II SA/Ka 2233/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant st. referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2003 r. sprawy ze skargi A.W. – następcy prawnego K.D. oraz T.D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta P. stwierdził, że udzielone w dniu [...]r. Nr [...] B. i M. G. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P. zostało wydane z naruszeniem prawa. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a., po wcześniejszym wznowieniu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...]r. podjętym w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. W uzasadnieniu orzeczenia Burmistrz Miasta P. wskazał, że decyzja z [...]r. została wydana z naruszeniem prawa polegającym na tym, że domagający się wznowienia postępowania T. i K. D. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Organ wskazał też, że nie można było uchylić przedmiotowej decyzji wobec upływu 5 lat od jej doręczenia inwestorom. Od decyzji tej odwołanie wniosła A.W. występująca w postępowaniu administracyjnym w charakterze pełnomocnika T. i K. D. (jej rodziców). Podniosła ona, że decyzja Burmistrza Miasta P. sankcjonuje bezprawie w wykonaniu urzędnika publicznego i krzywdzi jej rodziców będących właścicielami działki nr [...] sąsiadującej z terenem zrealizowanej inwestycji. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego orzeczenia podzielił on w całości motywy wskazane przez Burmistrza Miasta P. Na marginesie wskazać należy, że decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie kilku miesięcy od wniesienia odwołania z uwagi na przekazanie odwołania przez organ pierwszej instancji dopiero w dniu [...]r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A.W. domagając się uchylenia decyzji Wojewody Ś. W uzasadnieniu skargi podała ona, że właściciele działki sąsiadującej z działką jej rodziców przebudowali istniejące na niej szambo, ze szczelnego na ociekowe oraz nadsypali swoją działkę czym spowodowali podtopienie sąsiednich nieruchomości. Powyższe spowodowało uruchomienie działań w toku, których okazało się, że rodzice wnoszącej skargę T. i K. D. nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę domu mieszkalnego na działce nr [...]. Wybudowany w oparciu o to pozwolenie budynek jednorodzinny został posadowiony w granicy z działką nr [...], co spowodowało obniżenie jej wartości i atrakcyjności. Decyzja Wojewody zaś "w majestacie prawa sankcjonuje bezprawnie wydane pozwolenie na budowę". W skardze wskazano też na opieszałe załatwianie sprawy przez organ pierwszej instancji i jego wielomiesięczną bezczynność. Podniesiono wreszcie, że dopiero interwencje u Wojewody Ś. doprowadziły do wydania decyzji, a także przekazania wniesionego od niej odwołania wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie wskazując na brak nowych okoliczności mogących mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym jak i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu w aspekcie jego zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa stosownie do przepisów zawartych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej Poppsa), Sąd winien dokonać oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik sprawy. Przy czym trzeba podkreślić, że oceny powyższej Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na wstępie należy wskazać, że w trakcie rozprawy A.W. złożyła oświadczenie, że skargę wniosła w imieniu swoich rodziców i przedłożyła udzielone przez nich stosowne pełnomocnictwo. Dodatkowo w oparciu o złożone przez A.W. i jej matkę T.D. oświadczenie Sąd ustalił, że skarżący K.D. zmarł [...]r., a jego następcami prawnymi są A.W. oraz T.D. W związku z tym A.W. zgłosiła także swój udział w sprawie w charakterze strony. Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pierwszym rzędzie przywołać tezę zawartą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (opublikowaną w: Prok. i Pr z 2003 r. nr 2, poz. 46) zgodnie z którą granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest więc ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać jednak nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w art. 146 k.p.a. Przywołany przepis określa bowiem przesłanki negatywne ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Jedna z tych przesłanek zawarta w art. 146 § 1 k.p.a. wystąpiła w kontrolowanej sprawie. Przesłanka ta jest związana z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zgodnie, z którą możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych jest ograniczona prawnymi ramami czasowymi. Wskazany art. 146 § 1 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten określając początek biegu wskazanego w nim terminu posługuje się pojęciem "dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji" nie wskazując cech tego doręczenia lub ogłoszenia ani tym bardziej jego adresatów. Pozwala to na przyjęcie, że chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Za taką interpretacją art. 146 § 1 kpa przemawia również objęcie nim przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. (por w tej kwestii rozważania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1526/00 w: LEX nr 828000) W tej sytuacji zgłoszony zarzut wypełniający dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadniający wznowienie postępowania, niezależnie od jego zasadności, nie mógł wobec upływu okresu 5 lat, liczonego od dnia doręczenia decyzji inwestorom, stanowić podstawy do uchylenia decyzji zatwierdzającej plan zagospodarowania działki i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...]. Należy przy tym podkreślić, że treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Z tych wszystkich względów, Sąd na mocy art. 151 Poppsa w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.