II SA/Ka 2224/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik /spr. Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w oparciu o art. 11 pkt 1, art. 27 ust. 1 – 3 i ust. 5, art. 35a, art. 43 ust. 1, ust. 2a ust. 3 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U. z 1998 Nr 64, poz. 414 z poźn. zm./, działając na mocy upoważnienia Rady Miejskiej w B.-B., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Społecznej w B.-B. przyznał A.N. zasiłek stały w okresie od [...] do [...], gdyż spełniała ona przesłanki wymagane w treści wskazanych norm prawnych do uzyskania tego świadczenia. Decyzja ta stała się ostateczna. W następstwie otrzymania przez organ administracji informacji o nabyciu przez stronę samochodu i domu mieszkalnego, wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją i uznając, iz zachodzą przesłanki wymienione w treści art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylono decyzją Nr [...] z dnia [...] decyzję Nr [...] i odmówiono stronie prawa do zasiłku stałego. Organ uznał, iż w związku z ujawnieniem się nowych okoliczności nie znanych organowi, a związanych z sytuacją materialną strony, okazało się bowiem, że w [...] zakupiła ona za posiadane oszczędności samochód marki [...] rok produkcji [...] a w [...] dom mieszkalny, należało zweryfikować uprawnienia do przyznanego stronie zasiłku stałego od [...] do [...]. Nie godząc się ze stanowiskiem organu przedstawionym w wyżej wskazanym rozstrzygnięciu, A.N. złożyła od niego odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. po rozpoznaniu w dniu [...] odwołania A.N. decyzją Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż fakt zakupu samochodu i domu mieszkalnego przez odwołującą stanowi o zmianie jej sytuacji materialnej. Jednocześnie, zdaniem organu otrzymanie darowizny w kwocie [...] zł i posiadanie innych środków pieniężnych z przeznaczeniem na zakup samochodu, to istotne okoliczności, o których strona powinna była zawiadomić Ośrodek Pomocy Społecznej zgodnie z art. 45 ustawy o pomocy społecznej, bowiem wszelka pomoc finansowa, a w tym i darowizny, wpływa na wysokość dochodu rodziny i ma istotne znaczenie przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego. A.N. nie godząc się również ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła na jego decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo. Wskazała, iż w jej rozumieniu nie nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej i osobistej, gdyż syn, nad którym sprawuje pieczę nie wyzdrowiał ani też ona nie może podjąć pracy. Natomiast o zakupie domu i samochodu informowała pracownika socjalnego w czasie wywiadu środowiskowego. Odpowiadając na skargę A.N., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Powyższe oznacza konieczność przeprowadzania przez sądy administracyjne kontroli zarówno co do zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego ale również w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego, przy czym rozpoznając skargę A.N., Wojewódzki Sąd Administracyjny mając także na względzie treść art. 134 p.p.s.a., uznał, iż skarga nie jest zasadna. Cele, zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg podmiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału 1 w dziale I /art. 1 – 7/ ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1993 r. Nr 13, poz. 60/. Artykuł 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych wyżej /art. 2 ust. 1 i 2 ustawy/. Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 3 pkt 1 – 11 ustawy na zasadach określonych w dalszych jej przepisach. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 4 ust. 1 omawianej ustawy. Stanowi on, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wskazanej w Obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej kwoty. Jest to zasada ogólna, która obowiązuje w odniesieniu do wszystkich form pomocy społecznej o charakterze świadczeń pieniężnych, w tym do zasiłków stałych, przyznawanych na podstawie art. 27 i następnych cytowanej ustawy o pomocy społecznej, a wiąże się z nią konieczność dokładnego zbadania sytuacji materialnej osoby domagającej się świadczeń z pomocy społecznej, a także zobligowanie takiej osoby do informowania organu o każdej zmianie w jej sytuacji osobistej i materialnej. Skarżąca, w związku ze swoją sytuacją rodzinną i życiową otrzymywała zasiłek stały na podstawie art. 27 ust. 2 powyższej ustawy, gdyż przedstawiony przez nią stan osobisty i materialny wskazywał na spełnianie przesłanek określonych w tym przepisie, a także przesłanek, o których mowa w cyt. art. 4 ust. 1. Jak wynika z ustaleń organów, po wydaniu decyzji przyznającej skarżącej świadczenie z pomocy społecznej wyszły na jaw okoliczności sugerujące, iż rzeczywista sytuacja materialna strony odbiegała od ustalonej w toku postępowania administracyjnego, a o zdarzeniach mających wpływ na zmianę sytuacji materialnej, które nastąpiły przed wydaniem decyzji, strona nie poinformowała organu. Powyższe pozwalało organowi na dokonanie weryfikacji wydanej decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za słuszne dokonanie przez organ weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie wznowieniowym, podzielając w tym zakresie pogląd prezentowany w judykaturze /vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1554/01 wskazujący, iż weryfikacja decyzji ostatecznej w oparciu o przepis art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej pozwala organowi na weryfikację wydanej decyzji ostatecznej na niekorzyść strony w przypadku takiej zmiany sytuacji dochodowej strony, która miałaby miejsce po wydaniu tej decyzji. Za słuszne uznał również Sąd przyjęcie, iż w pojęciu ustawy o pomocy społecznej dochodem rodziny jest każda pomoc finansowa bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, w tym też darowizny. Reasumując, faktycznie posiadane przez skarżącą środki finansowe, przy uwzględnieniu otrzymanej w [...] darowizny nie pozwalały na zakwalifikowanie jej do kręgu podmiotów, które ustawodawca chciał objąć pomocą określoną w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Wydając przeto, w następstwie wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia, decyzję o odmowie przyznania A.N. zasiłku stałego za okres od [...] do [...] organy administracji obu instancji trafnie przyjęły, że skarżąca nie jest uprawniona do tej formy pomocy społecznej. Zważywszy na powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako nie zasługującą na uwzględnienie. SJ/