II SA/Ka 2223/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-08-27
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmienna wykładnia przepisów prawa, nawet utrwalona w orzecznictwie, stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Odmienna wykładnia przepisów prawa, zarówno dokonana przez organ stosujący prawo, jak i ustalona w orzecznictwie, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który uzasadniałby wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania następuje wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych, i nie może opierać się na zmianie interpretacji prawa.Stan faktyczny
Skarżący Z.K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (uszkodzenie narządu słuchu) z uwagi na narażenie na hałas przekraczający normy. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na opinie medyczne wskazujące na niedostateczne nasilenie ubytku słuchu. Po upływie terminu do odwołania, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, argumentując, że decyzja jest krzywdząca i niezgodna z prawem w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego. Organy odmówiły wznowienia postępowania, a następnie utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując legalność decyzji i domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u Z.K. choroby zawodowej uszkodzenie narządu słuchu - wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych Górnośląskiego Centrum Medycznego w K. z dnia [...], która to placówka pomimo udokumentowanego narażenia na hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne nie rozpoznała z medycznego punktu widzenia choroby zawodowej narządu słuchu z uwagi na zbyt małe nasilenie ubytku słuchu w uchu lewym, lepiej słyszącym oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], który stwierdził niedosłuch odbiorczy obustronny, ale nie znalazł podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ze względu na znaczną asymetrię niedosłuchu i niewielki stopień jego ubytku. Poza sporem było zatrudnienie Z.K. w latach 1976 - 1998 w Kopalni Węgla Kamiennego A na różnych stanowiskach pod ziemią w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego jakim jest hałas przekraczający natężenie 82 dB.
Z.K. nie odwołał się od powyższej decyzji, ale w dniu [...] złożył wniosek o wznowienie postępowania. Jak wyjaśnił w jego uzasadnieniu decyzja ta jest dla niego krzywdząca i niezgodna z istniejącym stanem prawnym, gdyż jak wynika ze wskazanego orzecznictwa Sądu Najwyższego brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia, a taka sytuacja zaistniała w jego przypadku. W złożonym zaś później oświadczeniu wyjaśnił, iż nie złożył odwołania od decyzji organu I instancji, gdyż nie wiedział, że może się odwołać.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 § 1 kpa Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono przyczyny takiego stanowiska. Podniesiono, że wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które jednocześnie nie były znane organowi orzekającemu, a tym samym nie zaistniały żadne przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie.
W odwołaniu od tej decyzji Z.K. powtórzył argumenty powołane w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wskazując, że organ wydając decyzję nie uwzględnił orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zakresie i wydał decyzję, która jest sprzeczna z prawem i jako taka nie powinna się ostać. Organ zaś winien podjąć postępowanie w trybie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 155 kpa.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie podzielił zasadności argumentów odwołania i decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 3 oraz art. 150 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że w sprawie Z.K. została wydana przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. decyzja z dnia [...], którą odmówiono stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej słuchu. Zdaniem organu odwoławczego została ona wydana zgodnie z wymogami określonymi w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Z.K. nie złożył od niej odwołania i uzyskała przymiot ostatecznej. Dopiero [...] skarżący złożył wniosek o wznowienie poprzedzającego jej wydanie postępowania. Nie wskazał w nim podstawy prawnej swojego żądania tylko zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego z 1998 r. Zdaniem organu odwoławczego popartego orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmienna wykładnia przepisów prawa stanowiącego podstawy prawne decyzji administracyjnej, orzekającej co do istoty sprawy nie jest nową okolicznością, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego (zobacz wyrok NSA z dnia 7.07.1988, sygn. akt IV SA 419/88, nie publ.).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.K. zakwestionował legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja odmawiająca stwierdzenia o u niego choroby zawodowej słuchu została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jako taka po myśli art. 156 § 1 pkt 2 jest dotknięta nieważnością. Dalej zarzucił organowi, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki uchylenia i zmiany krzywdzącej go decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy. Sporna decyzja jest niezgodna z prawem i wydana z pokrzywdzeniem jego osoby.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 85 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) z tą datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Na wstępie godzi się przypomnieć, że sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem bada czy przy ich wydaniu nie doszło do takiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które uzasadnia wzruszenia zaskarżonych decyzji czy aktów.
Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi nie sposób nie dostrzec, nie podniesionych w niej istotnych uchybień, które motywowały do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że przedstawione przez skarżącego argumenty uzasadniające wznowienie postępowania są chybione. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (Dawidowicz. Ogólne postępowanie administracyjne, str. 230). Żądanie wznowienia postępowania zaliczane jest do środków zaskarżenia. Art. 145 kpa określa przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i stanowi, że następuje to jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu wskazanemu w tym przepisie,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał,
6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu zaskarżonej decyzji,
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Analiza tego przepisu, jak i przepisu art. 145a kpa wskazującego na fakultatywne przesłanki wznowienia postępowania pozwala uznać za trafne twierdzenie organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie wystąpiła. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym od lat utrwalony jest pogląd, że nowa wykładnia przepisu prawnego, zarówno dokonana przez organ stosujący jak i ustalona w judykaturze, nie są nowymi faktami i dowodami, o których mówi art. 14
§ 1 pkt 5 kpa (zobacz wyrok NSA z 7.07.1997 r. sygn. akt SA/Sz 275/96, nie publ., wyrok NSA z dnia 16.05.1997 r. sygn. akt III SA 1549/95, nie publ.). Nadto należy przypomnieć, że odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych Również okoliczność faktyczna wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa. Na koniec należy także zauważyć, iż wbrew twierdzeniom skarżącego decyzja w sprawie odmowy stwierdzenia u niego choroby zawodowej słuchu nie zapadła z rażącym naruszeniem prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2000 r. (sygn. akt V SA 2998/99, nie publ.) rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa, jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Mając na względzie powyższe Sąd na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło