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie dysponował tego typu dokumentami ani też stosownym orzeczeniem sądowym. Przy czym, na co należy zwrócić uwagę to, iż skarżący dołączył do akt zaświadczenie Wojewody Ś. z [...]r., że jego praca w Zakładach A w Ż. w okresie od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r. oraz praca w Przedsiębiorstwie B w B.-B. w okresie od [...]r. do [...]r. wykonywana była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Jednakże dokument ten nie spełnia wymogów przewidzianych wskazanym powyżej przepisem ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organy administracji w trakcie prowadzonego postępowania nie poinformowały skarżącego o możliwości wystąpienia do sądu powszechnego o uzyskanie prawem wymaganego dokumentu. Takim postępowaniem organy te dopuściły się naruszenia postanowień art.9 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ ich obowiązkiem jest informowanie strony o wszelkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Co prawda organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że gdyby doliczyć skarżącemu również ten okres to i tak w dalszym ciągu nie osiągnie 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Z taką argumentacją tutejszy Sąd się nie zgadza, ponieważ do wyłącznej kompetencji właściwego sądu powszechnego należy ustalenie okresu zatrudnienia skarżącego w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze i antycypowanie ewentualnego rozstrzygnięcia przez organ administracji w ramach postępowania administracyjnego nie jest możliwe. Dla rozpatrywanej sprawy ma to o tyle znaczenie, że organ odwoławczy przy ustalaniu lat zatrudnienia skarżącego uwzględniał tylko część okresu zatrudnienia w Zakładach A w Ż., natomiast nie uwzględnił okresu nauki w Zasadniczej Szkole Zawodowej, z tym że wiążące rozstrzygnięcie w tym zakresie winien podjąć właściwy sąd powszechny. Zatem na okres prowadzonego postępowania przed sądem powszechnym organy administracji stosownie do postanowień art.97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego winny zawiesić prowadzone postępowanie i podjąć rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu tej okoliczności w sposób prawem przewidziany. Przedstawione uchybienia pozwalają uznać, że organy administracji publicznej podejmując decyzje w ramach tego postępowania nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym dopuściły się naruszenia postanowień art.7, 75, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienia te uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co wypełnia przesłanki określone w art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art.10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym, ponieważ skarżący był informowany o wszystkich działaniach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie przekraczającym uprawnienia przysługujące organowi odwoławczemu tutejszy Sąd zdecydował się uchylić obie decyzje organów administracji i wrócić sprawę do organu pierwszej instancji by ten dokonał z udziałem strony stosownych ustaleń i przeprowadził prawem wymagane czynności procesowe. W ramach ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego właściwy organ administracji zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia terminu rozpoczęcia prowadzenia tego postępowania, gdyż okoliczność ta wyznaczy dalszy kierunek działań jakie organ ten musi prowadzić w ramach tego postępowania, kierując się wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego, z tego powodu Sąd nie orzekał o wykonaniu uchylonej decyzji, po myśli art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Z uwagi na to, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o zwrot kosztów postępowania, zatem po myśli art.200 w związku z art.210 § 1 wyżej wymienionej ustawy nie orzeczono o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylono zaskarżoną decyzję. SW