II SA/Ka 2256/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi M. Z. i L. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]r., 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Skarga została wniesiona przez M. i L. małżonków Z. na opisane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] - dalej PINB - z dnia [...] r. o nałożeniu na L. Z. grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki dobudowanego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w B. - garażu, pomieszczeń gospodarczych na zapleczu tego garażu i dobudowanych pomieszczeń mieszkalnych nad garażem i wejściem do budynku. Upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r. Tytuł wykonawczy został wystawiony przez PINB w dniu [...] r. i doręczony skarżącemu w dniu [...] r. wraz z postanowieniem PINB z dnia [...] r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł . Skarżący pismem, które mylnie zostało oznaczone przez nich datą [...] r. (wpłynęło ono tymczasem do PINB w dniu [...] r.) wnieśli odwołanie od postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia. Powołali się oni w nim na wcześniej złożoną do akt sprawy, opinię techniczną sporządzoną przez mgra inż. Z. Z. posiadającego uprawnienia do projektowania architektonicznego i konstrukcyjnego. Z opinii tej wynika, że istnieje niebezpieczeństwo, iż rozbiórka przedmiotowych obiektów budowlanych może pogorszyć stan ich budynku mieszkalnego. Obiekty przeznaczone do rozbiórki stanowią bowiem podporę budynku mieszkalnego skarżących. W piśmie tym wnieśli oni także o ponowne rozpatrzenie kwestii nałożonej na nich grzywny z powołaniem się na trudną sytuację finansową rodziny zobowiązanego. Opisane wyżej pismo skarżących z uwagi na jego treść zasadnie potraktowane zostało przez organ egzekucyjny I instancji jako zgłoszenie zarzutów do prowadzonego postępowania jak i jako zażalenie skierowane do organu II instancji na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w Ż. uznał zgłoszone przez skarżących zarzuty za nieuzasadnione i odmówił zawieszenia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W skardze złożonej jeszcze do NSA skarżący domagają się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia. Podnoszą, że [...] r. (a więc już po doręczeniu skarżącemu L. Z. tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny), wnieśli oni do PINB wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o którą wystawiony został tytuł wykonawczy. Twierdzą, że część obiektów których dotyczy nakaz rozbiórki została wzniesiona jeszcze pod rządami ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (DZ. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Wreszcie wskazują, że wykonanie nałożonego na nich obowiązku narazi ich na niepowetowane szkody i doprowadzi do wykonania decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W skardze wniesiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który to wniosek Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 23 grudnia 2002 r.. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo organ ten podał, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a także przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Dodać tutaj należy, iż stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej Poppsa - Sąd rozstrzygał w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tych też względów, skład orzekający w niniejszej sprawie wziął pod uwagę nie podnoszone przez skarżących, a dostrzeżone przez Sąd braki postępowania. Pierwszym rzędzie należy wskazać, że w postanowieniach organów obu instancji brak jest informacji o sposobie obliczenia wysokości nałożonej grzywny w oparciu o art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.). W świetle tego przepisu - w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawanego przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - wysokość takiej grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku za III kwartał 2001 r. (MON. Pol. z 2001 r. nr 47, poz. 787) cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku wynosiła wówczas [...] zł. Tę ostatnio wymienioną kwotę organ prawdopodobnie przyjął za podstawę obliczenia wysokości nałożonej grzywny. W aktach sprawy brak jednak informacji o łącznej powierzchni użytkowej dobudowanych i nadbudowanych pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych. Tego istotnego braku postanowienia organu I instancji nie dostrzegł także [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Powyższe powoduje, że organ II instancji nie rozpoznał w całości wniesionego odwołania. W tej sytuacji także Sąd został pozbawiony możliwości weryfikacji prawidłowości ustalenia przez organy nadzoru budowlanego wysokości nałożonej grzywny. Sąd dostrzegł także naruszenie w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z wymienionym przepisem na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu. Postanowieniem PINB w Ż. z dnia [...] r. organ ten będący jednocześnie wierzycielem ustosunkował się do zgłoszonych przez skarżących zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W aktach sprawy brak jednak dowodu doręczenia tego postanowienia skarżącym mimo, iż zostało w nim prawidłowo umieszczone pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia. Powyższy brak pozbawił tym samym skarżących prawa do skorzystania z możliwości wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie. Wreszcie wskazać przyjdzie, że ostateczna decyzja PINB w Ż. z dnia [...] r. nr [...] r. będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego skierowana została do obojga skarżących. Tymczasem z akt sprawy kontrolowanego postępowania egzekucyjnego wynika, że tytuł wykonawczy oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostały skierowane tylko do L. Z. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że w tytule wykonawczym została błędnie określona osoba zobowiązana. Powyższe zaś zgodnie z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji nie mogły się ostać. Ponownie rozpoznając sprawę, PINB w Ż. wyeliminuje wyżej wskazane uchybienia. Zastosuje także przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ich aktualnym brzmieniu wynikającym z dokonanych w międzyczasie nowelizacji tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 152 Poppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego nie podjęto rozstrzygnięcia z uwagi na brak stosownego wniosku skarżących, o jakim jest mowa w art. 210 § 1 Poppsa.