II SA/Ka 2267/03
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-06
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący przebiegu drogi przez nieruchomość skarżącego, została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa w uchwale rady gminy odrzucającej zarzut do projektu planu miejscowego. Uznano, że projektowana droga liniowa o znaczeniu ponadlokalnym, której przebieg był przewidziany w poprzednich planach, stanowiła podtrzymanie wcześniejszych rozwiązań planistycznych, a jej szerokość została nawet zmniejszona. Sąd podkreślił, że ingerencja w prawo własności jest dopuszczalna w ramach planowania przestrzennego, a ocena celowości i słuszności działań gminy w tym zakresie wykracza poza kognicję sądu administracyjnego. Kwestie ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości lub uciążliwości związanych z funkcjonowaniem drogi mogą być rozpatrywane na etapie pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący M. S., właściciel działki nr [...], wniósł zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sprzeciwiając się przebiegowi projektowanej drogi w bliskiej odległości od zabudowań i proponując alternatywne rozwiązanie. Prezydent Miasta M. nie uwzględnił zarzutu, a Rada Miejska w M. odrzuciła go uchwałą, powołując się na zgodność projektu z wytycznymi studium i potrzebę odciążenia ulicy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, błąd w ustaleniach faktycznych oraz pominięcie negatywnych skutków dla niego i sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant ref. staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego o d d a l a s k a r g ę
W związku z wyłożeniem w okresie od [...] do [...] do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", pismem z dnia [...] zarzut do projektu wniósł M. S. jako właściciel działki nr [...], który sprzeciwił się przebiegowi drogi w bliskiej odległości od zabudowań, proponując poprowadzenie trasy wzdłuż ulicy [...] przez inne tereny ( nieużytki ).
Prezydent Miasta M. nie uwzględnił powyższego zarzutu, powiadamiając pismem doręczonym w dniu [...] o terminie sesji Rady Miejskiej, wyznaczonej na dzień [...] w celu rozpatrzenia zarzutów.
Zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w M. odrzucono zarzut M. S. na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W uzasadnieniu organ gminy powołał się na zgodność projektu przedłużenia drogi obrzeżnej M. w kierunku południowym z wytycznymi studium z [...]. Zdaniem organu, utrzymanie w planie zapisu o przebiegu tej drogi, umożliwi odciążenie ul.[...], a w następstwie połączenie jej ze wschodnią obwodnicą aglomeracji [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano także przepisy art. 6 ust. 5 i 6 i art. 18 ust. 2 cyt. ustawy.
Odpis powyższej uchwały doręczono w dniu [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu [...] M. S. domagał się uchybienia uchwały z powodu naruszenia art. 7 – 11 kpa i art. 107 § 3 kpa. Nadto, skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych organu poprzez przyjęcie, iż utrzymanie zapisu w planie miejscowym jest jednym właściwym rozwiązaniem odciążającym ulicę [...]. Skarżący podniósł, iż projektowana droga o szerokości 35 m przebiega przez jego nieruchomość zabudową budynkiem mieszkalnym, co spowoduje uciążliwe warunki bytowe, wręcz uniemożliwiające zamieszkiwanie i spadek wartości działki. Jego zdaniem organ wydający uchwałę naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego, opierając się jedynie na specyficznie pojętym interesie społecznym i pomijając negatywne skutki dla niego i sąsiadów, a przy tym nie ustosunkowano się do treści jego zarzutu i propozycji innego przeprowadzenia drogi przez nieużytki.
Odpowiadając na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na dochowanie procedury planistycznej. Nadto, wyjaśniono że projektowana strefa drogi G1/4, jest podtrzymaniem drogi, przewidzianej w poprzednich planach od lat 70 – tych. Wreszcie, uprawnienia właściciela reguluje przepis art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku.
Z mocy art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostaną naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu, zaś o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały o odrzuceniu ich zarzutu Sąd nie stwierdził jednak naruszenia prawa.
Z mocy art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującej w dacie podjęcia uchwały, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Oznacza to, iż ustawodawca zezwolił gminie na ingerencję w sposób wykonywania prawa własności ( art. 140 kodeksu cywilnego). Nie oznacza to oczywiście swobody działania organów gminy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt [...] ( nie publ.) rada gminy obowiązana jest do rozważenia i wyważenia wszystkich wchodzących w rachubę interesów. Ustalenia uchwały odrzucającej zarzut powinny być szczegółowo uzasadnione z powołaniem się na obowiązujące przepisy i na wyniki badania stanu faktycznego sprawy, związanego bezpośrednio z wniesionymi zarzutami do projektu. Badanie to powinno nawiązywać zarówno do praw i obowiązków gmin, jak też praw osób, w tym prawa własności.
Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II SA/Ka 2080/99 ( nie publ.), uznał, iż obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut, jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Konsekwencją przyjęcia powyższego poglądu jest wniosek, iż sądowa kontrola legalności uchwały w przedmiocie zarzutów do projektu planu nie może wykraczać w ocenę celowości i słuszności działania gminy w dziedzinie planowania przestrzennego.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie w pierwszym rzędzie należy mieć na uwadze charakter spornej inwestycji jako liniowej. Droga G 1/4 o szerokości w liniach rozgraniczających 35 m stanowi element układu komunikacyjnego o znaczeniu ponadlokalnym. Wytyczenie tej trasy musi też spełniać określone parametry techniczne. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały i treści odpowiedzi na skargę, projekt przedłużenia drogi obrzeżnej zachodniej M. w kierunku południowym przez teren dzielnicy [...] i, przewidywały już uprzednio obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego, w tym zatwierdzony w dniu [...] jako plan obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Oznacza to, iż w obowiązującym wówczas stanie prawnym część nieruchomości skarżącego stanowiła strefę drogi o planowanej uprzednio szerokości 45 m.
Zatem w kwestionowanym projekcie planu miejscowego jedynie podtrzymano uprzednie rozwiązanie planistyczne, przeznaczając pod drogę G 1/2 rezerwę terenu i to zmniejszając szerokość strefy do 35 m ( vide : fragment rysunku planu, obejmujący działkę nr [...] – k.21 ).
Zdaniem składu orzekającego, w takim stanie rzeczy nie sposób podzielić zarzutu skarżącego o dowolności działania organu gminy i naruszeniu wymogu należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz rozważenia interesu publicznego i prywatnego. Proponowany przez skarżącego wariant przebiegu drogi przez przesunięcie równolegle przez inne tereny ( nieużytki ), oznacza potrzebę zajęcia nieruchomości innych osób. Wszak z twierdzeń skarżącego nie wynika, iż propozycja ta umożliwi realizację drogi wyłącznie na nieruchomościach gminy M. bądź Skarbu Państwa. Wytyczenie trasy musi zatem w każdym wypadku doprowadzić do naruszenia własności prywatnej. Podkreślić też przyjdzie, iż pod drogę G 1/2 przeznaczono jedynie wschodnią część działki skarżącego, zabudowanej od strony zachodniej ( ul.[...]). Celem założeń projektowych jest też odciążenie właśnie ul.[...], bliżej której usytuowane są zabudowania skarżącego.
Zasadnie przy tym wskazano w odpowiedzi na skargę, iż roszczenia skarżącego związane z obniżeniem wartości jego nieruchomości reguluje przepis art. 36 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestie ewentualnego zmniejszenia uciążliwości związanym z funkcjonowaniem drogi, może być rozpatrywana dopiero na etapie pozwolenia na budowę.
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia procedury rozpatrywania zarzutu. Tryb działania organów gminy reguluje przepis art. 18 ust. 2 cyt. ustawy.
Przywołane przez skarżącego przepisy procedury administracyjnej ( art. 7 – 11 i art. 107 § 3 kpa ), nie miały zatem wprost zastosowania w niniejszej sprawie.
Jedynie posiłkowo organ gminy winien stosować powyższe normy. W szczególności, na podstawie dołączonych do odpowiedzi na skargę akt, wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie prawidłowo powiadomiono skarżącego o terminie wyłożenia projektu planu, umożliwiając mu złożenie zarzutu.
Dokonano też wymaganych ogłoszeń o terminie sesji rady gminy, a dodatkowo powiadomiono skarżącego imiennie oraz doręczono odpis uchwały o odrzuceniu zarzutu wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie oraz trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Procedura jednoznacznie nakazuje też zainteresowanemu wniesienie zarzutu na piśmie, a przy tym brak ustawowego obowiązku umożliwienia wnoszącemu zarzut wypowiedzenia się na sesji rady gminy. Stąd też skład orzekający nie podzielił stanowiska skargi, aby naruszono w niniejszej sprawie tryb rozpatrywania zarzutów.
Wreszcie, zdaniem Sądu, organ którego działanie zaskarżono, w uzasadnieniu uchwały wskazał przyczyny odrzucenia zarzutu, uzasadniające przyjęte rozwiązanie planistyczne. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny nie jest zaś władny ocenić celowości, czy słuszności działania organów gminy.
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło